Polytechnique (2009)

Verbijsterende, grotendeels fictieve reconstructie van de massamoord op de Technische Hogeschool van Montreal in 1989. Villeneuve laat opnieuw zien een prima regisseur te zijn. Hij toont de gebeurtenissen in sober zwart-wit vanuit het oogpunt van de schutter, een getuige en een overlevend slachtoffer.

Ontstellend.

Prachtige stijloefening van Villeneuve. De tegenstelling tussen het dromerig zweven door de gangen van de technische universiteit van Montréal en de gruwelijke moorden levert alleen al een boeiend schouwspel op. De vergelijking met Elephant is onontkoombaar en ook wel terecht, maar Villeneuve weet zich met zijn stijl en dramatiek genoeg van die film te onderscheiden. Polytechnique is een stuk sentimenteler, althans meer gericht op dramatische situaties en individuele beslommeringen. Daar ligt ook meteen de zwakte van de film, want er worden zaken met de haren bij gesleept om de dramatiek nog eens extra aan te dikken. Kritiek die ik ook al tegenkwam bij Incendies en in mindere mate bij Prisoners. Dat maakt het voor mij zeker geen slechte film, en van de kille registrerende films zijn er inmiddels ook wel genoeg, maar een tikkeltje minder gekunsteld zou wel mogen. Bij een breder getrokken film als Incendies gaat me dat waarschijnlijk nog meer tegenstaan. Verder blijft de film gelukkig wel redelijk minimaal in zijn opzet en audiovisueel is het genieten. De scènes buiten de universiteit zijn ook in fraai gestileerd zwart/wit geschoten en met name met spiegels worden mooie kunstjes uitgehaald.

Best aardig.

Een film die inderdaad duidelijk leentjebuur bij Elephant heeft gespeeld, nochtans is de film gelukkig anders genoeg om niet aan te voelen als een regelrechte kopie. Onder één van die elementen valt het mooie zwart-wit, wat mijns inziens zo'n beetje het grootste pluspunt van de film is. Mooi, rauw, maar toch ook elegant, dankzij het strakke en sierlijke camerawerk. Visueel staat de film dus wel z'n mannetje, en ook de soundtrack is niet verkeerd.

En toch ontbreekt er iets voor mij. Kan er mijn vinger niet precies op leggen, maar ik miste iets écht onderscheidends, iets aangrijpends. Zo heel erg differentieert de film zich niet van zijn soortgenoten vond ik, al kan het feit dat de film me niet echt schokte ook te maken hebben met de personages die me niet zo aanspraken. Een regie met simpelweg wat meer ballen had denk ik voor het verschil kunnen zorgen.

Verder dus wel een erg redelijke film, die gelukkig niet al te lang duurt, alleen waar een film als Elephant flink zijn kont tegen de krib gooide, is dit een wat braver filmpje. 3,0* sterretjes.

Nadat ik de afgelopen week twee goede films van regisseur Denis Villeneuve had gezien, was ik benieuwd geraakt naar eerdere films van deze regisseur en toen kwam ik al snel uit op deze vrij onbekende film van hem, welke gebaseerd is op een ware gebeurtenis op een Technische Universiteit in het Canadese Montreal op 6 december 1989.

In dit verhaal draait het namelijk om de dodelijke schietpartij (met een semiautomatisch geweer) die in het "Ecole Polytechnique College" (oftewel de Technische Universiteit) heeft plaatsgevonden op 6 december 1989 en waarbij Marc Lepine (25 jaar oud) het heeft gemunt op vrouwen (hij heeft namelijk een hekel aan feministen) en waarbij 14 jonge vrouwen de dood vinden (tijdens de aftiteling komen ook hun namen voorbij) en 10 personen (ik weet niet of dat ook allemaal vrouwen waren, maar wel velen daarvan) gewond raken. Uiteindelijk schiet Marc Lepine dan zichzelf dood en dat was hij al van te voren plan (bij de opening van het verhaal houdt hij al het geweer tegen zijn hoofd), maar hij wilde eerst nog zoveel mogelijk vrouwen met zich meenemen

In dit volledig zwart/wit opgenomen verhaal (welke wel wat wegheeft van de film "Elephant" uit 2003) volgen we deze heftige gebeurtenis via die schutter/moordenaar Marc Lepine (best overtuigend gespeeld door Maxim Gaudette) en de twee studenten Valérie (goed gespeeld door Karine Vanasse die er ook best leuk uitzag) en Jean-François (goed gespeeld door Sébastien Huberdeau). Daarbij Valérie vooral vanuit een slachtofferrol en Jean-François vanuit een helpende/zorgzame rol (zeg maar een soort van dappere helden rol).

Het hele verhaal duurt maar circa 70 minuten maar zit goed in elkaar en is ook regelmatig heftig en schokkend. Het hele schietgebeuren werd ook indrukwekkend en realistisch in beeld gebracht en daarbij gaat het er hard aan toe. Deze film moet het vooral hebben van de beelden (ondanks dat het in zwart/wit is, werd alles visueel fraai in beeld gebracht), want echt veel wordt er niet ingepraat. Het is wel jammer dat regisseur Denis Villeneuve niet wat dieper is ingegaan in de achtergrond/verleden van de schutter/moordenaar Marc Lepine, want daardoor blijft de film een beetje vlak. Nu weet je eigenlijk alleen dat hij het op vrouwen gemunt heeft vanwege feminisme en waar hij een hekel aan heeft.

Al met al is dit wederom een indrukwekkende Drama film van regisseur Denis Villeneuve, die vanaf de eerste tot de laatste minuut weet te boeien en die ook een aantal aangrijpende scenes bevat.

Devastating.

Ik heb Polytechnique vanmorgen blind opgezet zonder enig idee te hebben waar het over zou gaan, nadat mijn herzieningen van Villeneuves Prisoners en Enemy zo goed waren bevallen. Hij maakte deze slechts 77 minuten durende film het jaar voordat hij echt doorbrak met Incendies (2010). Maar de man was toen al even bezig, en zijn vaardigheid is ook hier duidelijk te zien. Ik had niet eerder van het bloedbad aan de École Polytechnique in Montreal (waarbij een feminstenhater veertien jonge vrouwen doodschoot) gehoord, en er onvoorbereid invallen maakte grote indruk.

In tegenstelling tot bovenstaande meningen vond ik Polytechnique wel degelijk onderscheidend. Het sfeervolle zwart-wit, mooie camerawerk, de feministische/gender subtext, de balans tussen slachtofferperspectief en mate van humanisering van de dader, maar bovenal Villeneuves absolute meesterschap qua regie. De niet-chronologische narratief wordt niet door iedereen in gelijke mate gewaardeerd, maar naar mijn mening versterkte dit juist het gevoel van naderend onheil, en bij sommige scènes komen eerder getoonde segmenten opeens in een ander daglicht te staan.

Wanneer de camera op een peinzend gezicht rust, bekruipt je het gevoel dat Villeneuve precies weet wat er in die persoon omgaat, al moet je er natuurlijk zelf tot op zekere hoogte naar raden. Hier gebeurt voor mijn gevoel niets waarvan de regisseur niet duidelijk die bedoeling heeft, in dit zorgvuldig geconstrueerd verhaal. Ook de acteurs spelen uiterst vaardig hun rollen en Benoit Charests sfeervolle soundtrack onderstreept het verschrikkelijke drama op subtiele wijze, net zoals de vele fragmentaties/breuken je in de composities terugziet, door spiegels, schaduwen, of simpelweg de laten zien van afbrekende schaduwen. Wat dat betreft is ook het tonen van Picasso's Guernica veelzeggend.

Een mokerslag vond ik het, die wat mij betreft niet onderdoet voor qua onderwerp soortgelijke films als Gus van Sants Elephant of Lynne Ramsays We Need To Talk About Kevin. Maar tonaal en qua benaderingswijze deed Polytechnique mij eigenlijk misschien nog wel het meeste aan Greengrass' United 93 denken.

4,5*

Een ingrijpend drama over een emotioneel instabiele misogynist die op een highschool in Montreal het vuur opent op (voornamelijk vrouwelijke) studenten engineering. De beelden zijn hard en eerlijk, en komen daarmee keihard binnen. Ik heb een uur en een kwartier met een brok in m’n keel zitten kijken.

Dit is de laatste film van Denis Villeneuve voor hij met Incendies doorbrak. Wat mij betreft verdient echter juist Polytechnique meer aandacht en waardering. Ik weet niet of ik ooit een film heb gezien met zulke wonderschone zwart-wit cinematografie. Daarnaast is de verstillende score van grote kwaliteit, en verdient ook het camerawerk een eervolle vermelding. Villeneuve heeft er tenslotte op het narratieve vlak voor gekozen een niet-lineaire vertelstructuur te hanteren, en dat pakt goed uit.

Een film die me zwaar valt en tegelijk enorm overtuigt, mede ook dankzij het acteerwerk van Maxim Gaudette (de schutter). Hoewel hij nauwelijks dialoog heeft in deze film, draagt hij moeiteloos emoties over. Dit komt vooral door zijn ijzersterke mimiek. Zijn gezichtsuitdrukkingen door de film heen spreken boekdelen, al blijft het een onhaalbare taak je met zo’n persoon te identificeren.

Een klein meesterwerk.

4.5*

Interessante film over een waargebeurde schietpartij op een Canadese school, in dit geval was het een mannelijke student die uit vrouwenhaat diverse studentes wou doodschieten. De film heeft een fraaie zwartwitstijl, en inhoudelijk komt ook het verhaal voldoende naar voren, al had ik wel graag wat meer verhaal gezien. Wat dit type films betreft ('high school shootings') gaat mijn voorkeur uit naar 2:37 (2006). Ruim 3*

Zo, nu heb ik alle Villeneuve-films gezien. Geweldige regisseur met een inmiddels imposant oeuvre, waar deze grotendeels fictieve reconstructie van de massamoord op de Technische Hogeschool van Montreal in 1989 naadloos tussen past. Geschoten in stemmig zwart/ wit en grotendeels afstandelijk qua benadering, maar hier en daar behoorlijk emotioneel beladen. Niet heel subtiel, wel effectief.

Polytechnique

Deze film maakt echt diepe indruk. Villeneuve laat hier nogmaals zien wat voor fantastisch regisseur hij is. Polytechnique is losjes gebaseerd op de schietpartij op een Technische Universiteit in Montreal in 1989. Een jonge man heeft een hekel aan feministen en besluit om zoveel mogelijk vrouwelijke slachtoffers te maken op een school voor ingenieurs.

Het is soms ziekmakend wat je te zien krijgt en Villeneuve weet met zijn kenmerkende indringende aanpak veel indruk te maken. Het is allemaal gefilmd in zwart-wit en de camera zit dicht op de huid van de acteurs. Compliment ook voor de schitterende soundtrack die samen met de zwart-wit beelden voor een sfeervol geheel zorgt. Gaudette, Vanasse en Huberdeau zijn ijzersterk als respectievelijk de schutter, een overlevende en een getuige. Je komt echt wat te weten over de personages waardoor de emotionele impact groot is. En de nasleep wordt getoond wat ik ook een pluspunt vind. Subtiel is dat laatste gedeelte zeker niet, maar de boodschap die Villeneuve wil uitdragen is mooi en betekenisvol (nieuw leven vs. de gruwelijke moorden). Met de eindcredits met de namen van de echte slachtoffers als indrukwekkend eerbetoon.

Uitstekende film over een dodelijke schietpartij op een school in Montreal. Gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Uiteraard kan een vergelijking met Elephant niet uitblijven en dan wint die laatste toch net. Redelijk indringend hier en daar en bovenal sfeervol in beeld gebracht met mooi zwart/wit camerawerk. Een nipte 4.0 sterren.

De vergelijking met Elephant (Film, 2003) is niet ver weg. Ik wist eigenlijk aanvankelijk niet welke film dit was. Dan kom je wel nogal bruut in de film. Ik schrok me een ongeluk. Het was een flash forward om dan meteen chronologisch van start te gaan.

Erg rauwe film over een jonge student die met zijn geweer dood en verderf zaait op een campus in Montreal. Het is een doolhof van gangen en speelt zich volledig binnen af. Ik vond het sterk gebracht en je voelt dat Villeneuve veel in zijn mars had.

Ik vond het opvallend hoe de schietpartij evolueerde. De school bestaat uit vele hokjes en lange stereotiepe gangen. Velen hadden niet eens door dat er al geweerschoten en slachtoffers gevallen waren. De film krijgt een extra vies kantje omdat de dader niet random slachtoffers viseerde, maar het specifiek gemunt had op vrouwen die hij steevast feministen noemde.

Halfje eraf na herziening. Deze kleine film behoort weliswaar tot de betere projecten van regisseur Denis Villeneuve, maar ondanks de korte speelduur was het een ietwat taai weerzien. De eerste helft van Polytechnique is duidelijk de betere helft, waarin de stijloefeningen van Villeneuve indrukwekkend worden neergezet. Doeltreffende filters, goed acteerwerk en een gecontroleerde sfeerzetting drukken een goede stempel op het eindresultaat, maar de tweede helft kent daarentegen iets te weinig rechtvaardiging. Polytechnique hanteert namelijk een nogal afstandelijke benadering waardoor de personages zelf niet heel boeiend naar voren komen. De stevigere focus op diens ontwikkeling slaat daarom niet al te sterk aan, maar dat neemt niet weg dat er nog altijd genoeg talent, passie en vooral visie aanwezig was om het project op stabiele poten te laten landen.