Force of Evil (1948)

Qua verhaal niet zo heel bijzonder.

'Kleine' Joe 'forceert' grote broer Leo, als het ware in de problemen en is de tweede helft van de film druk bezig om dat weer ongedaan te maken, met alle gevolgen van dien.

Formeel als film-noir is het prima in orde, ondanks de afwezigheid van een dominante femme fatale.

De hoofdpersoon is voldoende rusteloos en gekweld en dat is sfeervol in beeld gebracht door de belichting; een sterk punt in deze film.

Opvallend weinig reacties voor deze toch wel bijzondere film noir. Na Sweet Smell of Succes is dit misschien wel de meest giftige, nare film uit het genre. En net als Sweet Smell komt de duistere kant niet op de eerste plaats voort uit geweld, maar uit hoe de personages met elkaar omgaan. Smerige deals en mensen die hun eigen hachje proberen te redden alom en zelfs de meer oprechte personages hebben iets onbetrouwbaars. Is het toeval dat we Hal, de inspecteur die het goede vertegenwoordigd, nooit te zien krijgen en dat we alleen maar over hem horen praten als een verre, maar nadrukkelijk aanwezige dreiging? De film moet het dan ook hebben van het benauwende gevoel dat langzaam opgebouwd wordt. Misschien iets te langzaam, want de film doet er misschien iets te lang over om zijn plot op te zetten. Maar we krijgen er veel voor terug.

Er is veel te bewonderen hier. Sterk acteerwerk, met name van Thomas Gomez. De dialogen zijn van hoog niveau en zelfs voor een noir opvallend kleurrijk en de voice-over is ook bovengemiddeld. Wat voor mij echter het meest uitsteekt in Force of Evil is het laatste kwartier. Climaxen met nadrukkelijk schaduwwerk zijn standaard voor het genre, maar hier zijn de schaduwen wel erg zwart. Gitzwart, waarin niets te zien is. Het geeft de laatste shootout iets extra benauwends. Ik heb het eigenlijk nog nooit in die vorm gegoten zien worden. De hele film heeft sowieso een smerig sfeertje en ik las naderhand dat de filmstijl gebaseerd was op het werk van schilder Edward Hopper, iets dat je achteraf wel terug kunt zien in de kaalheid van de aankleding en de sfeervolle, vlakke belichting. Dit werkt allemaal toe naar de ijzingwekkende laatste scène waarin Garfield via een lange trap naar beneden loopt en onder een brug die gefilmd is als een helpoort het lijk van zijn broer vindt. Het krijgt bijna iets mythisch in deze vorm.

Zeker geen standaard noir dit. Weinig verleiding, weinig fysiek geweld (maar als het er is dan is het ook écht geweldadig, naar maatstaven van 1948), maar in zijn verotte ziel puur noir. Vreemd dat hij onderbelicht is gebleven. Aan de andere kant, dat zegt iedere recensie die ik ervan op het web vind.
4*

Kapitalisme en haar onlosmakelijke corruptie met een op geld beluste advocaat als spil. Het is al met al niet helemaal mijn noir. De zware zwart-wit contrasten en onbehaaglijke sfeer kunnen niet verhullen dat het verder tamelijk doorzichtig van aard is. Meest interessante onderdeel is hoe de personages met een zeker moreel kompas zich al schipperend proberen staande te houden in hun geïnfecteerde, bedorven wereld. Hoe de hoofdrol zich manifesteert, is gek genoeg aanmerkelijk minder boeiend.

Vanaf de eerste ontmoeting tussen beide broers is het duidelijk waar dit naartoe zal gaan. Garfield maakt er nog wel wat van, maar de alom geprezen dialogen, enkele gesprekken en soms zijn voice-over, staan wel erg nadrukkelijk in het teken van de moraal. Film zit wat dat betreft iets te vaak op de praatstoel. Komt geforceerd over, zoals Joe en Doris een duo vormen, dat vooral eigenaardig overkomt. Het slotstuk mag er op zich best zijn, maar met deze bezwaren vooraf, is de impact beduidend minder.

Een noir die zeker wel wat te bieden heeft, maar in de uitvoering me toch niet geweldig goed beviel. Het is een behoorlijk moreel donkere film, waar eigenlijk ieder personage wel (minstens) een krasje heeft, en dat komt ook wel door in de sfeer van de film. Het verhaal gaat over Joe, een wat dubieuze advocaat die ook zaken doet met lokale maffia-baas Tucker, en die poogt om de lokale illegale loterijtjes om zeep te helpen zodat Tucker daar zelf dik geld aan kan verdienen. Maar helaas werkt ook Joe's broer Leo in die niet helemaal legale branche, en hoewel Joe z'n best doet om Leo uit de wind te houden , zorgt de nogal getroubleerde broer-broer-relatie ervoor dat dat niet geaccepteerd wordt. Met een hoop dood en verraad tot gevolg. Maar ik kon me verder niet echt inleven met de wat tragische personages, en qua plot en dialogen vond ik het ook niet zo bijzonder als wat meerdere recensies me zouden doen geloven. Uiterst capabele film alsnog, hoor, en het naargeestige sfeertje beviel me wel, maar toch pakte het me wat minder dan ik hoopte.

Een Amerikaanse film noir die uiteindelijk meer neigt naar een typische gangsterfilm à la Scarface: The Shame of a Nation. Veel eigenschappen van noir zoals het stedelijke landschap, poëtische dialogen en de schetsende voice-over zijn doorlopend aanwezig. Het verhaal is echter te ambitieus voor een film met zo'n korte speelduur. Little Caesar had hetzelfde probleem. Het verhaal omvat onder meer een Rise & Fall arc, een stukgelopen relatie tussen twee broers, een liefdesrelatie tussen een naïeve vrouw en het immorele hoofdpersonage, een conflict tussen twee verschillende gangsterbendes, een nerveuze rat in de organisatie die zoekt naar een uitweg en nog een aantal nevenpersonages zijn duidelijk met een schoenlepel in het verhaal zijn gewurmd en slechts dienen als oppervlakkig vulsel. Geen van de verhaallijnen krijgt de kans zich voldoende te ontwikkelen aangezien het tempo gewoonweg te hoog ligt. Het voelt onvolmaakt en bij wijlen repetitief aan en er is niets dat de gebeurtenissen enige zwaarte meegeeft. Tijdens het eerste halfuur blijft de omvang binnen de perken, daarna escaleert de boel en overdrijven ze met zijplotjes die niets ter zake doen. De affaire rond de rivaliserende Ficco toont perfect aan hoe onderontwikkeld bepaalde personages zijn. Het einde was net zoals in Scarface het hoogtepunt. Niet enkel de shootout, maar ook de latere afdaling onder de GW brug was mooi vormgegeven. Ik prijs de regisseur voor het filmen op locatie, hetgeen altijd resulteert in meer inlevingsvermogen en het studiogevoel in toom houdt.

Uitstekende film waarin een advocaat zijn broer wil beschermen die een gokhandeltje heeft. Een prima plot met een behoorlijk gelaagd verhaal waarbij de relatie tussen de broers sterk is uitgewerkt. Nogal donker van toon en de in die hoedanigheid perfect gecaste John Garfield zet ook een uitstekende rol neer. Een veelbelovend regiedebuut van Abraham Polonsky.

Broeierig misdaaddrama dat me in bepaalde opzichten een opstapje lijkt naar The Godfather. Verraad en pijn in de misdaadwereld werd me zelden zo realistisch voorgesteld in films van de jaren veertig. Sowieso meesterlijk in beeld gebracht door Abraham Polonsky, met tal van shots waarin de personages zich letterlijk en figuurlijk niet op dezelfde hoogte bevinden, dikwijls ook shots vanuit kikvorsperspectief, dit alles met clair obscur belichting à point. Force of Evil is één van die films waarin thematiek en vorm prachtig inéénlopen.
Het scenario is niet eens zo origineel, je zou het zelfs doorsnee kunnen noemen, maar het gaat hem vooral om de sfeerzetting door beeld en niet te vergeten de acteerprestaties. John Garfield is de gecorrumpeerde advocaat die het hoofd moet bieden aan een wereld rond hem in verval, waar hij nog tracht te redden wat er te redden valt. Zijn omgeving bestaat uit racketeers en twijfelgevallen. Enkel met Beatrice Pearson als de vrouwelijke zuivere pool van het goede in een poel van verderf. Tot haar voelt John Garfield - die zich als noir anti-held in de schemerzone bevindt - aangetrokken. De vrouwelijke tegenpool - de femme fatale - wordt gespeeld door Marie Windsor. Bij momenten komt het verhaal moralistisch over, maar telkens weer wordt alles en iedereen - ook het zogenaamde zuivere in het personage van Pearson - in twijfel getrokken. Dit alles wordt begeleid door de indringende voice over van Garfield. Het overgrote deel van de film lijkt studiowerk maar op het eind krijgen we toch ook enkele buitenopnames aan de George Washington Bridge van New York te zien. Donker en intrigerend werk.

Film noirs zijn vaak zwartgallig, maar Force Of Evil doet er nog een schepje bovenop. Dat lag aan de vrijheid die Polonsky heel even had. Hij vermoedde terecht dat dat nooit meer zo zou zijn en hij maakte bewust een hollywoodfilm die zo dicht mogelijk bij felle kapitalismekritiek kwam als dat kon in 1948. Een erg politieke film, maar wel een beetje verstopt. Een fraaie New York-film met vooral zeer goed geschreven, wat onwerkelijk aanvoelende dialogen.

Polonsky die de kans kreeg om deze film te maken door dat hij het succevolle Body and Soul voor de ambitieuze hollywoodindependent Enterprise Pictures had geschreven. Polosnky had veel invloed op de film en het werd een onverwacht grote hit. Dat leidde tot deze film. Met dezelfde hoofdrolspeler: John Garfield. Garfield was overigens fantastisch in deze film.

Ik ben het eens met het prijzen van de visuele stijl van deze film, maar het script is juist wat deze film ver boven doorsnee tilt en maakt tot een absolute noirtopper.

Polosnky was erg links en weigerde uit principe te getuigen voor het House Un-American Activities Committee. Dat betekende ongeveer het einde van zijn carriere. Op basis van deze unieke film (die ik beslist vaker moet zien). Niet minder dan een tragedie. Hij werd eind jaren '50 langzaam weer scrptschrijven in gesmokkeld. Maar het zou pas tegen de jaren '70 zijn dat hij weer een film kon regisseren. Verplichte Noirkost dit.

Niet overtuigd door deze film. Meer een gangsterfilm dan een film noir wat mij betreft, maar op zich maakt het genre niets uit. Het verhaal lijkt op zich wel potentie te hebben, maar het komt er niet echt uit. Ondanks de korte speelduur is de film lang niet altijd even boeiend en qua plotuitwerking en personageontwikkeling had dit wel echter beter gekund. Hoewel ik het nu al niet altijd even interessant vond, had de film juist kunnen profiteren van een langere speelduur, waarin bepaalde verhaallijnen en personages wat beter zouden zijn uitgewerkt. Nu is dit een film die bij mij niet lang zal blijven hangen.