Nashville (1975)

Schitterend tijdsbeeld, maar net iets te veel liedjes. Leuke personages, zoals altijd, maar als je niet van die 'leuke songs' houdt dan hou je het echt maar moeilijk tweeënhalf uur uit. Wel een knap einde, voor de doorbijters dan alleen natuurlijk.

Hele bijzondere film. Er is totaal geen plot, en er zijn een stuk of twintig 'hoofdrolspelers'. Daardoor duurt het een hele tijd voor je dr echt inzit. Maar wie het geduld weet op te brengen staat een steengoede bijtende satire te wachten. Soms erg grappig, soms vooral erg confronterend en hard. 4*

Een van de grootste Amerikaanse meesterwerken aller tijden; Gemaakt door de een van de grootste Amerikaanse cineasten aller tijden! Amerikaanser dan Nashville kan het haast niet

***** / *****

Wil deze film erg graag zien, en ga hem ook zeker aanschaffen als ik hem tegenkom!

Hmm, dat belooft niet veel goeds. Maar ik ga gewoon opzoek, eens kijken wat het oplevert.

Is gewoon te koop op regio 1!

Amazon.com: Nashville

Gewoon Paramount dus. Maar ja regio 1 zie je hier niet zo snel in de winkels, dus het klopt dat je 'm niet vaak ziet (behalve natuurlijk Poisononthewell).

Het is dat ik dan weer net geen regio vrije dvdspeler heb

Maar hij is niet duur! Dus misschien ga ik hem wel alvast aanschaffen. Ik denk dat ik hem laat bestellen bij Concerto in Amsterdam.

bedankt Stephan

Gisteren weer eens gezien en wat blijft het toch een fantastische film! Altman zet een schitterend, levensecht portret neer van de hoogtijdagen van de Nashville countryscene. Om dit te bereiken worden de levens van liefst 24 hoofdpersonen gedurende 5 dagen gevolgd wiens paden elkaar op allerlei manieren kruisen.

Een briljant doch zeer ambitieus concept, maar gelukkig is het een project dat Altman op het lijf is geschreven en weet hij er alles uit te halen wat erin zit. Voor het script stuurde hij iemand een week of 3 naar Nashville om een dagboek bij te houden. Dat dagboek werd de 'ruggengraat' van het script, waaraan hij zelf nog diverse verbindende elementen toevoegde om de samenhang te verhogen. Zijn typische chaotische stijl, waarbij hij lijkt te weigeren onze aandacht een specifieke kant op te sturen en in scènes vaak meerdere personages door elkaar laat praten, is waarschijnlijk voor velen het belangrijkste struikelblok richting volledige waardering van zijn werk. Maar juist met een cast van 24 hoofpersonen werkt het ontzettend goed, en als je er doorheen weet te prikken, zie je een prachtige, realistische microkosmos ontstaan, een blauwdruk van de Amerikaanse maatschappij en zeitgeist anno 1975.

Maar Nashville is meer dan dat. Het is een film van schone schijn en de daaronder schuilgaande tragiek van een samenleving die lijdt onder haar oppervlakkige normen en waarden. Van vrijwel alle personages krijgen we enkele van hun slechtste kanten te zien, van womanizer Tom (prachtige scène is dat toch, waarin hij I'm easy zingt en zo'n vijf vrouwen allemaal denken dat het voor haar bedoeld is ) tot de geldbeluste, leugenachtige marketeer John Triplette en van de behaagzieke Sueleen (Die zich in één van de meest tragische scènes verlaagt tot een ordinaire stripact) tot de stuck-up BBC-reporter Opal (Hoe ze Norman, de chauffeur van Tom, Bill en Mary, mid-sentence afbreekt met "Sorry, maar ik praat uit principe niet met personeel" is exemplarisch).

Het spel van de cast is verbluffend. Eigenlijk geen rotte appels, het komt allemaal geweldig over. De liedjes die we horen zijn overigens allemaal geschreven door de acteurs die het zingen trouwens, en zoals Altman zelf zei, was het niet zijn bedoeling om te kijken naar de kwaliteit van het materiaal, omdat er in het echt nu eenmaal ook meer slechte muziek uit Nashville komt dan goede.

De R1-dvd is trouwens van prima kwaliteit, en bevat een prima interview met Altman over de film en voornamelijk de cast, plus een zeer interessante commentaartrack, ook van Altman zelf, waarin hij talloze grappige en inzichtvolle wetenswaardigheden over de film met ons deelt.

Ik heb die dvd, tevens ook al een tijdje liggen. Ik vind wat ik tot nu toe van Altman heb gezien (overigens niet veel) zeker niet tegenvallen dus.. Ben zeer benieuwd als ik zo je recensie lees Paalhaas.

Koop toch gewoon een regiovrije dvd-speler voor een paar tientjes, klute.

Ja ga ik waarschijnlijk ook doen, of zelf m'n dvd speler regiovrij maken. Maar zo een regiovrije dvdspeler kost niet zo heel veel dus dat zal het waarschijnlijk toch worden.

Komende zaterdag op BBC 2

Grote pluim voor de montage en het scenario. Elk verhaal heeft zijn eigen moraal en wordt op het juiste moment, meestal op een subtiele en soms op een hilarische manier afgewisseld met het volgende moment.

Helaas duurt het net iets te lang en moet je wel iets hebben met folk of country (Als het op Hank Williams begint te lijken heb ik er moeite mee), maar de manier waarop dit verteld wordt zou ik wel vaker willen zien.

Elk verhaal staat ook als een huis en wat onbekendere (maar doorgewinterde) acteurs als Allen Garfield, Keenan Wynn, Ned Beatty en Lilly Tomlin zetten mooie rollen neer.

Lange film waarin je bijna als toevallige bezoeker flarden van gesprekken van allerlei passanten opvangt. Passanten met vaak eigenaardige, meestal neurotische karaktertrekjes. Je hoort alleen net te weinig van de gesprekken om echt geboeid te raken. Nashville is dan ook uiteindelijk nogal oppervlakkig.

De meeste verhaallijnen, voorzover die er al zijn, zijn volstrekt oninteressant. Het zelfde geldt voor het grootste deel van de karakters. En als ze wel interessant zijn, laat Altman te weinig van ze zien om er binding mee te krijgen. Het dreutelt allemaal maar een beetje door. Slechts een enkele scene wist me te boeien, waaronder die van Lily Tomlin in de kroeg terwijl ze naar Keith Carradine's liedje luisters.

Ik begrijp dat het bij Altman niet om de verhaallijn gaat, maar dan moet er wel een alternatief worden geboden, in de vorm van interessante thema's en karakters. En zoals eerder aangegeven, ook dat heb ik niet tot nauwelijks gezien.

Nashville lijkt dan wel een aardig tijdsbeeld van begin jaren '70, te geven, maar ook op dat vlak is er niet echt veel diepgang. We krijgen een heel klein beetje mee van de muziek-scene in Nashville, er wordt wat politiek bijgehaald, maar ook hier blijft het uiteindelijk steken in uiterlijkheden.

Toch een pluspunt. Het acteren is wel van een heel hoog niveau. Altman's filmstijl vraagt heel veel improvisatievermogen van de acteurs en de meeste brengen het er goed vanaf. De eerder genoemde Lily Tomlin is echt voortreffelijk.

Een tweede kijkbeurt voor Nashville heeft er helaas niet voor gezorgd dat de film in zijn waardering stijgt. Daarvoor is de film simpelweg niet interessant genoeg.

Voor het grootste deel ben ik het eens met rick@themovies. De film kent namelijk zo veel karakters, dat het bijna onmogelijk is om ze allemaal goed genoeg uit te werken. Daardoor blijft het allemaal wat oppervlakkig. Sommige karakters zou je meer willen zien, en van andere is het onbegrijpelijk dat die in de film zijn opgenomen.

De liedjes vond ik verder ook niks, behalve de enkele liedjes die daadwerkelijk iets bijdragen aan het verhaal. Nashville is een film waarbij een aantal scènes, met name door het acteerwerk, best aangrijpend kunnen zijn. Maar helaas zijn die momenten te schaars aanwezig.

Het blijft een feit dat dit een heel ambitieus project was van Altman. Wat mij betreft doet Altman in Short Cuts alles goed, wat hier net fout gaat. Maar Nashville zou ik niet beschouwen als een mislukking, daarvoor bevat de film teveel vakmanschap.

De moeder aller ensemblefilms? In ieder geval Altmans meest geslaagde. Een rollercoaster ride door Nashville, de stad die door Altman gebruikt wordt om de vinger aan de pols van de V.S. anno 1975 te leggen. Zoals een goede ensemblefilm betaamt is dit niet na te vertellen – de verhaallijnen buitelen over elkaar heen – en ook wat Altman nou precies wil zeggen laat zich niet in een paar zinnen vangen. De door mij gelezen one-liners over de film bevallen me dan ook niet. Een epos over de vercommercialisering van de Westerse cultuur? De country & western scene doorgeprikt? Obsessie met roem en celebrities? Ja, dat zit er allemaal in, maar dat IS de film niet. De film is veel menselijker en uiteindelijk minder bijtend dan hij er aan de oppervlakte uitziet. De glitter, de glamour en huppelende uitgedoste meisjes, ze staan in schril contrast met het menselijke leed dat bezongen wordt in de countrysongs. En dat leed is echt, evenals de troost die de liederen biedt. Dat ga je niet met satire kleineren, en dat doet Altman ook niet. Maar dan moet je er wel eerst het gitzwarte vernislaagje vanaf krabben.

Een meesterwerk. Lichtvoetig, maar ontzettend diepgaand. Perfect uitgedacht, maar toch ongedwongen en natuurlijk. Toen de film afgelopen was, had ik het gevoel meer van de wereld en de mens te begrijpen.

Het is overigens een groot misverstand dat je van country moet houden. Tijdens de liedjes is er zoveel meer te beleven dan alleen de muziek. Kijk gewoon naar het gedrag van publiek en zanger(es), dat zegt vaak meer dan dialogen..

P.S. Paalhaas, prachtige recensie!

Het is even wennen. Maar toen de film greep, greep hij me ook echt. Een aantal vaker voorkomende Altman-interesses (zoals het verschil tussen de openbare facade en de echte prive personen) zijn hier ook al te zien, maar vooral een zeer knap, intelligent en bijzonder gelaagd beeld van de VS anno 1975. Door de 15 onrustige jaren ervoor, met Vietnam, rellen, seksuele revolutie, de civil rights movement, verschillende politieke moorden en watergate onder meer, was de VS niet op zijn meest optimistisch en was de sfeer eerder stuurloos.

Nashville oordeelt nauwelijks, legt niks uit, maar raakt heel veel thema's. Het lijkt vaak terloops, maar na het (geweldige) einde van de film, toen ik 'm nog even op me in liet werken bleek ik zoveel gezien te hebben en zijn er zoveel verbanden te leggen dat ik nog lang niet klaar ben met deze film. Een om vaker te zien.

4.0* voorlopig dan.

Herzien. Ik kan niet uitleggen waarom ik deze film zo goed vind, omdat ik het simpelweg niet goed weet. Hij greep me vast vanaf de eerste seconde, en ik tril er nog steeds van...

Het is een briljante reflectie van de tijdsgeest, maar voor mij in de eerste plaats een diepmenselijke film, natuurlijker en 'echter' dan elke andere film die ik ken. Bovendien heb je nooit het gevoel deze film 'al gezien' te hebben, hoe vaak je hem ook kijkt.

De climax is misschien wel de mooiste scène uit de filmgeschiedenis.

"It don't worry me" vind ik wel mooi, vooral de uitvoering op het einde is prachtig.

Wat zo goed is aan die countrysongs in die film is dat ze enorm sentimenteel zijn, maar wel een werkelijk leed beschrijven. Het is een beetje alsof het lopende verhaal de buitenkant van de mensen toont, de maatschappelijke gekte en dat die sentimentele songs inderdaad een beetje binnenkant laten zien. De sentimentele songs zijn oprechter dan de werkelijkheid, mooie ironie. Ik vond overigens " keep on sliding down some more' wel een mooi liedje. De rest was me veel te gelikt, te nashville.

Ja, klopt. Dat bedoelde ik met "de liedjes leren je stiekem heel veel over de personages" . In het verhaal worden ook wel stukjes binnenkant getoond (denk aan Barbara Jean in het ziekenhuis), maar zeer zijdelings, nooit echt nadrukkelijk - je kent Altman.

Alle personages zijn zulke "echte mensen"... Het zijn geen karakters, je krijgt het gevoel ze door en door te kennen...

De playboy Tom die met de gevoelens van vrouwen speelt, en zelfs het leven van een goede moeder met 2 (dove) kinderen ontwricht. Zij houdt van hem, maar als ze besluit weg te gaan, belt hij gewoon een andere vrouw - recht voor haar neus.

De vrouw die van huis weggelopen is om countryster te worden, en op de vlucht is voor haar man. Niemand neemt haar serieus, niemand luistert... Maar uiteindelijk krijgt ze die microfoon in haar handen geduwd als Barbara Jean neergeschoten is. Ze zingt ze samen met het hele publiek en het gospelkoor een prachtige versie van "It don't worry me" - op een concert ter gelegenheid van een presidentskandidaat die elke inwoner tot het besef wil brengen dat de politiek iedereen aangaat. Ironisch toch.

Het karakter van Sueline Gay (die niet kan zingen) heeft maximaal 10 minuten screentime, maar de scène waarin ze moet gaan strippen, is verschrikkelijk ontroerend. Je hebt het gevoel dat mens te kennen, terwijl ze eigenlijk nauwelijks iets gezegd heeft.

Het eerlijkste personage is misschien nog wel die dronken zwarte (acteur van Shaft?), die Sueline vertelt dat ze niet kan zingen en Tommy Brown "the whitest nigger in town" noemt. Dat laatste is waar, en ook een weerspiegeling van de tijdsgeest: de zwarte gemeenschap begon op te komen en vormde een eigen cultuur. De zwarten stelden het natuurlijk niet op prijs als "een van hen" zijn wortels verraadt; gewoon deelneemt aan de cultuur van de blanken (en dan nog in het rechtse Tennessee).

En dan L.A. Joan, het karakter van Shelley Duvall, die haar zieke tante komt bezoeken, maar altijd met jongens meegaat en haar tante nooit te zien krijt... Zelfs op de begrafenis van haar tante is ze met een jongen weg, naar het grote optreden...

Natuurlijk ook Opal "from the BBC", gespeeld door Geraldine Chaplin (kleindochter van...) die naar Nashville komt om een reportage te maken. En als eindelijk eens iets gebeurt (Barbara Jean wordt neergeschoten), heeft ze het gemist. "Can you tell me what happened?"

Ach, ik kan lang doorgaan met het opsommen van mooie/goede dingen, maar dat heeft weinig zin. Ik "houd" van ieder personage... Het is gewoon een van mijn favoriete films. Een film die zo gelaagd is, zoveel zegt (niet oordeelt) over Amerika, politiek, mensen. Ik zeg het nog maar eens: zo natuurlijk, zo echt dat je bijna vergeet dat het film is.

Als iemand me vroeg naar mijn ene favoriete film, zou ik wellicht voor deze kiezen. Ik denk er, zonder overdrijven, elke dag aan. Als ik ook maar denk aan de eindscène, word ik weer geraakt.

Na vorige week MASH gezien te hebben, besloot ik gisteravond nog maar eens een film van Robert Altman te proberen. Dat werd deze, die me net als MASH overigens enigszins teleurstelde.

Bij deze film kun je trouwens wel goed zien hoe ambitieus Altman is. Het is zeker geen makkelijke film om te maken geweest, maar dat wil nog niet zeggen dat die goed is. Ook voor mij is het grootste probleem van deze film het enorme aantal karakters dat de revue passeert. Sommige zijn leuk, andere mindere leuk, maar het blijft redelijk oppervlakkig en dat vond ik bij sommigen best jammer.

Verder bevat een film als deze natuurlijk veel muziek. Die constant terugkerende countrymuziek begon me op een gegeven moment wel de keel uit te hangen. Als je die muziek leuk vind is het waarschijnlijk ook een geweldige film, maar als je dat niet vind is het soms even doorzetten.

Toch is er verder nog wel enigszins door te komen, omdat het acteerwerk wel goed is en Altman tussendoor ook best enkele aardige shots er tussen heeft zitten.

Richting het einde lijkt de film dan uiteindelijk op twee sterren uit te komen, maar het einde is dan zowaar ook echt sterk, waardoor ik er toch nog een halfje bij doe. Maar voorlopig laat ik Altman toch even links liggen ben ik bang.

2,5*

Allereerst mijn complimenten aan Goongumpa en paalhaas die hier al eerder enkele recensies schreven die de mijne hier bijna onverbodig maakt, maar doordat Nashville mij enorm diep raakte wil toch heel wat kwijt.

mozaiekfilms zijn een lastig geval. Tot nu toe vond ik alleen Magnolia écht goed (en wellicht Boogie Nights, maar die heeft nog teveel een hoofdrolspeler om tot het genre gerekend te worden). Door de grote hoeveelheid verhalen verwacht je enerzijds veel diepgang te krijgen, maar eigenlijk worden de meeste films er te simpel door. Neem Crash en Babel: twee moziekfilms die zo enorm duidelijk rond een thema zijn opgehangen dat ze aan kracht verliezen. Mijn grootste interesse in het genre ligt in hoe levens elkaar kruisen, hoe er toevallige ontmoetingen zijn en hoe alle mensen ter wereld, hoe losjes ook, verbonden kunnen worden. Om dat in een film uit te beelden is het belangrijker om levensechte personages te hebben dan grote thema's. Babel en Crash gingen voor mij nooit leven doordat ondanks het sterke acteerwerk, ik me te bewust was van hoe de personages thematisch gebruikt werden, alsof er een checklijst werd afgegaan. Bij Magnolia is het thema iets onduidelijker, maar het lijkt tegertijd op de eerste plaats om de personages te gaan. Daar wordt het mozaiek een menselijk geheel. De personages worden ook niet te krampachtig met elkaar verbonden, iets waar zeker Babel iets van kan leren.

Nashville is een van de oudere pogingen om een mozaiekfilm te maken (maar zeker niet de eerste!) en is puur in dit opzicht bij lange na niet overtroffen door enige film die ik gezien heb. Zelfs Magnolia is niet zo sterk opgezet en die film staat in mijn top 10. Zoals bekend bevat Nashville 24 personages. De speelduur gaat iets over de twee en een half uur. Maak er maar eens één geheel van zonder kunstmatig te worden. Altman is dit wonderbaarlijk genoeg gelukt en het grootste wonder eraan is nog wel dat het hier allemaal zo gemakkelijk lijkt. Er zit een bijzondere levendigheid en echtheid in de manier waarop al die mensen met elkaar verbonden worden. Altman is een regisseur met een zeer eigen en herkenbare stijl, maar het is geen zelfbewuste stijl (in tegenstelling tot Paul Thomas Anderson bijvoorbeeld) en wellicht helpt dat om de authenticiteit te behouden. Altmans belangrijkste doel is dat je in de wereld die hij hier neerzet totaal gelooft.

En zo glijdt zijn camera langs de vele mensen. Hij snijdt op schijnbaar willekeurige momenten midden in een gesprek ineens naar een andere locatie met andere mensen, om later weer terug te komen bij het eerdere gesprek, die intussen iets verder gevordert is. Deze methode had verwarrend kunnen uitpakken, maar het benadrukt alleen maar de verbondenheid en op een subtiele wijze onthuld de film zo diepere lagen. Het is dan ook belangrijk dat het lijkt alsof de cuts willekeurig gemaakt worden. Meer zelfbewust overkomende parallelle montage had de magie kunnen verbreken.

Het is ook knap hoe diep veel verhaallijnen lijken. Ze zijn simpel, ja, maar hebben vaak een enorme kracht. Dit is meer het gevolg van goed acteerwerk dan wat anders. Ik ben geneigd om alle acteurs en hun prestaties hier uit te lichten, maar ik wil niet de hele avond met deze recensie bezig zijn, dus het moet volstaan met de mededeling dat iedereen hier perfect is. Sommige verhalen krijgen sterk de nadruk. Van andere kan ik je niet gemakkelijk vertellen waarom ze erin zitten. Maar dat is de kracht van Nashville, zelfs het kleinste verhaal wordt verteld.

Of dat allemaal even boeiend is moet iedereen voor zich bepalen, maar eerlijk gezegd vond ik ieder verhaal interessant. Vaak is het bij mozaiekfilms vervelend als er van een favoriet personage naar een oninteressant karakter wordt geknipt, maar bij Nashville had ik dit gevoel nooit. Iedereen interesseerde me op een gegeven moment. Geen enkele seconde had ik het gevoel naar iets overbodigs te kijken en nergens zakte de film voor mij in. Een extra prestatie in dit opzicht is dat dit berijkt wordt ondanks dat de meeste karakters vrij onsympathiek neergezet worden. Dat kan gaan tegenstaan, maar Altman en de acteurs houden ze menselijk. Ik mocht de mensen hier niet allemaal even veel, maar ze waren begrijpelijk en herkenbaar en er wordt nooit meer een vinger gewezen. Iedereen wordt in zijn waarde gelaten, met uitzondering misschien van de bizarre BBC-vrouw gespeeld door Geraldine Chaplin, die voor de meeste humor zorgt (en er zit best veel humor in Nashville).

De countrymuziek is een geval apart. Zonder iemand aan te willen vallen wil ik wel even kwijt dat het enigzins kortzichtig is om te zeggen dat je waardering van country enige rol speelt in je oordeel rond de film. Ten eerste, omdat je bij een film met de titel 'Nashville' nooit iets anders dan country had mogen verwachten. Ten tweede, omdat de country er hier, zoals Goongumpa al aangaf, niet in zit om op de eerste plaats gewaardeerd te worden. De liedjes hebben vaak meerdere betekenissen en de keuze voor het genre country is überhaupt al symbolisch (voor het oude, traditionele Amerika). Persoonlijk vond ik de liedjes nogal wisselend van kwaliteit. De beste waren de twee van Keith Carradine, It Don't Worry Me en I'm Easy. Het moet ook gezegd worden dat Ronee Blakley (volgens mij de enige echte Nasvillezangeres uit de cast), een geweldige stem heeft, al zijn de teksten van haar liedjes te stompzinnig voor woorden (dat cowboynummer). Maar welk lied er ook voorbij komt, het draagt altijd bij aan de film als geheel. En ook hier moet ik Goongumpa weer aanhalen: tijdens de liedjes is er enorm veel te zien. Let op de reacties van de verschillende personages. Dit is niet bepaald het soort musical waarin de artiest zijn act voor ons opvoert, een buiging maakt en wij vervolgens applaudiseren. Altman heeft wel wat meer aan zijn hoofd.

De enige vraag die voor mij bleef hangen tijdens het kijken is: "wat betekend dit allemaal nou? Waarom zijn deze verhalen bij elkaar gebracht en met elkaar verbonden?" Zie daar de laatste scène, een die in het pantheon van beste scènes allertijden thuis hoort. Vond ik alles daarvoor al enorm sterk, de laatste scène plaatst alles in een nieuw perspectief. Alle verhaallijnen worden met elkaar verbonden, maar op een logische, organische manier, zonder dat je het gevoel krijgt dat het geschreven is. Het had een enorme impact op mij. Zelden zoiets ontroerends gezien. Zowel door de gebeurtenis, de verbinding van de karakters als de vituositeit van het filmmaken. Freud (de MovieMeter gebruiker) zegt dat het doorzetten is om tot de finale te komen. Dat vind ik absoluut niet waar, het vloog voorbij. Maar het is het einde dat er een absoluut meesterwerk van maakt.

En een meesterwerk is het. Er zit gewoon zoveel in: humor, drama, maatschappelijke reflectie, een uniek tijdsbeeld, een enorme menselijkheid en heel wat thema's. Enkele berichten hierboven doen vermoeden dat het niet echt een toegankelijke film is (hoe kan dit in vredesnaam oppervlakkig genoemd worden?), maar toch zou iedereen het wat mij betreft een kans moeten geven. Helaas is Nashville moeilijk verkrijgbaar, een reden waarom de film op MovieMeter nauwelijks bekend lijkt, ondanks de klassiekerstatus. Maar heb je de kans om hem te zien: kijk hem!

5*

Erg goede review en het doet deugd om te lezen dat iemand zo'n parel ontdekt. Ook leuk dat je mijn stukjes aanhaalt .

PS. Als je de zelfbewuste kant van Altman wil zien, kan ik je een van z'n andere meesterwerken aanraden, namelijk The Player.

The Player heb ik jaren geleden, nog voor mijn tijd op MovieMeter, al eens gezien. Vond ik toen prima, maar ik moet hem herzien. Hij staat nu op vier sterren.