Hunger (2008)

Ik vond er weinig aan. Confronterend en hard, dat misschien wel, maar ook gemakkelijk en inhoudelijk pover. Een derde van de film bestaat uit een lange dialoog tussen Bobby Sands (Fassbender) en een priester die hem op andere gedachten wil brengen dan een hongerstaking. Niet alleen is deze statische scène ellendig lang, inhoudelijk stelt ze ook niet veel voor. Als je met zoveel woorden zo weinig te vertellen hebt, dan kan je makkelijk die scène met een kwartier inkorten. En dan drie minuten die cipier filmen die aan het schoonmaken is. Zuivere vulling. De twee mannen die samen in een cel zaten zien we plots ook niet meer terug. De brutaliteiten en mishandelingen tegen de Ierse politieke gevangenen worden nogal door de strot geramd. Nee, deze film wist me amper te boeien. Ben het zeker eens met degenen die zeggen dat het moeilijk is om mee te voelen met de hele situatie.

Erg sterk en deprimerend wederom.

Niet heel speciaal.

Er zijn genoeg mensen die zichzelf prijzen tot "kunstenaar". Vaak neem ik zo'n titel absoluut niet serieus vanwege de ruime interpretatie van het woordje kunst. Je kan allerlei dingen doen en er zal altijd wel een haan naar kraaien. Een heel bord vol voorgekauwde kauwgompjes of stront tegen de muur gooien bijvoorbeeld zal al als kunst gewaardeerd kunnen worden.

Hunger voelt aan als een film die door zo'n zelf getitelde kunstenaar gemaakt is. Niet dat McQueen daarmee een slechte film aflevert of uit zijn nek kletst, maar ik ben na het zien van Hunger toch wel blij dat hij besloot een wat meer mainstream pad op te gaan met de regie. Zeker het eerste halfuur van de film is compleet verwaarloosbaar. Onbegrijpelijke keuze om in een film die over Bobby Sands gaat compleet willekeurige mensen naar voren te schuiven voordat hij zelf ten tonele verschijnt.

Als Fassbender dan eindelijk zijn intrede doet wordt de film niet meteen beter. Ik had nauwelijks door dat de film eigenlijk om hem moest gaan, maar dat wordt in het tweede deel (gelukkig) duidelijker. Dan heeft McQueen ook gelijk een betere film voor ogen. Rauw, kil en aardig indrukwekkend. Dat moment dat Fassbender zijn ouders nog een laatste keer aankijkt is best sterk. Jammer genoeg is de rest van de film dusdanig afstandelijk dat het moeilijk is om echt volledig mee te leven.

Daarnaast een hoop arrogante scenes, als ik het zo mag noemen. Minutenlang laten zien hoe de gang wordt geveegd is totaal oninteressant en irrelevant. Je kan er vanuit een kunstzinnig perspectief veel in zien, je kan er ook zoals ik helemaal niets in zien. De befaamde dialoogsequentie is natuurlijk erg knap geacteerd, maar kon me ook niet bekoren. Dan rest er nog een hoop statische regie, iets waar ik een ontzettende aversie tegen heb. Als een scene als een schilderij kijkt kan ik het nog wel begrijpen, maar in deze film draagt het absoluut niets bij. Een schilderijgevoel had ik nergens.

Ik kan het moeilijk een slechte film noemen. Erg knap geacteerd en de sfeer in de tweede helft is precies goed. Jammer genoeg krijgt Fassbender weinig introductie en "verschijnt" hij opeens na 25 minuten. In plaats daarvan krijgen we eerst twee volstrekt oninteressante leden in het begin van de film, gecombineerd met een film die lang te statisch is om te boeien. Om niet te vergeten dat diezelfde twee leden uiteindelijk gewoon verdwijnen. Waarom dan alsnog die moeite? Alle kracht wordt opgedaan vanuit de tweede helft van de film. Nogmaals, ik kan de keuze van McQueen om zijn volgende films wat toegankelijker op te zetten alleen maar waarderen.

Wat een intense film. Ongelooflijk dat het echt gebeurd is, wat een horror.

Ik vond dit nou helemaal niks. Hier had je een betere film van kunnen maken. Het eerste half uur gaat over 2 gevangenen die helemaal niks met het hoofdpersonage te maken hebben. Ook nog even een bewaker die door z'n hoofd geschoten wordt uit het niets. Een pisschrobscene van 5 minuten die totaal niks toevoegt. 1,5 ster is puur voor de acteerprestatie van Fassbender en z'n dialoog met de priester.

En na zoveel jaar eens een herkijk van deze Hunger in een week die ik omgedoopt heb tot herkijkweek met meer titels van die categorie. En met reeds vier titels achter de kiezen brengt dat tot nu toe weinig nieuws, maar deze Hunger maakt het toch zeker wel meer indruk. En dat terwijl er niet zoveel veranderd is omdat de goede en de slechte punten nog eigenlijk altijd wel hetzelfde zijn. Andermaal het harde beeld rond het protest van de bewoners van de 'maze' prison waar even weinig nuance als narratief aan te pas komt met als enige minpunt toch eigenlijk het ontbreken van die naratief en leidraad waar het eerste gedeelte van de film eigenlijk een aaneenschakeling van losse momenten is zonder lijn. Pas wanneer Sands in beeld komt en zijn actie aan de priester uitlegt komt er lijn in de film, en dit gemis, deze formule was de reden waarom ik de eerste keer een beetje moeite had met de film.

Maar daar heb ik nu geen last meer van waar ik de 'less is more' formule beter aanvoel en de beelden voor zich spreken. Beelden overigens vol van wraak en wederwraak, nietsontziend haat en geweld, actie/reactie, waar geen plek heilig is zelfs het rusthuis niet, en waar het kookpunt snel bereikt is door genadeloze ophitsing, groepsdruk, stress en spanning. Het is een onvoorspelbare en tegelijkertijd fascinerende plek waar een normale man, getuige het ontbijtje, verwordt tot een soort monster waarvan ik me afvraag hoe gelukkig, tevreden en veilig iemand zich nog kan voelen. Temidden van dat alles zouden we bijna Bobby Sands en zijn lijdensweg vergeten, uiteraard een glansrol van Fassbender die zijn woorden zorgvuldig kiest. De aftakeling wordt even walgelijk als sterk gebracht met het uitgemergelde lichaam vol doorlig plekken zwevend op de grens tussen leven en dood waarmee deze fascinerende en soms schokkende film wordt afgesloten die daarnaast ook nog eens lekker compact genoemd kan worden qua speeltijd. Ja, dit beviel al een stuk beter, daarom een halve ster erbij.

Ik zie veel posts met een halve tot één ster waarin het woord "saai" de boventoon voert. Vraagje aan al diegenen: waarom hebben jullie überhaupt naar Hunger gekeken? Vooraf was toch al duidelijk wat voor film je kon verwachten? Ik bijvoorbeeld kijk nooit naar dansfilms of karatefilms (om maar eens twee genres te noemen) ook al krijgen ze de volle vijf sterren. Mij boeien dat soort films niet en daarom ga ik daar ook geen waardering aan geven. Maar alleen "saai" zeggen zonder enige of zeer gebrekkige onderbouwing kan er bij mij niet in.

Ok, Hunger is zeker geen makkelijke film om uit te zitten. Maar zelfs de grootste criticasters moeten toch beamen dat het camerawerk van hoog niveau is, dat er uitstekend geacteerd wordt en dat het narratief helemaal klopt. De lange shots zijn prachtig en doen me denken aan die in Once Upon A Time In The West. Het grappige is dat die lange shots dan weer wel bewierookt worden. Apart! Maar goed, ieder z'n film. Over smaak valt nou eenmaal niet te twisten. En toegegeven Hunger is zo'n film die je prachtig vindt of waardeloos, een tussenweg is er niet. Maar saai? Je mag het zo noemen, maar dan wel beargumenteren graag, niet alleen dat ene vierletterige woordje.

Hunger gaat over de laatste zes weken uit het leven van de Ierse hongerstaker Bobby Sands. Het verhaal vertelt de gebeurtenissen aan het eind van The Troubles in 1981, toen 500 Ierse republikeinen in Noord-Ierse gevangenissen in hongerstaking gingen om erkenning als politieke gevangenen af te dwingen, waarbij tien van hen de hongerdood stierven. Sands zat in 1981 in de beruchte H-blokken van de Maze-gevangenis in Noord-Ierland. De politieke gevangenen kwamen hiermee eveneens in opstand tegen de barre omstandigheden in de gevangenis.

Hunger ligt vanaf het zien van Shame in 2011 al op de kijkstapel, maar terwijl ook Steve McQueens volgende films 12 years a Slave (2013) en Widows (2018) direct bekeken werden, bleef deze een beetje liggen on onduidelijke redenen. Hetzelfde gebeurde vervolgens met het bejubelde Small Axe (2020) en wat lauwer ontvangen Blitz (2024). Wellicht mijn favoriete element van dit soort challenges is dat ze me uitnodigen om bij iedere categorie even kritisch te kijken naar wat ik nu ècht het liefste (of hoognodig!) wil zien dat daar goed bij past. In het geval van de BAFTAs was die keuze heel snel gemaakt toen ik Hunger tegenkwam in de lijst met BAFTA nominaties. En anders had ik hem wellicht voor de categorie Cannes gekeken, waar McQueen een Gouden Camera in ontvangst mocht nemen voor dit fenomenale debuut.

Maar wat een vreselijke film. Naar. En vies Dirty protest; - Wikipedia - en.wikipedia.org mensen met een zwakke maag kunnen Hunger wellicht beter mijden… Toch ben ik blij dat ik dit indrukwekkende staaltje cinema eindelijk gezien heb. McQueen toont zich een meester in de montage en de kracht van beeld, en Fassbender speelt de pannen van het dak. De long take met de door Liam Cunningham gespeelde priester die hoopt Bobby Sands op andere gedachten te brengen, kan niet anders dan respect afdwingen. De film als geheel, hoewel niet persé aangenaam om te zien, doet dat zondermeer ook.

4,1*