La Chute de la Maison Usher (1928)

1928-verfilming van Edgar Allen Poe's "The Fall of the House of Usher", niet zeer getrouw we herkennen nog minimaal 2 andere verhalen.

Altijd lastig zogenaamde stomme films, we moeten het stellen met zonder dialoog en toneelmatig acteerwerk, maar de beelden van dit sombere gruwelverhaal zijn fantastisch er is duidelijk niet gekozen voor een aim-to-please en dat zou wel te maken kunnen hebben met de bemoeienis van Luis Buñuel die assistent-regisseur was, maar knallende ruzie kreeg met regisseur Jean Epstein over het script.

Meest memorabel bijrol is die van de geheimzinnige dokter wiens ogen we niet te zien krijgen, verder is het ook allemaal spookachtig.

Mag zo in het rijtje klassieke horrorfilms uit de beginjaren der cinema.

Sfeervolle Poe-verfilming met passende muzikale begeleiding- soms werkte het gepingel op de zenuwen maar dat gaf uitstekend de waanzin weer. Prachtige en soms bizarre designs ook, en hoewel ik het gebruik van slow motion niet subtiel zou willen noemen (in normal speed gaat er zo een kwartier zuivere speeltijd af) werkt het wel mee aan de sfeer. Mooi hoe dat gewaad (bruidsjurk?) door de wind wordt meegevoerd, maar er zijn talloze voorbeelden. Ook de editing is behoorlijk inventief. Voice over stoorde me niet echt, al is het niet ideaal natuurlijk.

Adaptatie van twee van Edgar Allan Poe's verhalen: "The Fall of the House of Usher" (1839) en "The Oval Portrait" (1850) door de regisseur Jean Epstein. Visueel is dit een prachtige film met in mist gehulde scenes van moeras, bos en kasteel of Madeleine Usher met haar waaierende sluier zijn visuele pareltjes. Werkelijk prachtige vroege gotische filmbeelden. Ook Jean Debucourt die de rol van een waanzinnige Sir Roderick Usher speelt, doet dit erg goed. Ik heb op visueel gebied dan ook zeker genoten, maar het verhaal voelde gewoon een beetje plat. Ik kon me ook totaal niet inleven in de personages. Deze stonden veel te ver van de kijker af. De film is visueel fantastische creepy, maar sleept enorm (ondanks het maar 63 min duurt) dit komt door het niet goed ontwikkelde verhaal. Dit maakte de film nogal saai.

Best oké.

Poe ken ik vooral van reputatie, zijn verhalen zelf heb ik nooit gelezen. Wat ik er al van ken komt vooral via film adaptaties. Usher en Oval Portrait kende ik beide niet, dus geen idee hoe dicht Epstein hier bij de originele verhalen bleef, maar het lijkt me toch duidelijk dat het hem vooral om de sfeer te doen was.

Die was ook best naar behoren. Erg sfeervol allemaal, zowel qua setting als cinematografie. Moet ook wel zeggen dat de score goed meewerkte. Geen idee welke versie ik juist gezien heb, maar gelukkig bij mij geen voiceovers. Wel sfeervolle pianomuziek die geregeld ook wel iets moderner/abstracter klonk. Blijft toch wel lastig bij dit soort films, die niet echt een "vaste" soundtrack hebben, want muziek is wmb toch extreem bepalend voor de sfeer van een film.

Een uurtje is verder ook meer dan voldoende, want technisch is het mij toch iets te beperkt en het verhaaltje zelf wist niet echt te boeien. Maar de sfeervolle aankleding en fijne muzikale begeleiding maken van deze film toch een waardige klassieker.

2.5*

Visueel erg fraai, en La Chute de la Maison Usher draait ook op de fijne sfeer die de donkere, licht hallucinante beelden geven. De bijbehorende muziek werkte ook uitstekend om die sfeer te versterken. Toch vond ik het ondanks de bescheiden lengte alsnog een wat moeizame zit, vooral omdat ik het verhaal verder niet zo interessant vond. Ik kan me herinneren dat ik het oorspronkelijke verhaal ook niet heel geweldig vond, al is het te lang geleden om in veel detail te herinneren in hoeverre dit het boek volgt. Ook niet heel relevant verder. Als film op zich blijft het dus op sfeer nog wel aardig overeind, en Epstein gebruikt ook een hoop visuele trucs die én goed werken en ongetwijfeld ook vernieuwend waren in die periode. Maar het was meer bewondering hebben voor dan genieten van, in dit geval.

Er zijn blijkbaar vele versies van het stuk van Edgar Allan Poe. Deze originele verfilmde versie dateert vanuit 1928 en aan de gebrekkige beeldkwaliteit was dat wel te zien. Een vrij beperkte speelduur met zijn 61 minuten, maar toch inderdaad nogal aanslepend. Je moet al wachten tot de dood van Madeleine vooraleer er wat schot in de zaak komt.

Dan opeens speelt de wind op, klapperen de deuren, steekt er een storm op en zijn de doordringende ogen van Roderick waanzinnig. Wel een grappig momentje tijdens één van de pancartes: "Tous les nerfs tendus, Roderick semble geutter on ne sait quel signe. Le moindre bruit l'exaspère...". Wel ja, de geluiden irriteerden inderdaad wel. Gepingel las ik hier ergens, de nagel op de kop, maar het heeft ook wel zo zijn charmes.

Uiteraard hoegenaamd niet eng, maar wel prima gemaakt in de context van de mogelijkheden en de tijd van toen. Niet geweldig allemaal, maar wel verdienstelijk en gerespecteerd.

De versie van 1960 met Vincent Price al eens gezien en deze uit de oude doos ook maar eens bekeken in functie van de horrorchallenge. Waar die van Price nog best te pruimen valt, is deze silent toch een lange zit ondanks de korte speelduur. Beeldkwaliteit is ronduit slecht, zeer traag van opzet, matige uitwerking en personages die niet weten te boeien. Door de voortdurende rustgevende muziek waan je je ergens in een massagesalon. Je zou zeggen volledig ontspannen , zen ....maar dat is te positief benaderd. 4/10

De Franse regisseur Jean Epstein beheerst het visuele aspect van deze film uitstekend, waarmee een spookachtige sfeerzetting wordt opgeroepen. Het zorgt ervoor dat de surrealistische aspecten van The Fall of the House of Usher overtuigend voor de dag komen en het bronmateriaal biedt daar dan ook alle ruimte voor. Nu is de achtergrond van de legende aanzienlijk spannender dan het gefilmde bronmateriaal, maar niettemin doen de makers er alles aan om de presentatie ervan op orde te krijgen. Het acteerwerk is weinig steekhoudend en het middenstuk sleept behoorlijk, maar het is duidelijk waarom deze film de status van griezelklassieker heeft gekregen.