What Ever Happened to Baby Jane? (1962)

Op de gok opgenomen bij de BBC voornamelijk vanwege het goed cijfergemiddelde, maar dat dit een dermate oude film was had ik niet verwacht en vond ik eigenlijk wel een welkom verrassing en gaf het geheel iets extra's. Daarom gisteren dan ook met veel plezier voor deze film gaan zitten.

Het verhaal mag duidelijk zijn en de verhoudingen worden van meet af aan op scherp gezet tussen de onhandelbare Jane en de veel te stille en rustige Blanche. Duidelijk is echter dat de rollen omdraaien wanneer het kindstertijdperk erop zit, degene met het talent blijkt toch wel degelijk Blanche waar Jane verandert in een hinderlijk aanhangsel wat dat betreft. Een schimmig en onduidelijk auto ongeluk later vinden we de dames terug in een grote villa min of meer met elkaar opgezadeld. Jane kan in principe niet zonder Blanche, en Blanche met haar beperking kan eigenlijk niet zonder de hulp van Jane, het is in die zin het beginpunt van alle ellende, in een drama die zich wel een beetje laat vergelijken met Sunset Boulevard. Ook daar is het sprake van een gevallen ster nog dromend van een terugkeer, ook daar is min of meer sprake van een gijzeling en een zelf soort einde met 'publiek' om het zomaar te zeggen.

Subtiel worden daarna de spanningen tussen het tweetal opgevoerd met op het eerste oog kleine pesterijen die zich opbouwen naar grotere en ernstige zaken waar het er op neer komt dat Blanche geïsoleerd en gegijzeld raakt en aan de grillen is overgeleverd van de psychotische Jane. Wat er allemaal speelt tussen de twee karakters blijft de vraag, zeker is wel dat Crawford en Davis hun beste beentje voor zetten en vooral Davis opvalt in een erg sterke rol. Bijzonder is in dit geval de opleving van Jane aan de hand van Edwin, ondertussen vliegt ze de geknevelde en verzwakte Blanche net zo goed om de nek als ze het even niet meer weet, iets dat regelmatig gebeurt. Het tekent de ontoerekeningsvatbaarheid van karakter Jane.

Hoewel de pesterijen steeds psychologischer van aard worden, en soms te gemeen voor woorden, mis ik toch iets extra's. De spanning is subtiel, net als de streken van Jane, toch tot echte horror, gruwel of suspense lijkt deze film niet te komen en dat valt toch een ietsiepietsie tegen. Goed, ik snap dat dit eventueel in het tijdsbeeld van 1962 gezien moet worden dus daar laat ik het dan ook bij wat deze degelijke film betreft met goede acteerprestaties en sfeer.

Een film met een naam als een klok, een klassieker ook, maar die mij naast de titel bitter weinig zei. Dat bleek ook al gauw, want van baby’s (en de ontvoering ervan) was eigenlijk geen sprake, integendeel zelfs. Baby Jane Hudson is de (artiesten)naam van een voormalig kindsterretje dat later in de schaduw stond van haar eveneens succesvolle zus.

Het is in dat licht dat Jane een groeiende en venijnige ziekelijke jaloezie ontwikkelt ten aanzien van haar zus. Sadistisch en meedogenloos wordt het zelfs. Niet alleen in haar acties is Jane een lelijke vrouw geworden, ook fysisch was ze niet langer knap, eerder verwrongen en afgeleefd, wat opgesmukt met slecht geprepareerde make-up.

Het web van leugens en de pesterijen worden met de dag erger. Gruwelijk soms om te aanzien. Het verbaasde me alleen hoe mak Blanche was. Ze had verschillende mogelijkheden om zich te laten horen, ook op een moment dat ze nog niet helemaal gebroken was. Vreemd.

Crawford en Davis acteren uitstekend. De speelduur van 134 minuten verveelde geen moment. De onderhuidse spanning was immer aanwezig en de topactrices deden de recht.

Een wat teleurstellende film, mede door de te lange speelduur. Er gebeurt niet genoeg om een speelduur van ruim twee uur te rechtvaardigen. Het begin is goed, de sfeer wordt goed neergezet en de karakters van de twee zussen worden goed uitgewerkt. Met Joan Crawford en Bette Davis beschikt deze film over twee uitstekende actrices. Crawford doet het prima. Davis doet het ook zeer behoorlijk, al vond ik haar acteerwerk soms wat tegen overacting aan zitten en haar personage daardoor iets te zeer een karikatuur. Ik moest bij haar personage denken aan Kathy Bates in Misery en dat vond ik wel een betere rol. Deze film moet het overigens wel echt hebben van Crawford en Davis, want de bijrollen stellen niet veel voor. Verder komt het verhaal soms wat ongeloofwaardig over, zo had Blanche alle gelegenheid om de huishoudelijke hulp of de buurvrouw om hulp te vragen. Ook de slotscène kon mij niet bekoren, een wat zwak einde met een compleet overbodige twist.

Goede herziening, maar het heeft niet de verhoging opgeleverd waar ik een beetje op hoopte. Daarvoor is de speelduur van de film wat te lang en verdwijnt de spanning toch wat naar het einde toe. Ook de toevoeging van het personage van Edwin voegt te weinig toe aan het geheel. Hij komt nooit echt in aanmerking als een potentiële hulp voor de ontsnapping van Blanche zoals de huishoudster, wat wel een gemiste kans is.

Dat gezegd zijnde zet Bette Davis hier wel een glansrol neer als de jaloerse zus en komt ze ongelooflijk angstaanjagend over. Niet dat ik dit als een horrorfilm beschouw zoals op deze site is aangegeven, maar Bette Davis kan zo wel recht uit een horrorfilm komen. Het einde waar ze op het strand in een illusie leeft dat de mensen haar fans zijn, doet erg veel denken aan het einde van Sunset Blvd., maar dat was van een nog iets hoger niveau. Ook de rest van de film doet wat denken aan Sunset Blvd., al is deze wel wat naargeestiger.

Robert Aldrich heeft er een erg sfeervolle en naargeestige film van weten te maken. Het gebruik van zwart-wit is erg knap, evenals het spelen met de vele schaduwen. De score blijft bij deze ongewijzigd.

3.5*