Le Mani sulla Città (1963)

Bitter staaltje Italiaans drama, of zeg maar gerust een politiek pamflet, zoals wel vaker bij Rosi.

Rechts krijgt het er flink van langs evenals het opportunistische politieke midden en links wordt wel heel erg in de heroische rol gezet. Nu moet ook wel gezegd worden dat ten tijde van deze film de rijke minderheid niet bepaald de meest betrouwbare politieke partner was, dus binnen dat opzicht komt het allemaal wel realistisch over.

De aftiteling is ook alweer veelzeggend: 'de specifieke gebeurtenissen en personen zijn gefingeerd maar de sociale context is reëel' . Juist ja.

De film zelf: sober, zwart-wit, Italiaans en een nagesynchroniseerde hoofdrol. Van de enkelen die nu nog steeds geinteresseerd zijn zal ook weer de helft afhaken als ik zeg dat het een puur op het politieke systeem gerichte film is: dat betekent debatten op het heetst van de strijd, manipulatie en chantage in achterkamertjes, volksverlakkerij en schimmige coalities sluiten. meer niet.

Met andere woorden, een film die maar voor erg weinig mensen is weggelegd vermoed ik. Voor degenen die wel houden van dit soort dingen, zoals ik, is het zeker wel de moeite waard, al hoef ik hem voorlopig niet nog eens te zien.

Uit de rommelbak van de Aldi. Gortdroge registratie van politieke spelletjes in het Napels van de jaren '60. Op bijna documentaire-achtige wijze wordt verslag gedaan van de relatie tussen corrupte politici en de Napolitaanse bouwwereld.

Interessant? Zeker. Boeiend allerminst. En zie de recente vuilniscrisis in Napels nog altijd actueel. Niet alleen in Italie: vervang Napels voor Amsterdam en rechts voor de PvdA en je krijgt hetzelfde.

Le Mani Sulla Citta is inderdaad een film voor de echte liefhebber, die je bij voorkeur niet 's avonds moet bekijken, want je houd je ogen niet open. Prima voor een verregende 2de Paasdag, dat wel. 2,5*

Absolute praatfilm want op een dramatische, goede gebrachte, scène in de beginne, is het "lezen" geblazen.

Overheid en private ondernemers die in de eerste plaats aan zich zelve denken, alle morele waarden opzij schuiven en ook als het even dreigt slecht uit te vallen, handig genoeg zijn om even de kaarten te herschudden en toch hun slag thuis te halen, dat is wat de film ons toont, met veel Italiaanse klankwerk, maar eigenlijk van alle tijden en van alle plaatsen.

Rod Steiger heeft er de kop voor om zo'n onbereikbare, machtige kerel uit te hangen.

Het blijft toch een vreemd fenomeen, die Amerikaanse acteurs in Italiaanse films van de jaren '60. Geen enkel ander Europees land heeft ooit zo consequent sterren uit de VS gehaald om met behulp van nasynchronisatie een hoofdrol te laten spelen. Vaak waren het acteurs wiens carrière in een dip zat, maar zeker niet altijd (denk maar aan Burt Lancaster in Il Gattopardo). Hoe Steigers carrière eruit zag in 1963 weet ik verder niet.

De film zelf vond ik goed gemaakt, maar in alle eerlijkheid moet ik ook wel hier het woord 'saai' gebruiken. Het is inderdaad een enorm politieke film en het debat dat hier gevoerd wordt interesseerd mij in principe wel, maar het is toch jammer dat het allemaal zo droog in beeld gebracht wordt. Dit is neorealisme dat een stapje te ver gezet heeft. Enerzijds kan het prijzenswaardig zijn dat de film zo zonder foefjes en zonder zichtbare poging tot emotionele betrokkenheid van de kijker is gemaakt, maar wat levert het op? Het voelde aan als een zielloze film, gemaakt om een uiteindelijk toch vrij eenzijdig (maar geloofwaardig) argument duidelijk te maken. Er zaten voor mij teveel momenten in waar de aandacht wegzakte. De keuze om geen enkele filmische middelen te gebruiken die opvallen en ook om het acteerwerk zo neutraal mogelijk te houden is duidelijk bewust gemaakt, maar het is ook dodelijk voor de filmervaring. De enige levendigheid van de film komt van het bekende Italiaanse temperament, wat weer veel geschreeuw oplevert, maar daar ben ik ook al geen fan van.

2*

Begint spectaculair met een gebouw dat opeens instort, maar daarna wordt dit politiek gekleurde pamflet over corrupte politici, grondspeculatie en een enkele bevlogen integere volksvertegenwoordiger wel erg taai opgediend. Gedubde Steiger in de hoofdrol leidt eerder af dan dat hij veel toevoegt.

Rosi heeft met Cadaveri Eccellenti een van mijn favoriete Italiaanse films afgeleverd, maar zijn droge stijl werkt hier totaal niet voor mij.

Op den duur erg veel gepraat en geschreeuw met al die driftige Italianen, maar alles wel

voortreffelijk in beeld gebracht. Rod Steiger is natuurlijk een uitstekend acteur (Blijkt ook nu

weer), maar vraag ik mij af waarom men niet een Italiaanse acteur voor zijn rol had gekozen,

want zat je nu wel met een af en toe hinderlijke nasynchronisatie opgescheept.

De beste Rosi tot nu toe

Al heb ik met maar 3 geziene films op een oeuvre van 17 films misschien niet veel reden om zo'n statement te maken. De twee vorige Rosi films lagen me in ieder geval een stuk minder (Il Momento della Verità en Cadaveri Eccellenti) en ik wist eigenlijk niet goed wat ik hier op voorhand van moest verwachten. Hoewel bovenstaande films inhoudelijk nogal verschillen (de ene film gaat over een stierenvechter, de andere film gaat over een rechercheur die een aantal moordzaken moet onderzoeken en deze gaat over politiek) verwachtte ik in ieder geval wel weer de nodige kritiek op corruptie en fascisme.

Die verwachtingen komen dan ook volledig uit. Dit is misschien wel de meest politiek getinte van de drie films die ik tot nu toe heb gezien en eerlijk gezegd, ik heb eindelijk het gevoel dat ik de ware Rosi heb gezien. Wat hij hier toont is een boeiend politiek pamflet waarbij nagenoeg niemand wordt gespaard, al komt links misschien nog wel het "properste" uit heel de discussie. Met uitzondering van de instorting van het gebouw aan het begin van de film, is dit vooral een praatfilm geworden en eentje die over de gehele lijn blijft boeien. Mensen die allergisch zijn aan die typische Italiaanse manier van acteren (veel gedoe, veel roepen, veel handgebaren, veel drukte, ...) kunnen hier dan ook beter niet aan beginnen vrees ik. Ik vond de zittingen in het parlement echter van een heerlijk hoog niveau en het is gewoon een geweldig politiek steekspel waarbij je als kijker op de eerste rij zit. De Vita die continu tegen de schenen schopt, het opentrekken van de paraplu's door eenieder die ook maar iets met de instorting te maken heeft, de "verzoening" tussen rechts en centrum aan het einde van de film, ... Heerlijk!

Rod Steiger is veruit de bekendste naam in deze film en geen idee hoe ze net bij hem zijn terecht gekomen. Geweldig figuur natuurlijk die een aantal geweldige rollen op zijn naam heeft staan (In the Heat of the Night bijvoorbeeld) maar die ik nog niet in een volbloed Italiaanse film was tegen gekomen. Hij wordt dan ook gedubt en hoewel ik daar niet altijd een even grote fan van ben, is er in het geval van Steiger erg weinig op aan te merken. Indrukwekkende rol als Edoardo Nottola maar ook Carlo Fermariello mag als De Vita toch ook echt niet onderschat worden. Hij speelt met verve het knagende geweten en zeker in de vele discussies weet hij zijn mannetje te staan. Sowieso weinig aan te merken op de cast maar deze twee springen er toch echt wel tussenuit.

Moest er iemand nog aanraders hebben met betrekking tot Rossi (en liefst films die dan ook een beetje gemakkelijk te vinden zijn), mogen die altijd bezorgen. Zelf ben ik wel benieuwd naar C'era una Volta met Sophia Loren, dat lijkt een enorm atypische film te zijn in het oeuvre van de regisseur. In ieder geval is dit tot nu toe veruit zijn beste, liefhebbers van het betere politieke werk komen hier absoluut aan hun trekken.

Dikke 4*