Ace in the Hole (1951)

Ramp toeristen is van alle tijden

Schamper kijkt Chuck Tatum (Kirk Douglas) naar het bordje dat op de deur van de chefredacteur van de Sun-Bulletin in Albuquerque hangt: Tell The Truth. Voor die wijsheid heeft Chuck slechts een vermoeid lachje over. Chuck is journalist en weet dat je met de waarheid de oplage van de krant niet grandioos verhoogd krijgt. Voor een goed verhaal zou Chuck zelfs met de duivel een pact sluiten. Het gaat hem nooit om de beroepsethiek. Het gaat hem om een sensationeel verhaal, dat lezers aantrekt en ervoor zorgt dat hij weer een stap kan zetten op de ladder die naar succes leidt. De waarheid is in Chuck‘s filosofie alleen maar een vervelende sta-in-de-weg.

Die instelling heeft al elf keer tot ontslag geleid. De grote kranten willen hem niet meer. Vandaar dat hij zich bij de lokale krant Sun-Bulletin aanbiedt. Een tussenstation. Chuck is een man die bereid is om over lijken te gaan om zijn doel te bereiken. Moreel besef is hem vreemd. Hij is een sluwe, arrogante, eerzuchtige bloedhond met een onmiskenbare neus voor sensatie. Het kost regisseur en schrijver Billy Wilder maar tien minuten om het personage Chuck Tatum te karakteriseren. Bepaald geen personage om als kijker te omarmen.

Maar daar is het Billy Wilder ook niet om te doen. Wilder wil zoals hij dat vaker doet, de verachtelijke aard van de mens laten zien. En om dat te laten zien is Chuck Tate een magnifieke protagonist. Als Chuck eenmaal bloed heeft geproefd, zal hij er alles aan doen om dat slechte nieuws uit te wringen tot de laatste sensationele druppel. In Ace in the Hole rekt hij de ellende van een man zolang dat op de plaats van het nieuws een kleine stad van tenten en caravans ontstaat bevolkt door de sensatiezoekers die Chuck journalistiek bedient. Er is kermis. Er wordt gefeest. Billy Wilder zoekt de satirische overdrijving om het afschuwelijke in de mens ten toon te stellen.

Ace in the Hole is scherp geschreven en heeft prachtige dialogen. Er wordt indrukwekkend goed geacteerd. De scènes zijn indringend. De nadruk ligt op de sensatiegeile, egoïstische, eigengereide kant van de menselijke natuur. En die is niet fraai. Wilder houdt zowel Chuck Tatum als de kijker een vervelende en confronterende spiegel voor. En dat doet een beetje pijn. Ace in the Hole is een fantastische film.

En nog effe een Top250er en dat werd deze Ace in the Hole met Kirk Douglas en een bij aanvang bijzonder verhaal waar ik wel wat van verwachte mede doordat de laatste zes films uit de grote lijst best wel tegenvielen door uiteenlopende redenen. Maar goed, Douglas, Wilder, 1951, kom maar op zou ik zeggen.

Toch slaat de film in de opening verre van aan met Chuck Tatum die over lijken gaat om een baan te bemachtigen en de koppen in de krant te bepalen. Net zo duidelijk is de 'scoop' die Tatum meent te hebben met de insluiting van Leo waar hij vastbesloten is munt uit te slaan wat uitmondt in een compleet circus. En wat een absurde aanloop van mensen heeft dit toch gevolg waar men elkaar van liegen beticht wie er als ramptoerist het eerste aanwezig was, het is even flauw, als koddig en kortweg walgelijk met natuurlijk Tatum als egoïstische en narcistische middelpunt hoewel mrs Minosa er ook wat van kan. Maar eerlijk gezegd doet het me op dat moment nog steeds niet heel erg veel.

De aanklacht is overigens duidelijk, maar ook tevergeefs, want uiteraard is het de media die de boel opzweept en wat verfoei ik bijvoorbeeld een programma als RTL Boulevard met dat sensationele non nieuws waar die dweil van een Albert Verlinde opeens wel correct is als het familie of vrienden betreft, zum kotsen. Maar helaas is dat maar één kant van de medaille want wij mensen zijn nieuwsgierig, op sensatiebelust, en ik moet toegeven dat ik ook op P2000 kijk als ik de brandweer hoor uitrukken. Het zit dus gedeeltelijk in de mens en is puur een kwestie van vraag en aanbod en dat is hier niet anders waar ieder op een gegeven een graantje probeert mee te pikken, reclame voor zichzelf maakt zoals de sheriff met zijn het verkiezing en niets van de sensatie en actie wil missen. Begint het meer te leven...? Mwoah, dat het begint te knijpen en te wringen bij Tatum helpt wel mee.

Ace in the Hole werkt zich daarna naar een finale toe die niet minder voorspelbaar is maar wel genoegdoening biedt als een soort van karma. Het kan dan ook niet anders gezegd dan dat Wilder dit drama prima opbouwt en verre blijft van zijn anders grappige en komische stijl en Ace in the Hole in die zin toch best nog wel enige indruk maakt. Doch voor een topwaardering blijft de sterke indruk te lang uit.

De één zijn dood is de ander zijn brood luidt een bekend gezegde ... Of hoe een mislukte journalist toch nog een sensatieverhaal vindt die hem roem en respect kan bezorgen. Tatum maakt een man die gekneld zit in een mijn tot een mediasensatie. Rampentoeristen komen van heinde en ver om de ontwikkelingen te volgen. De tragische afloop zag ik wel al van ver afkomen want het is de film ervoor, dat voel je gewoon. Het is een satire : Wilder blaast het daarom allemaal zwaar op, en Kirk Douglas' personage is één van de minst sympathieke uit zijn hele carrière... Hij corrumpeert de lokale sheriff en vertraagt de reddingsacties, wat uitendelijk fataal afloopt. ..Na een moeizaam eerste half uur wordt de film daarna best de moeite, maar met hetzelfde thema vond ik het gelijkaardige Dog Day Afternoon met Pacino veel beter.