Ace in the Hole (1951)

Een bijzonder cynische film over misselijkmakend sensationalisme dat de waarde van een mensenleven naar nul herleid. Douglas speelt de rol van gehaaide, egomaniakale nieuwsreporter die een scoop over een klem zittende man uitmelkt en verkoopt aan de hoogste bieder. De hele affaire verandert al vlug in een hels mediacircus waarbij iedereen een bijna perverse belangstelling ontwikkelt in het beloop. De toestand van de man in de grot wordt bewust gemanipuleerd ten gunste van een hogere oplage, met zijn uiteindelijke dood tot gevolg. Op het einde maakt Douglas' personage een emotionele ommekeer en probeert hij zijn fouten recht te zetten, maar het kwaad is alreeds geschied. Het acteerwerk is uitstekend, het verloop blijft boeiend en de zaken worden mooi in beeld gebracht. Wilder bewijst nogmaals dat hij niet bang is om een, naar Hollywood's normen, gedurfde en confronterende blik te werpen op een onderwerp dat niet vaak bekritiseerd wordt. Waar in Sunset Blvd. nog een zekere speelsheid was te bemerken, komt Ace in the Hole een pak rauwer over.

Matig, maar voor een Wilder niet zo slecht.

Los van de rest kan je de film enige relevantie niet ontzeggen. Een kleine 70 jaar na datum is de kritiek die Wilder hier uit op de media nog steeds actueel, ongetwijfeld nog een stuk actueler zelfs. Jammer genoeg geeft dat ook wel weer van voor beperkte social impact een medium als film heeft. Als men hier 70 jaar geleden al voor waarschuwde en het alleen maar erger is geworden, kan je je afvragen welk doel al die gelauwerde sociale kritiek dient.

Soit, ik lig er meestal ook niet zo wakker van, behalve als het storend aanwezig is. Dat is hier zeker het geval, zeker tijdens de tweede helft van de film. Heel gelaagd of diepgaand is het ook niet, de media is slecht, maakt nieuws en het volk is vooral geïnteresseerd in human interest drama. Komt daarbij dat Douglas centraal staat in deze film en hij overacting tot nieuwe hoogtes weet te brengen. Geen idee waarom iedereen altijd zo enthusiast wordt wanneer acteurs in serieuze rollen karikaturaal uit de bocht gaan.

De aanzet van de film is nog wel te doen. Wilder's dialogen doen me nog steeds weinig, maar het eerste deel van de film amuseert wel. Daarna wordt het allemaal wat te doorzichtig en opzichtig, waardoor de film alleen maar meer gaat irriteren.

Zeker niet Wilder's slechtste, deze film, maar heel boeiend vond ik het niet en met een speelduur van bijna twee uur duurt het klassiek ook veel te lang.

1.5*

Wilder behoort qua stemgemiddelde zeker tot één van mijn favoriete regisseurs. Fijne film alweer, niet zo sterk als bijvoorbeeld The apartment of Sunset Blvd., maar zeker wederom sterk.

Eerst heb je een charismatische en goed op dreef zijnde Kirk Douglas die een erg irritante en uitgerangeerde journalist vertolkt. Een zeer opportunistische en manipulatieve kerel die een drama tot een sappig verhaal weet om te buigen. Er is maar één factor die speelt in zijn enthousiasme en dat is het eigenbelang.

Soms iets te makkelijk allemaal in scène gezet zoals bijvoorbeeld hoe vlot en makkelijk men zich laat leiden door deze man. Zelfs door wetsdienaars of werklui die technisch onderlegd zijn hoe ze iemand moeten bevrijden. Hier en daar ook een vleugje racisme al is dat wellicht eigen aan de tijdsperiode.

Tot slot een zeer interessante film over hoe (de blanke) man zijn wil oplegt tegen tradities en culturele gebruiken in om een heilige berg te onteren en er een pretpark van te maken. Daarnaast ook een aanklacht tegen het ramptoerisme en voyeurisme. Hier en daar ook subtiel erg sterk waarbij de site dag na dag duurder wordt. Van 25 Penny tot later een Dollar als entreegeld. Grappig en tegelijk schrijnend was het einde wanneer alles voorbij was: de meute was even snel weg als dat ze gekomen waren. En de arme man die gevangen zat in de grot? Tja, wie denkt daar nog aan de volgende dag? …

Schamper kijkt Chuck Tatum (Kirk Douglas) naar het bordje dat op de deur van de chefredacteur van de Sun-Bulletin in Albuquerque hangt: Tell The Truth. Voor die wijsheid heeft Chuck slechts een vermoeid lachje over. Chuck is journalist en weet dat je met de waarheid de oplage van de krant niet grandioos verhoogd krijgt. Voor een goed verhaal zou Chuck zelfs met de duivel een pact sluiten. Het gaat hem nooit om de beroepsethiek. Het gaat hem om een sensationeel verhaal, dat lezers aantrekt en ervoor zorgt dat hij weer een stap kan zetten op de ladder die naar succes leidt. De waarheid is in Chuck‘s filosofie alleen maar een vervelende sta-in-de-weg.

Die instelling heeft al elf keer tot ontslag geleid. De grote kranten willen hem niet meer. Vandaar dat hij zich bij de lokale krant Sun-Bulletin aanbiedt. Een tussenstation. Chuck is een man die bereid is om over lijken te gaan om zijn doel te bereiken. Moreel besef is hem vreemd. Hij is een sluwe, arrogante, eerzuchtige bloedhond met een onmiskenbare neus voor sensatie. Het kost regisseur en schrijver Billy Wilder maar tien minuten om het personage Chuck Tatum te karakteriseren. Bepaald geen personage om als kijker te omarmen.

Maar daar is het Billy Wilder ook niet om te doen. Wilder wil zoals hij dat vaker doet, de verachtelijke aard van de mens laten zien. En om dat te laten zien is Chuck Tate een magnifieke protagonist. Als Chuck eenmaal bloed heeft geproefd, zal hij er alles aan doen om dat slechte nieuws uit te wringen tot de laatste sensationele druppel. In Ace in the Hole rekt hij de ellende van een man zolang dat op de plaats van het nieuws een kleine stad van tenten en caravans ontstaat bevolkt door de sensatiezoekers die Chuck journalistiek bedient. Er is kermis. Er wordt gefeest. Billy Wilder zoekt de satirische overdrijving om het afschuwelijke in de mens ten toon te stellen.

Ace in the Hole is scherp geschreven en heeft prachtige dialogen. Er wordt indrukwekkend goed geacteerd. De scènes zijn indringend. De nadruk ligt op de sensatiegeile, egoïstische, eigengereide kant van de menselijke natuur. En die is niet fraai. Wilder houdt zowel Chuck Tatum als de kijker een vervelende en confronterende spiegel voor. En dat doet een beetje pijn. Ace in the Hole is een fantastische film.

En nog effe een Top250er en dat werd deze Ace in the Hole met Kirk Douglas en een bij aanvang bijzonder verhaal waar ik wel wat van verwachte mede doordat de laatste zes films uit de grote lijst best wel tegenvielen door uiteenlopende redenen. Maar goed, Douglas, Wilder, 1951, kom maar op zou ik zeggen.

Toch slaat de film in de opening verre van aan met Chuck Tatum die over lijken gaat om een baan te bemachtigen en de koppen in de krant te bepalen. Net zo duidelijk is de 'scoop' die Tatum meent te hebben met de insluiting van Leo waar hij vastbesloten is munt uit te slaan wat uitmondt in een compleet circus. En wat een absurde aanloop van mensen heeft dit toch gevolg waar men elkaar van liegen beticht wie er als ramptoerist het eerste aanwezig was, het is even flauw, als koddig en kortweg walgelijk met natuurlijk Tatum als egoïstische en narcistische middelpunt hoewel mrs Minosa er ook wat van kan. Maar eerlijk gezegd doet het me op dat moment nog steeds niet heel erg veel.

De aanklacht is overigens duidelijk, maar ook tevergeefs, want uiteraard is het de media die de boel opzweept en wat verfoei ik bijvoorbeeld een programma als RTL Boulevard met dat sensationele non nieuws waar die dweil van een Albert Verlinde opeens wel correct is als het familie of vrienden betreft, zum kotsen. Maar helaas is dat maar één kant van de medaille want wij mensen zijn nieuwsgierig, op sensatiebelust, en ik moet toegeven dat ik ook op P2000 kijk als ik de brandweer hoor uitrukken. Het zit dus gedeeltelijk in de mens en is puur een kwestie van vraag en aanbod en dat is hier niet anders waar ieder op een gegeven een graantje probeert mee te pikken, reclame voor zichzelf maakt zoals de sheriff met zijn het verkiezing en niets van de sensatie en actie wil missen. Begint het meer te leven...? Mwoah, dat het begint te knijpen en te wringen bij Tatum helpt wel mee.

Ace in the Hole werkt zich daarna naar een finale toe die niet minder voorspelbaar is maar wel genoegdoening biedt als een soort van karma. Het kan dan ook niet anders gezegd dan dat Wilder dit drama prima opbouwt en verre blijft van zijn anders grappige en komische stijl en Ace in the Hole in die zin toch best nog wel enige indruk maakt. Doch voor een topwaardering blijft de sterke indruk te lang uit.

De één zijn dood is de ander zijn brood luidt een bekend gezegde ... Of hoe een mislukte journalist toch nog een sensatieverhaal vindt die hem roem en respect kan bezorgen. Tatum maakt een man die gekneld zit in een mijn tot een mediasensatie. Rampentoeristen komen van heinde en ver om de ontwikkelingen te volgen. De tragische afloop zag ik wel al van ver afkomen want het is de film ervoor, dat voel je gewoon. Het is een satire : Wilder blaast het daarom allemaal zwaar op, en Kirk Douglas' personage is één van de minst sympathieke uit zijn hele carrière... Hij corrumpeert de lokale sheriff en vertraagt de reddingsacties, wat uitendelijk fataal afloopt. ..Na een moeizaam eerste half uur wordt de film daarna best de moeite, maar met hetzelfde thema vond ik het gelijkaardige Dog Day Afternoon met Pacino veel beter.