Force of Evil (1948)

Qua verhaal niet zo heel bijzonder.

'Kleine' Joe 'forceert' grote broer Leo, als het ware in de problemen en is de tweede helft van de film druk bezig om dat weer ongedaan te maken, met alle gevolgen van dien.

Formeel als film-noir is het prima in orde, ondanks de afwezigheid van een dominante femme fatale.

De hoofdpersoon is voldoende rusteloos en gekweld en dat is sfeervol in beeld gebracht door de belichting; een sterk punt in deze film.

Opvallend weinig reacties voor deze toch wel bijzondere film noir. Na Sweet Smell of Succes is dit misschien wel de meest giftige, nare film uit het genre. En net als Sweet Smell komt de duistere kant niet op de eerste plaats voort uit geweld, maar uit hoe de personages met elkaar omgaan. Smerige deals en mensen die hun eigen hachje proberen te redden alom en zelfs de meer oprechte personages hebben iets onbetrouwbaars. Is het toeval dat we Hal, de inspecteur die het goede vertegenwoordigd, nooit te zien krijgen en dat we alleen maar over hem horen praten als een verre, maar nadrukkelijk aanwezige dreiging? De film moet het dan ook hebben van het benauwende gevoel dat langzaam opgebouwd wordt. Misschien iets te langzaam, want de film doet er misschien iets te lang over om zijn plot op te zetten. Maar we krijgen er veel voor terug.

Er is veel te bewonderen hier. Sterk acteerwerk, met name van Thomas Gomez. De dialogen zijn van hoog niveau en zelfs voor een noir opvallend kleurrijk en de voice-over is ook bovengemiddeld. Wat voor mij echter het meest uitsteekt in Force of Evil is het laatste kwartier. Climaxen met nadrukkelijk schaduwwerk zijn standaard voor het genre, maar hier zijn de schaduwen wel erg zwart. Gitzwart, waarin niets te zien is. Het geeft de laatste shootout iets extra benauwends. Ik heb het eigenlijk nog nooit in die vorm gegoten zien worden. De hele film heeft sowieso een smerig sfeertje en ik las naderhand dat de filmstijl gebaseerd was op het werk van schilder Edward Hopper, iets dat je achteraf wel terug kunt zien in de kaalheid van de aankleding en de sfeervolle, vlakke belichting. Dit werkt allemaal toe naar de ijzingwekkende laatste scène waarin Garfield via een lange trap naar beneden loopt en onder een brug die gefilmd is als een helpoort het lijk van zijn broer vindt. Het krijgt bijna iets mythisch in deze vorm.

Zeker geen standaard noir dit. Weinig verleiding, weinig fysiek geweld (maar als het er is dan is het ook écht geweldadig, naar maatstaven van 1948), maar in zijn verotte ziel puur noir. Vreemd dat hij onderbelicht is gebleven. Aan de andere kant, dat zegt iedere recensie die ik ervan op het web vind.
4*