Der Siebente Kontinent (1989)

Intrigerende film, zeker niet voor iedereen. Haneke laat een gezin zien dat vastzit en alleen elkaar nog heeft. Het repitieve van de scenes werkte goed, vond ik. Het trok mij de film in. Wachten voor de kassa en dan boodschap voor boodschap aangeslagen horen worden. Het ochtendritueel meerdere keren vrijwel hetzelfde. Het gebedje van de dochter. De scene waarin het gezin in de auto zit en de moeder huilt was erg mooi. De man en het kind weten wat de moeder voelt. Haneke is geslaagd doordat het einde (de zelfmoord) voor mij enigszins logisch aandeed. Zonder dat ik het echt begreep. En dat vind ik heel knap.

4.0*

Een erg interessante film, maar helaas deed de film mij te weinig. Ik bedacht dan ook tijdens het kijken dat deze film qua verhaal nogal op The Virgin Suicides lijkt. Die film handelt ook over een groep mensen die zelfmoord pleegt, zonder dat er in de film een eigenlijke reden voor wordt gegeven.
Waar je bij die film wordt meegetrokken in het fantastische sfeertje, had ik dat bij deze film minder, maar toch zoals starbright boy al meldde is het na het zien toch wel duidelijk dat het hele gezin zelfmoord pleegt zonder dat hier echt een reden voor wordt gegeven. 3*

De nihilistische stijl van filmen past perfect bij dit zéér deprimerend waargebeurd verhaal, dat je onmogelijk onberoerd kan laten.

Toch wel weer heel speciaal.

1e ziening van Der Siebente Kontinent.

Goed, 1989.
'Ik moet het hem maar vergeven', deze schijnbaar vruchteloze opeenstapeling van beelden waarbij mijn filmgezelschap en ik het leuk vonden om baldadig allerlei vreemde verklaringen te verzinnen voor hetgeen Haneke ons voorschotelde.
Er was toch niet veel anders te doen.

Maar de meester heeft bij ons teveel prestige opgebouwd om dit 7e continent af te zetten.
Laten we het beschouwen als een vingeroefening voor grootsere daden, Caché, Code Inconnu.

En dan.
De hel breekt los.
Het orgel wordt opengetrokken tot in zijn hoogste regionen.

Je blijft verbluft achter.

Deeply disturbing.

Hij flikt 't 'm weer. Wat een onzin eigenlijk, om zo te twijfelen aan mans zeggingskracht.
(spoiler)

Mij overviel het einde behoorlijk, tot aan het papiertje bij de deurbel (hoe inventief!) dacht ik werkelijk dat ze naar Australië zouden vertrekken.

Toch is het al met al een vreemd einde bij een film die al zoveel wilde laten zien, en dat tegelijk ook weer net niet deed en het aan de kijker wilde overlaten. Haneke's wereld is een kille, bijna emotieloze wereld. Als een ware socioloog richt hij zich op de dagelijkse rituelen van de personages en heeft hij op zijn minst een statement willen maken over het morele verval dat dergelijke handelingen kennelijk mogelijk maakt. Wat mij betreft laat hij in Der Siebente Kontinent echter te weinig zien en doet hij dit op een té langdradige manier. Caché bijvoorbeeld is een vele malen sterker drama in mijn ogen, mede doordat er meer handreikingen gedaan worden naar de kijker (hoewel het nog steeds enigszins raadselachtig blijft natuurlijk). Maar met alleen het laten zien van deze rituelen kom je er niet, zoveel is me wel duidelijk geworden.

Al met al zitten er nog wel prachtige scenes in, en fascineert het verhaal me als geheel toch. Het tonen van het duistere en verborgene (de autowasstraat, het autokerkhof) als metafoor voor de psyche van de mens die een waar raadsel is doet een verwantschap vermoeden met Kieslowski. En aangezien ik zijn films behoorlijk waardeer mag dat als een compliment gelden

Het debuut van Michael Haneke ook aangeschouwt, en zelfs zijn allereerste film is een rake klap. Natuurlijk begint het, en loopt het ook door op de Haneke stijl, subtiel, nietszeggend, maar wel met de boodschap dat er een eruptie plaatsvind. En daarvoor heb je alleen een gezin van een man, een vrouw en een dochtertje. Die helemaal stressvol worden van het dagelijkse leven en de dingen/wensen die ze in hun hoofd halen die onmogelijk zijn, en ook keuzes spelen hierbij een grote rol. Dat krijgen we allemaal keurig op een rijtje te zien in een tijdslijn van 3 jaar. Het begint zo onschuldig, maar het gezin word krankzinniger en krankzinniger met vooral hun bezetennis om te moeten emigreren. Zelfs het dochtertje word suicidaal. En ik denk dat het in de film ook een beetje te pessimistisch word neergezet, maar toch kan de film idd wel beschouwt worden als 1 grote woede. Het einde is een grote klap, waarbij ze alle spullen in het huis gaan slopen en uiteindelijk toch hun eigen vergiftigen met een overdossis pillen. Dat allerlaatste minuut vond ik ook heel creepy, met die sneeuwruis van die tv-scherm en dat lugubere mededeling over dat gezin die in letters word uitgedrukt. Zo eng vind ik dat altijd.

Maar verder een uitstekende debuut van Haneke waarbij je kan zien dat hij het toen al uitstekend kon. In het begin zou je denken, wat moet ik ermee, maar dat veranderd gouw.

4,0*

Michael Haneke - Der Siebente Kontinent

Weer een goede film van Haneke, al vond ik het eerste uur uiterst vermoeiend om te kijken, maar wist dat het nog wel goed gemaakt ging worden.

Weer een ziekelijk uitgangspunt waar de hedendaagse maatschappij als een killer wordt uitgebeeld.

Wat ik goed vond aan de film is het herhaaldelijk ritme van het dagelijks leven, je ziet dat ze redelijk dood in het leven staan hoogstwaarschijnlijk door de dagelijkse handelingen, als ze naar de supermarkt gaan zie je ook dat ze zomaar wat in de winkelwagen gooien ze hebben er totaal geen zin meer in.

Wat ik dan ook weer goed vind als ze het huis afbreken waar je normaal zou denken dat ze er (beetje) plezier in zouden beleven door het huis af te breken, doen ze dit op dezelfde manier als ze naar de supermarkt gaan. Ze hebben totaal geen plezier meer in het leven.

Wat ook grappig is in het interview van Haneke is dat hij zegt dat de meeste mensen problemen hebben met de scene dat ze het geld door de wc spoelen i.p.v de actie van de familie op het einde.

Grootste taboe is geld verkloten in de westerse maatschappij maar je eigen leven ontnemen kan wel door de beugel.

Daarnaast zijn er een aantal scenes die echt sterk waren zoals de wasserette, aquarium, het auto-ongeluk, terugkerend plaatje van Australië(waar op het eind het water op een onmogelijke manier golft) en de brief die de vader voorleest.

Al bij al een sterke film die ooit wel een herziening verdient.

3.5

Der Siebente Kontinent is een film die niet altijd even boeiend is, maar toch is hij heel bijzonder. Het gaat over een gezin dat hun routineuze manier van leven zat begint te worden en op zoek is naar een uitweg. Al hun dagelijkse handelingen worden mooi in beeld gebracht, al komt dit soms langdradig over. Het eerste uur had ik dan ook zoiets van: "waar wilt deze film naartoe werken?". Het laatste half uur werd dat gelukkig duidelijk en heb ik gefascineerd verder zitten kijken. Vooral de scene met het aquarium vond ik erg aangrijpend.

Het is geen prettige kijkervaring, maar toch heeft deze film wel indruk op mij gemaakt en verdient hij zeker nog een herziening van mij. Het is echter geen film die voor iedereen is weggelegd.

Deze film staat op nummer 104 in de tip 250

Hoewel deze film hoog in de tip 250 lijst staat, vind ik dit absoluut geen tip. Ontzettend depressieve film over psychisch gestoorde mensen. Ik vond de film veel te saai en ontzettend traag. Er zaten ook een hoop langdradig scènes in die uiteindelijk echt op mijn zenuwen begonnen te werken, zoals de eet scènes. Weinig muziek, saaie beelden. De set, kleurengebruik en de Duitse sfeer in de film voelde erg koud aan. Ook zag ik de zelfmoord absoluut niet aankomen. Tevens duurt het erg lang voordat je weet waar de film naar toe gaat. De film nodigt je niet echt om verder te kijken het eerste uur en ik moest daarom even doorbijten. Laatste half uur daarentegen is een stuk interessanter, maar kan de film niet meer redden voor mij. 1.5*

Na onlangs een erg goede Haneke gezien te hebben, ben ik toch nog maar eens op zoek gegaan naar andere films van hem, om te kijken of er misschien toch nog meer goeds tussen zit. Zo kwam ik uit bij zijn debuutfilm. En het moet gezegd worden, dat ook Der Siebente Kontinent indruk maakt, al heeft de film wel lang nodig om op gang te komen.

In het begin maken we kennis met het gezin en hoewel het redelijk afstandelijk gefilmd is, leren we de mensen toch redelijk goed kennen. Het repetitieve van alle dagelijkse handelingen die ze beleven is aan de ene kant erg vermoeiend om te zien, maar geeft aan de andere kant wel enorm goed weer in welke sleur het gezin terecht is gekomen. Ze hebben totaal geen zin in bepaalde zaken en dat zie je duidelijk terug. Uiteindelijk trekt Haneke in het laatste half uur de registers vol open en wordt er toegewerkt naar een einde, dat ik niet direct zag aankomen, maar mij ook wel een beetje verbluft achterliet.

De manier waaropze afscheid nemen van het leven is indrukwekkend. Alle herinneringen worden gewist, bezittingen vernield, geld door de wc gespoeld met net zo’n levenloze wijze als ze zelf in het leven staan. Het zorgt ervoor dat de film in ieder geval goed blijft hangen en erg goed overkomt. Der Siebente Kontinent is dus wederom een erg sterke film van Haneke en voor een debuutfilm zelfs heel erg goed. De boodschap werkt en uiteindelijk snap ik door het einde ook Haneke zijn manier van filmen in het eerste gedeelte. Dat is misschien even doorbijten in het begin, maar uiteindelijk krijg je daar wel iets indrukwekkends voor terug.

4,0*

Een aanklacht tegen het kapitalisme.

De derde Haneke die ik zie en ik moet zeggen, hij maakt intrigerende films. Of ze altijd even goed zijn is een tweede wat volgens mij meer op smaak berust. Maar interessant zijn alle 4 die ik tot nu toe heb gezien.

In het eerste deel van de film wordt alles in dienst gesteld van de overheersende saaiheid. Mensen worden niet in het gezicht gefilmd bij dagelijkse handelingen want dat is niet interessant. Emotie is bijzaak en economie en sleur de hoofdpunten. De afstandelijkheid van de ouders en de roep om aandacht van het kind zorgen voor nog minder betrokkenheid als kijker bij de film. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het eerste uur me vrij hard verveeld heb en zat uit te kijken naar een twist waarvan ik wel wist dat die nog moest komen.

Werd het vanaf daar dan interessant? Ja en nee. Het repetitieve blijft worden volgehouden in de film ook al gebeuren er meer extreme dingen. Op het moment dat kapitaal er niet meer toe doet wordt het interessant en gebeurd er ook iets met de mensen en geraken ze uit hun sleur en vaste patroon. Haneke gunt de kijker echter geen plezier maar toch wel een beetje spanning naar het einde toe. Het is dan uiteindelijk een film die je wel aan het denken zet en met een duidelijke boodschap, wat voor mij vaak een teken is van een goede film. Vind ik dit dan ook een goede film? Ik vind het moeilijk. Aan de ene kant zal deze film me zeker bij blijven en heeft het me wel aan het denken gezet en vond ik het achteraf toch wel interessant in elkaar gezet. Maar dat neemt niet weg dat het eerste deel gewoon niet boeiend is, wel functioneel.

Voor de gevorderde kijker. 3,5*

Bijzondere en zware Haneke. Het begon erg costumbristisch, met een vertoning van alledaagse handelingen zoals het wassen van je auto, ontbijten, of boodschappen doen. Dit gaat ook wel een behoorlijke tijd zo door, waardoor ik pas na de helft begon te begrijpen wat precies de bedoeling was van al die langdradigheid. En dat was natuurlijk bedoeld om de alledaagse sleur uit te beelden, en om het bij de kijker door te laten dringen. En niet alleen de sleur, maar ook de zinloosheid van het bestaan (die zomaar op een snelweg abrupt tot een eind kan komen), van carrière maken (om vervolgens afgedankt te worden), van schijnvertoningen (het perfecte gezin), materialisme (mooie schone auto), etc. De mens wordt in deze film door de (zwarte) bril van Haneke afgebroken tot een radertje is een zinloos en steeds repeterend proces.

Dit inktzwarte beeld is (gelukkig) erg eenzijdig, de film doet je haast vergeten dat er in het leven ook wat te genieten valt. Hoe dan ook heeft de film een duidelijke boodschap die via deze bijzondere methode van Haneke bij de kijker doordringt.

Inderdaad zoals mijn voorganger aangeeft is het een film voor gevorderde kijkers, bij voorkeur met enige bagage, en zeker niet iets luchtigs voor een gezellig avondje met popcorn op de bank. Een ruime 3,5 voor deze eigenzinnige en kunstzinnige film.

De titel is dubbelzinnig. Op voorhand twijfelde ik of het om Antarctica of om een fictief continent ging; het hangt ervan af of je Noord- en Zuid-Amerika afzonderlijk telt. In de film spreken ze van Australië, maar je krijgt ook droombeelden te zien van een onbestaand landschap, met bergen, water en woestijn - ook op de affiche. Ik hou het dus toch op het fictieve continent, als metafoor voor de dood.

De manier waarop het onderwerp benaderd is, stemt tot nadenken. Waarom pleegt een gezin met een saai, routineus leven maar zonder gezondheids- of financiële problemen collectief zelfmoord? Haneke biedt geen pasklaar antwoord.

De stijl is ultrarealistisch, het doet een beetje denken aan reality-tv. Helaas wordt het uitgebreid tonen van routinehandelingen algauw langdradig, waardoor vooral het eerste uur bij momenten tergend traag verloopt.

Ja, dat doet hij. Ik snap wat je bedoelt, maar Haneke brengt het allemaal wat nadrukkelijker en dreigender. Die scène in de supermarkt is een goed voorbeeld. In plaats van een wat meer registrerende stijl die wat meer onder de huid kruipt te gebruiken, benadrukt hij het tikken van de kassa door het geluid daar flink uit te vergroten, evenals bijna alle andere geluiden daar. De geestdodende elementen worden hier regelmatig flink uitvergroot. Iets wat overigens minder sterk werd in Haneke's latere films. Het is niet: "Consumptiemaatschappij is slecht." Het is: "BAM! CONSUMTPIEMAATSCHAPPIJ! BAM! SLECHT! BAM!"

Ik ben allang gewaarschuwd. Dit is niet bepaald mijn eerste Haneke. Wel de eerste van voor zijn grote doorbraak met Funny Games.

Het laatste half uur, ja. Het eerste uur, nee. Nou ja, irritatie door de aanpak is ook een gevoel, maar niet de bedoelde emotie mag ik hopen.

En met deze erbij zit Haneke op maar liefst 5 topnoteringen, het wordt nu echt tijd pleinen en straten naar hem te gaan vernoemen.
Dat Haneke niet bepaald een positief beeld over de mens en onze maatschappij mag bekend worden verondersteld, dat was bij zijn tweede film al zeker niet beter. De tijd ongeveer dat de jaren 80 langzaam over gingen in de jaren 90 en het allemaal nog erger werd. Hier zaten we nog zonder internet, met Jennifer Rush en met telefoontoestellen met draaischijf.
Ik moest nog even denken aan die familie waar de politie vorig jaar op jaagde, de ouders hadden op school verteld dat ze naar de VS gingen emigreren, in het huis werd een gigantische puinhoop aangetroffen, maar het gezin werd in goede gezondheid in Duitsland getraceerd.

Herzien na een kleine 25 jaar. Nog steeds een zeldzaam deprimerende kijkervaring, laat dat maar aan de hier debuterende regisseur Michael Haneke over. Statische, ogenschijnlijk nietszeggende shots die steevast eindigen in een fadeout; de dagelijkse sleur van een doorsnee gezin, tot op gegeven moment het gevoel begint te knagen dat er iets mis is. Waar dat toe leidt komt emotioneel als een mokerslag aan. Visueel uiteraard inmiddels wat gedateerd, maar inhoudelijk nog steeds bijzonder relevant en krachtig. Wat mij betreft Haneke's beste film.

Michael Haneke brengt in zijn eerste langspeelfilm reeds de trend die zijn verder werk zal typeren : een portie woede, agressie of geweld, een scherpe kijk op de maatschappij in een gebeuren waarvan de essenties voor de kijker rijp zijn voor interpretaties.
Zijn er in het eerste gedeelte van deze "Der Siebente Kontinent" heel wat eerder banale, zich repeterende scènes, amper onderbroken door een event dat ook al niet zo belangrijk is, weet dat bij Haneke niets betekenisloos is.
Persoonlijk meen ik dat de regisseur hier de "brave" banaliteit van een bourgeoisie viseert : hun leugen (het meisje op school), hun naijver (gebeuren op het werk), hun hyppocrisie (de eerder schijnheilige brieven naar ouders), hun zelftevredenheid (de rijkelijk gevuld tafel en de gedecideerde manier van eten), hun afstandelijk, zwijgzaam en eerder hautain gedrag, hun passiviteit (de carwash), hun vermeende onderlinge verstandhouding...
Het laatste halfuur van de film is denderend en aangrijpend. de vernielingsscène is du jamais vu en de zelfmoorden in een pijnlijk realisme voorgesteld.
Knap camerawerk met mooie beeldvorming, close-ups... en de acteurs zijn mij onbekend maar zetten een overtuigende act neer.