A Bridge Too Far (1977)

Degelijke oorlogsfilm begint met een dubieus statement, dat dankzij D-Day de Duitsers in de verdediging werden gedrukt- over de Russen wordt totaal niet gerept. A Bridge Too Far is ook wat onevenwichtig, omdat het operatie Market Garden van te veel kanten wil belichten, met als gevolg dat het een nogal warrig geheel vormt. Veel bekende acteurs, maar lang niet iedereen komt uit de verf, Ryan O'Neal, Liv Ullmann, om maar wat namen te noemen. En Gene Hackman had sowieso al een curieuze rol als Poolse generaal die alle woorden en namen verkeerd uitspreekt (wellicht deed de de echte Poolse generaal dat ook, maar zonder duiding leek het toch een beetje op een maniertje), zijn teksten waren ook van belabberd niveau. "When men play a game of war, people die" en dergelijke bespiegelingen.

Aan ambitie ontbreekt het niet, er lijkt niet bespaard te zijn op materieel, en uit de aftiteling blijkt dat veel geportretteerden ook verbonden waren aan de film als adviseur, vandaar dat de film waarschijnlijk zo vol overkomt: een oorlogsheld die aan de film heeft meegeholpen snijd je er toch wat minder makkelijk uit bij het editen. Maar al miste ik soms de focus, en duurde het met 3 uur wel behoorlijk lang, toch vond ik het voldoende onderhoudend, en sommige scenes waren best indrukwekkend, zoals de parachute drop en de oversteek van de rivier. En het is natuurlijk ook een belangrijk stuk van de Nederlandse geschiedenis, best interessant om daar wat meer over te weten te komen.

Ja, tis een film in de oude traditie van filmmaken, waarbij een sterrencast de film aan de man moest brengen. Denk aan The Longest Day. kVond en vind het maar een inderdaad afstandelijke opeenvolging van handelingen. Met de huidige CGI zou er ook veel meer impact kunnen worden gecreeerd. Dichter op de man. Nu is het: soldaten lopen straatjes door, ontploffingkjes her en der, enz. enz.

Echt Heerlijke oorlogsfilm

Met Echte vliegtuigen, echte Tanks, echte ontploffingen en gelukkig geen stomme animatie

ik haat echt animatie in speelfilms, daar kan ik echt niet naar kijken.

de actie is goed maar verder is de film wel te langdradig,dat is wel jammer.

Na vele jaren deze film weer eens opnieuw gezien. Op zich een indrukwekkende film die volledig gebaseerd is op ware gebeurtenissen. Bovendien lijkt het wel of half Hollywood vertegenwoordigd is. Ondanks deze pluspunten weet de film toch niet te ontroeren of de juiste snaar te raken. Misschien ook omdat er domweg te veel gebeurt en de kijker niet de kans krijgt zich in te leven. Ik kom niet verder dan 3,5

Behoorlijke goede film. Ondanks een paar (kleine) historische onjuistheden toch een vrij waarheidsgetrouwe weergave van Operatie Market Garden.

De film is groot van opzet en heeft een paar goed uitgevoerde battle scenes. Ondanks dat er veel personages gevolgd worden, verliest de film niet het overzicht. De handelingen en bedoelingen van de verschillende partijen zijn ten alle tijden duidelijk. Het acteerwerk is buitengewoon goed. Het rijtje acteurs met o.a. Sean Connery en Michael Caine is indrukwekkend, iedereen levert een erg goede prestatie af. De verschillende dialogen in de film zijn goed geschreven. Ondanks dat de film bijna drie uur duurt vliegt de tijd voorbij tijdens het kijken.

Minpunt van de film is dat ik niet erg meeleefde met de verschillende personages. Eigenlijk vreemd om te constateren bij een film die 175 minuten duurt, maar de film duurt te kort. De film had voor mij gerust nog een halfuur of een uur langer mogen duren en deze tijd mogen besteden aan het uitdiepen van de karakters. Aan de andere kant had ik tijdens het kijken van de film niet het idee dat gepretendeerd wordt om veel diepgang in de personages te brengen. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de film Everest (2015) , een heel andere film dan A Bridge Too Far maar met als overeenkomst dat een grote groep personages wordt gevolgd. In Everest wordt getracht door middel van een paar cliché matige dialogen en een aantal sentimentele scenes diepgang bij de personages te creëren. A Bridge Too Far is gevrijwaard van cliché matige dialogen of vervelend sentimenteel gedoe, hierdoor stoort het gebrek aan diepgang bij de personages niet echt.

Al met al doet A Bridge Too Far op uitstekende wijze verslag van operatie Market Garden. De film is een echte aanrader voor iedereen die geïnteresseerd in de tweede wereld oorlog of geschiedenis in het algemeen.

4,0*

Degelijke oorlogsfilm met een behoorlijke sterrencast. De film weet gedurende de gehele speelduur voldoende te boeien, zonder echt meeslepend te worden. Het onderwerp van de film spreekt op zich wel aan, mede door de setting in Nederland. Pluspunt is ook dat er niet alleen Engels wordt gesproken in de film, maar ook Nederlands en Duits. De sterrencast komt niet helemaal tot z'n recht, veel bekende gezichten hebben maar een vrij karige rol en niemand weet een echt grootste acteerprestatie neer te zetten. Het wordt allemaal ook nogal afstandelijk gebracht. Geen topper dus, maar wel een onderhoudende oorlogsfilm.

Mooie weergave van wat operatie Market Garden was ten tijde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Boeiende film met enkele uitstekende battle scenes. Cinematografisch sterke film, goede regie en de odige aandacht voor tactische besprekingen en duiding vooraleer ten tijde werd getrokken. De film slorpt wel een hele hap uit je vrije tijd ook: haast drie uur ben je aan het scherm gebonden. Kon best wat korter, maar vervelen deed het nooit.

Fijn om ook vast te stellen dat de logica van de talen werd gerespecteerd. Nederlanders spreken Nederlands en Duitsers praten Duits. Het kunnen details zijn, maar dergelijke aandacht komt de geloofwaardigheid en authenticiteit van de film ten goede. A bridge too far kent een geweldige sterrencast en de meesten doen het meer dan behoorlijk, zeker Connery. Blijkbaar niet altijd overal accuraat, maar los daarvan een interessante film die de tand des tijds mooi heeft overleefd.

A bridge too far is misschien niet helemaal accuraat, maar het geeft toch al een beeld natuurlijk. Deze bladzijde uit de geschiedenis was net als Dunkirk eerder een succes voor de Duitsers dan voor de geallieerden. Ook hier probeert men zeker niet de grote lijnen te verdraaien en zien we echt dat het misloopt, maar wordt er toch uitgehaald wat kon zonder te overdrijven. De film is op de eerste plaats een spektakelfilm geworden. Indrukwekkende cast (om nog maar te zwijgen van de namen die niet konden of geweigerd hadden), massa's figuranten, grootse scènes met vliegtuigen, tanks en parachutes, … Er wordt duidelijk uitgepakt en dat loont best de moeite. De keuze om mensen uit verschillend landen te nemen (zowel Amerikaanse, Engelse, Nederlandse als Duitse acteurs - en meer) was vooral commercieel, maar werkt wel in de film.

Zoals gezegd is het vooral een spektakelfilm en daardoor moet het wat inboeten aan andere dingen. Zoveel grote namen willen allemaal hun plaats opeisen en dat is soms geforceerd. De film is vooral strategisch en het is best moeilijk om het hele gevaarte in bedwang te houden. In elk geval beter dan verwacht en het heeft de tijd nog goed doorstaan.

Indrukwekkende en mooie oorlogsfilm. Vond het soms lastig om het verhaal te volgen. En ook langdradig. Maar de prachtige beelden maken veel goed.

A Bridge Too Far.

Jaaaa, hier hou ik van.

Heerlijke oorlogsklassieker wat redelijk de feiten volgt in plaats van één of ander fictief flut verhaaltje.

Een aantal weken geleden heb ik de Blu-ray aangeschaft met toch wel hoge verwachtingen. Ik begrijp dat dit geen film is dat destijds in full HD opgenomen is maar de kwaliteit valt me toch wel een beetje tegen. Zeker als je dat afzet tegen de haarscherpe HD reproducties van Patton (1970) of Battle of Britain (1969).

De opgekalefaterde versie is in ieder geval beter dan eerdere releases en de film blijft gewoon boeien.

Een paar jaar geleden ben ik zelf op pad geweest in Oosterbeek en Arnhem om mezelf een beeld te geven van de omstandigheden destijds. Veel van het terrein is nog hetzelfde gebleven waardoor de interesse in de gebeurtenissen alleen maar aan kracht heeft gewonnen. Zelfs het huis waar generaal Urquhart destijds op zolder moest schuilen voor de Duitsers staat er nog (Zwarteweg 14).

Geïnteresseerden die het luchtlandingsdeel van Market Garden tot in detail willen lezen/ervaren, kan ik het boek (Arnhem) van Martin Middlebrook aanbevelen.

Deze film is in ieder geval een goede klassieker en welkome aanvulling op mijn collectie.

Sterk.

Film waarvan ik twijfelde of ik hem wel wilde zien, vooral vanwege de behoorlijke speelduur. Maar vanwege de klassiekerstatus toch maar het voordeel van de twijfel genomen en dat heeft me toch behoorlijk beloond. Dit was beter dan de meeste oorlogsfilms.

Een grote namen cast, alleen was geen van allen echt heel opmerkelijk in acteerprestaties. Connery, Redford, Bogarde, Hopkins, O'Neal, Caine, Hackman en Caan doen het allemaal wel aardig en krijgen wel een voldoende. Maar ik had eigenlijk maar weinig herkend totdat ik de credits las.

Waar de film vooral op scoort zijn de magistrale sets, actiemomenten en oorlogsmomenten. Ook enkele andere scenes zijn erg opvallend, zoals de landing. Geweldige scenes, nadat de planning in de eerste 45 minuten nogal saai waren, maken de 130 minuten daarna veel goed.

Spannende gevechten en explosies die om je oren vliegen soms. De gevechten zijn intens en knap. Vervelen ook geen moment en blijven verbazen. Qua cameragebruik zitten er een aantal knappe en aardige bewegingen tussen. Al gebruikt de film soms iets te veel close-ups.

Ondanks het jaartal loopt de film best vooruit voor z'n tijd. Met een relatief klein budget weet de film het verder te schoppen dan een hoop andere films. De explosies zijn er gaaf uit, de sets zijn overdonderend, de oorlog is spannend en het acteerwerk is prima.

Ja, dit is een geslaagde film in zijn genre. Best opmerkelijk dat het gemiddelde niet wat hoger is.

...and you are gonna stop...AND DRINK TEA!?

Ik verbaasde mezelf over het feit dat ik over deze film nog geen comment had geschreven. De laatste keer dat ik de film uberhaubt zag is sowieso drie jaar geleden ter voorbereiding voor het bezoek aan het tanende oorlogsmuseum in Best. Met een bezoek aan het verbouwde Hartenstein in Oosterbeek komende zaterdag in het verschiet, leek het me een goed idee A Bridge To Far weer eens af te stoffen, mede voor een comment.

Op uitmuntende wijze wordt het boek gevolgd van Cornelius Ryan en de slag tot in detail beschreven. Voeg daar een schare prima acteurs aan toe, nog altijd prima ogende actie, een gevoel van autenthiciteit en waarschijnlijk is dit dan wat mij betreft de beste van de oude generatie oorlogsfilms, daarmee The Longest Day, Battle of Brittain, Anzio, Battle of the Bulge en andere titels achter zich latend.

Wat als eerst aangehaald moet worden is het bizarre door Montgomery ontwikkelde plan. Een plan dat bij voorbaat al te risicovol was, en daarmee tegengesteld tot de behoudend tactiek die de Engelse Maarschalk normaal was. Tenenkrommend werd door de rest van SHAEF bijvoorbeeld de behoedzame benadering van Caen gevolgd, overigens één van de reden waarom er niet meer Duitse troepen gevangen werden in de Falaise Pocket. Onfortuinlijk maar niet bewust waarschijnlijk begint de ellende op 11 september al. Had men de 11de Engelse pantserdivisie 30 km verder op laten rukken waren er grote Duitse troepenconcentratie opgesloten geraakt langs de Belgische kust die nu konden ontkomen via Zuid Beveland. Troepen die zich later zouden hergroeperen rond Arnhem. Dan was er het ronduit krappe tijdschema om de operatie voor te bereiden. Dit moest binnen zeven dagen na het gegeven fiat gebeuren. Dan was er het feit dat er niet genoeg toestellen waren om alle troepen in één keer ter plaatse te krijgen. Er moest meerdere keren gevlogen worden wat voor sommige troepen catastrofaal uitpakte nadat een officier van het 101ste met het hele uitgewerkte plan op zak crashte met zijn Waco nabij Vught, waarna de plannen in zijn totaliteit in handen vielen van de Duitsers. Mede door het wachten en de meerdere vluchten kon het weer invloed gaan uitoefenen en konden de Polen onder leiding van Sosabowski niet overgezet worden toen ze het hardste nodig waren rond Arnhem. Eerste slachting onder de Polen werd aan de kant van Oosterbeek aangerichte mede door de in handen gevallen plannen en verloren landingszone. Het besluit de rest te landen landen ten zuiden van de Rijn nabij Driel resulteerde dat men tactisch niets kon toevoegen. De radio's werkten niet mede door verkeerd geleverde antennes en verkeerde frequenties, de jeeps die de 1ste Airborne, Red Devil's, van de Ginkelse heide zsm naar Arnhem moesten brengen waren gecrasht of niet aangekomen, om van de landingslocaties die te ver van de doelwitten aflagen, keuze van Urquhart zelf die tot veel verbazing leidde bij ervarener Airborne officieren als Gavin en Taylor, en de inlichtingen dat er in de omgeving een 'maag/darm' divisie lag. Gekscherende benaming van een afdeling met jonge knapen en oude mannen, de oude mannen vanwege hun leeftijd last van ouderdoms kwaaltjes. Landingsplaatsen die verdedigd hoorden te worden voor de aanvoer van troepen en voorraden werden onder de voet gelopen wat niet zo raar was in de oneerlijke strijd tussen 'licht' bewapende parachutisten en pantersgrenadiers en tanktroepen. Overigens om meteen een lans voor Generaal Frederick 'Boy' Browning die in de film wordt afgeschilderd als koppig en verantwoordelijk voor een operatie die niet door had moeten gaan, hij negeerde inderdaad rapporten van het Nederlandse verzet of troepenconcentraties, maar volgens verschillende bronnen moet hij niet achter het plan gestaan hebben en de beroemde woorden geuit hebben tegen Monty dat hij vond dat ze een brug te ver gingen. Eisenhouwer moet ook geweten hebben van twijfel omtrent de inlichtingen maar als vredesstichter en niet als tacticus wilde hij vooral Montgomery niet in de wielen rijden die al meerder operaties en plannen gecanceld zag.

Terug naar de film die ondanks de vele personages en lange speelduur eigenlijk geen moment verveelt, en de film boeiend vele vlakken van de gevoerde en hevig strijd laat zien. Zo is het materiaal veelal kloppend, behalve de zogenaamde Duitse tanks, mooi om te zien, en valt vooral de strijd op Hell's Highway op zoals de corridor al snel genoemd werd. Uitmuntend is rollende barrage, de oprukkende troepen en tanks die eigenlijk wachten op contact met de vijand om vervolgens luchtdekking in te schakelen. Een tijdrovende strategie, maar helaas ook de enige. Kleine foutjes daargelaten zoals een Sherman die plotseling een totaal andere model is nadat hij geraakt is en van de weg afgeduwd wordt, ziet deze actie er nog meer dan prima uit voor een film van 43 jaar oud. Verder wordt de parachutesprong zelf mooi in beeld gebracht, de gewaagde Waal-crossing door de 82ste onder leiding van Cook, zien de verschillende gevechten rond de John Frost Brug er ook prima uit en is de scene van alle verdwaasde gewonden rond Hartenstein erg goed net als de slecht verlichte kelders vol gewonden in Arnhem zelf.

Een paar fouten zijn weliswaar te vinden in het materiaal zoals de Duitse tanks, en bewuste fouten in personages als majoor Fuller en Bobby Stout om maar eens wat te noemen. Stout bestond niet bovendien beweert hij dat hij uit Joegslavie komt dat nog niet lang genoeg bestond dat hij volwassen zou kunnen zijn. Stout schijnt gebasseerd op Kolonel Sink, beter bekend van Band of Brothers en daar geportretteerd door Dale Dye. Het verhaal rond majoor Fuller en het protest tegen Browning met de foto's zit als volgt. Deze officier heette werkelijk Brian Urquhart. Door de aanwezigheid van Roy Urquhart, geen familie, generaal ter plaats in Oosterbeek neergezet door Sean Connery, wilde men geen verwarring veroorzaken en kreeg de betreffend officier een andere naam. En het was overigens Model die de troepen rond Arnhem neer zette en niet Von Rundstedt zoals in de film meen ik gesuggereerd wordt.

Wat verder rest is een prima internationale cast met alle goede talen, gezichten die ontzettend goed bij de betrokkenen gezocht zijn in het geval van eigenlijk alle generaals, dus Gavin, Taylor, Sosabowski, Browning, Vandeleur, Brian Horrocks en Urquhart om maar een paar te noemen. Voeg daar nog een aantal leuke karakters aan toe als bijvoorbeeld Eddie Dohun door een prima James Caan, Redford als majoor Cook, Hopkins, Olivier en Elliot Gould als schmierende patser en je hebt heel wat. Leuke en knappe details overigens nog, de groene sjaaltjes bij de Irish Guard van Vandeleur, de kloppende emblemen van 30ste korps namelijk het steigerende wilde zwijn en dat men Spitfires voor foto's stuurde en niet de gebruikelijke Mosquitos.

A Bridge Too Far is dan ook net als mijn comment omvangrijk, maar in het geval van de film in alle aspecten wel ontzettend compleet te noemen. Historisch behoorlijk kloppend, de actie, de cast, het verhaal met alle personages zonder dat het een moment verveeld of vertraagd. A Bridge Too Far is wat mij betreft compleet als oorlogsfilm, een document op zich, en de beste van zijn generatie.

Erg indrukwekkende film, waarbij je het idee krijgt dat het budget toch wel het 4-voudige moet zijn geweest van wat het was (26 miljoen). Zeker gezien de immense sterrencast. Het is allemaal erg groots en mooi gefilmd, bovendien met echte vliegtuigen en voertuigen, naast de vele parachutelandingen. De verwoestingen in de stad maken ook indruk. De menselijke factor blijft overeind door fijne vertolkingen, waarvan Hopkins en Connery voor mij de favorieten zijn. Bijna elke dode doet je toch wel wat. Zelfs de Duitsers zijn niet eendimensionaal. Fijn is het ook echt Nederlands te horen hier en daar, net als echt Duits. En zonder noemenswaardig accent ook nog!

Destijds was de kritiek dat het teveel leunde op de sterrencast, te lang duurde, te monotoon was, maar ik kan me hier niet in vinden. Het is geen Oscarpakker geworden omdat de geallieerden toch wel in hun hemd stonden in deze mislukte operatie. Eigenlijk is deze oorlogsfilm gewoon zijn tijd vooruit geweest: niet te bang de grimmigheden van oorlog te tonen en geen oorlogspropaganda over moedige heldendaden (hoewel die zeker getoond worden). Razend knap en ondergewaardeerd, een prestatie van formaat.

Ik heb deze film destijds samen met mijn vader in de bioscoop gezien. Ik moet dus iets van 14 of 15 jaar oud geweest zijn toen. Ik weet wel dat ik het toen een goede film vond. Maar ik herinner me vooral de scene waar ineens het heertje uit de kinderserie Tita tovenaar verscheen als Duitse soldaat. Iemand in de zaal kreeg toen spontaan de slappe lach. Ik weet niet meer of ik de film daarna nog wel eens gezien heb, al stonden een aantal scenes me nog wel goed bij. Het is wel een indrukwekkende film. Net als de operatie Market Garden, waar deze film op gebaseerd is, een gigantische onderneming was. Zo was het maken van deze film ook een gigantische onderneming. Maar de film is uiteindelijk toch vooral een indrukwekkende reconstructie geworden van Market Garden. En in die zin bijna meer een documentaire dan een speelfilm. Er wordt wel z'n best gedaan om de film ook wat persoonlijke tintjes en verhaallijntjes mee te geven, maar uiteindelijk sneeuwen die toch onder in het grote reconstructieverhaal. En daarmee weet de film je als kijker toch verder nergens echt te raken. Ondanks de verschrikkingen die zich afspelen. De film is met zijn bijna drie uur ook veel te lang om echt van het begin tot einde te blijven boeien. Ik denk niet dat ik hem nog een keer hoef te zien.

Deze week rond 4 en 5 mei leek me wel geschikt voor een herziening van deze ongelofelijke klassieker die ik denk ik al een jaartje of 20 ofzo niet meer had gezien. Grappig genoeg herkende ik tijdens het kijken nog wel de nodige momenten, dus de film heeft vroeger wel indruk gemaakt. Ik heb de DVD al een jaar of 15 in mijn bezit, maar vond hem bij mijn nieuwe kijkbeurt af en toe wel korrelig. Best jammer, want deze film verdient de allerbeste kwaliteit beeld en geluid.

Maar als film is dit een tijdloos monument. Ondanks een hele lange speelduur verveelt de film nooit en is het een prima mix van informatie, bombastische actie en menselijk handelen. Een absolute sterrencast speelt de hoofdrol, waarbij ik vooral Sean Connery erg sterk vond. Maar de grootste uitblinker is gewoon het verhaal zelf. Het is een gigantische slag geweest, die helaas niet heel goed is afgelopen voor de geallieerden maar die hier wel goed in beeld komt, met de nodige achtergronden. Dat maakt dat deze film daardoor wat wrang aan voelt, want je ziet niet graag Duitse triomfen, al toont de film ook wel de nodige successen van de geallieerden. Het ziet er allemaal groots en indrukwekkend uit, met veel materiaal en figuranten. Maar ondanks de grootse actie blijft de focus toch wel op de mensen zelf. Neem de spannende oversteek van de Waal met de bootjes, dat is echt zo'n klasse scène. Maar ook dat jochie dat sterft was tragisch. Het enige wat ik wel lastig vind is sinds ik lang geleden Saving Private Ryan zag ik moeite heb met bloedeloze oorlogsfilms, want ik denk dat het behoorlijk heftig en smerig was. Maar goed, dat kan ik wel naast me neerleggen.

Ik vind dit wel een van de beste oorlogsfilms ooit gemaakt, inclusief die geweldige soundtrack die sfeerverhogend is.

4,5* blijven staan

In mijn herinnering was dit de film die vroeger het vaakst rond 4 of 5 mei op TV was, Toch zag ik hem nooit. Films op TV kijk ik nog maar zelden. Maar dit is een DVD die vrij makkelijk tweedehands voor zacht prijsje te vinden is. Dus ik had het liggen. Vanavond zelf opgezet.

Onlangs zag ik Young Winston, de film die Attenborough vijf jaar voor deze maakte en dat blijkt deels een vingeroefening voor deze. Young Winston is geen kleine film, maar deze is nog een paar maatjes groter. En ook beter. Dat komt vooral omdat de zwakke plek van Young Winston de karakterontwkkeling was. En daar doet deze film maar weinig aan en dat blijkt te werken.

De film tracht een beeld te geven vanuit meerdere gezichtspunten van de slag van Arnhem. En doet niet wat veel van dit soort oorlogsfilms vaak doen. Namelijk een paar overzichtelijke hoofdpersonen nemen en je daar emotioneel aan koppelen. Daardoor vermijdt de film sentiment en is het in zekere zin een wat zakelijke verfilming, zonder veel sentiment.

De cast is indrukwekkend en het feit dat Nederlanders Nederlands praten en Duitsers Duits is ook best fijn. Het is daardoor jammer dan Olivier en Ullman in Nederlandse rollen gecast zijn en de leider van de Poolse brigade door Gene Hackman met accentje gespeeld wordt. Dat zijn compromissen. De muziek was me veel te heroisch en niet direct mijn smaak.

Connery is het dichtst wat de film bij een hoofdrol komt. Hij was erg goed, De film is behoorlijk lang en slaagt niet volledig in al zijn ambities, maar hij komt zonder meer verder dan ik had gedacht.

De film is van United Artists/MGM later overgenomen door 20th Century Fox. Het beeld van de Blu-ray is erg duidelijk alleen de enkele Nederlandse dialogen zijn niet ondertiteld. Op de dvd ook niet, de s.e. heeft op disc 2 extra's over het maken van de film, veteranen aan het woord en Attenborough.

Het volgt dezelfde lijn als The longest day, veel bekende acteurs en gebaseerd op het boek van Cornelius Ryan met daarin allerlei ervaringen van mensen die het hebben meegemaakt en het is eigenlijk ook als anti-oorlogsfilm bedoeld.

Een dure film die financieel succesvol was maar met matige kritieken. Over grotendeels mislukte operatie Market Garden, september 1944, een ambitieus plan van Montgomery zodat de oorlog voor de Kerst was afgelopen.

Intro blijft goed waarna de film wat uitvoerig en traag verloopt zoals veel Britse oorlogsfilms, al blijft gedeelte met officier Fuller ook boeiend maar wordt zijn informatie over SS divisie net als die van het Nederlands verzet genegeerd. Hoewel toch al twijfelachtig wordt met operatie begonnen. Als kijker ben je dan al op de hoogte maar als de landing achter de rug is komen ze toch vrij snel erachter dat tegenstand van terugtrekkend Duitse leger sterker is dan men had vermoed. Gedetailleerd en volgens verschillende bronnen op internet ook grotendeels accuraat verslag van deze operatie.

Zodra ze aan boord gaan van vliegtuigen wordt de film stukken beter en blijft totdat Duitsers om overgave vragen maar dit aanbod wordt afgeslagen en hier zwakt de film langzaam af, hoogstens met de oversteek over de rivier (Robert Redford) dat het weer wat beter wordt. Visueel blijft prachtig gemaakt met al die vliegtuigen, voertuigen en een heleboel figuranten.

Deze film heeft mij nooit van begin tot einde weten te boeien. Maar vergeleken met The longest day kreeg ik iets meer binding met de spelers, vooral Sean Connery en Anthony Hopkins kwamen (dit keer) opvallend goed over. En wordt getoond hoe Nederland langzaam wordt bevrijd maar dat de opmars hierdoor ook vertraagd wordt. Aanvankelijk zijn er nog wel wat successen maar daarna volgt de één na de andere tegenslag.

Blijft ongeveer op hetzelfde niveau als 2022, grotendeels nog steeds prima mee vermaakt, al is hij wel veel te lang en te uitvoerig.

Ik kan dit toch niet echt een goede film vinden.

Documentair klopt het allemaal net niet goed genoeg, wordt er te weinig van de achtergrond vermeld, en komt er te weinig van de tegenpartij langs. Als geromantiseerde film vagelijks gebaseerd op het onderwerp ontbreekt teveel de focus. Als grote productie lijkt er teveel gekeken te zijn naar de grote voorbeelden, maar daar geen les van geleerd, niet van begrepen te zijn wat die films precies tot iets bijzonders maakte. Zelfs maar een basaal idee van voor wie deze film is, en welke boodschap er voor hen is komt er niet uit.

Terwijl kosten noch moeite gespaard zijn. Een wellicht ongeevenaarde cast, en als een daarvan ook maar het kleinste steekje heeft laten vallen, dan heb ik daar niets van gemerkt. Zelfs de extras zijn prima - ik herinner me nog dat er indertijd een artikel over in de krant stond, dat de kinders uit Deventer hun haar in de goede stijl moesten laten knippen om mee te mogen doen - toch een hele opoffering in de langharige jaren-70. Ik vraag me af of we nu het verschil nog zouden zien, en of de makers zich niet beter op de hoofdzaken hadden kunnen richten. Een meer samenhangend verhaal, wellicht, of een moraal.

Maar wellicht was het daar toen ook gewoon nog te vroeg voor. Je kan eigenlijk pas een echt goede beschouwende film over dit soort lastig liggende gebeurtenissen maken als de emoties er over zover weg zijn dat je ongestoord je gang kan gaan, en dat is voor Market Garden nu, vandaag eind 2025, volgens mij nog steeds te vroeg. Dat hadden de makers zich kunnen en moeten realiseren, in plaats van blind een soort Longest Day in een andere setting te willen produceren - en in hun enthousiasme daarover ietwat te vergeten dat het nog niet zo lang geleden was. Dat een deel van de betrokkenen gewoon nog leefden, om maar eens iets heel voor de hand liggends te noemen.

Voor zo ongeveer alle bekende namen is een beroemde en gevierde acteur gevonden om die rol uit te beelden, en grotendeels komt de film daar ook wel mee weg - al moet ik zeggen dat ik de taal van Liv Ullman wel erg vind tegenvallen. Had daar iemand voor van straat gehaald, de eerste beste bakkersmeid had het beter gedaan. En hetzelfde geldt voor Peter Faber, wat een blamage voor het Nederlandse acteursgilde.

Daar staat dan weer tegenover dat er een klein maar perfect rolletje is voor Denholm Elliot - zo iemand die vrijwel altijd wel hetzelfde soort rol speelt, maar daarmee elke keer wel een essentiele inkleuring geeft aan de film waar het om gaat. Er zijn toch maar weinig acteurs die dat zo goed kunnen, eigenlijk is de enige andere die me te binnen schiet de even onvolprezen Eddie Marsan.

Verder is het meer een kwestie van wie er eigenlijk niet meedeed. Sean Connery krijgt een heldenrol, Hopkins mag de beroemde John Frost neerzetten waar de nieuwe brug in Arnhem naar vernoemd is, Michael Caine als de verzakende Vandeleur, James Caan met zijn overbodige feelgood uitstapje in het bos, tot en met Laurence Olivier aan toe. Er is er eigenlijk maar een die er ietsje uitspringt, en dat is ook meteen de reden waarom ik deze film nu gekeken heb: Gene Hackman.

Zijn rol als de kritische majoor-generaal Stanisław Sosabowski komt er maar matigjes uit, veel verder dan wat geklaag en gemor komt het niet, terwijl zijn rol in het echt volgens talloze bronnen toch veel groter was. Des te erger dat hij ondanks zijn enorme inspanningen achteraf als zondebok voor het mislukken van de operatie is neergezet - niet dat de film daar iets aan bijdraagt, maar daar had toch wel een wat duidelijker standpunt in genomen mogen worden. Nog maar zo'n reden waarom ik denk dat deze film te vroeg gemaakt is.

Wel zoals altijd een erg mooie rol van Hackman. Jammer dat hij er niet meer bij zal zijn, als de onvermijdelijke remake over een jaartje of twintig, dertig, vijftig eindelijk komt. Als er duidelijk uitgesproken kan worden dat het toch een beetje een vergissing was om dit avontuur aan te gaan, en dat er absurd geblunderd is met tienduizenden slachtoffers als resultaat.

Waar gehakt wordt vallen spaanders, maar als de boom de verkeerde kant uit valt moet je in staat zijn om daarvan toe te geven dat het fout ging. Daar lijkt nog steeds geen sprake van, en dat de film daar geen standpunt in, of zelfs maar over kan of wil nemen nekt het voor mij. Kom maar eens terug als je er uit bent, dat is de beste samenvatting.