Die Blechtrommel (1979)

De film ging meesterlijk van start, met een prachtige vertelstijl en personages om terstond verliefd op te worden. Mooi vond ik ook (en daar is blijkbaar niet iedereen het mee eens) dat het oprukken van het Nationaal Socialisme nu eens wordt gebracht zonder dat de Duitsers gelijk in de poel van slechteriken worden gegooid, en in plaats daarvan de mensen achter de nazi-fanaten worden getoond (met Alfred Mazerath, een gewone, innemende man, als duidelijkste voorbeeld).
Maar al snel verliest de film zich in een kluwen aan subplots, en blijf ik me verbijstering kijken hoe het verhaal zich van links naar rechts slingert zonder ergens dieper op in te gaan. Plotseling hebben we Oskar's moeder die vreemd gaat met haar neef (goede vriend van haar echtgenoot), een onverklaarde dood van Oskar's moeder, een verder niet verklaarde romance tussen Oskar en het huishulpje, de schijnbare puur lichamelijke relatie tussen hetzelfde huishulpje en Oskar's vader, dan weer een relatie tussen Oskar en Roswitha die eindigt in haar dood.. mij werd het allemaal te veel. Ik zat steeds maar te wachten op het moment dat de film nou eindelijk eens een bepaalde richting zou kiezen, die steeds maar uitbleef. Sorry, maar ik kon hier echt niks mee. 2,5*

Briljante film.

Prachtige vertelstijl, precies het goede tempo en zonder dat de film ooit in de verleiding komt de kern uit het oog te verliezen.

Oskar is geen zielig jongetje dat boos is op het nazisme. Oskar is een kind dat geen verantwoordelijkheid wil en daarom stopt met groeien. Dat is een egocentrische, maar erg menselijke beslissing. Het stoppen met groeien zorgt ervoor dat hij geen verantwoordelijkheid draagt, maar anderen. Oskar glipt overal tussendoor omdat hij als kind gezien wordt. Maar Oskar is niet de goedheid zelve, sterker nog hij is niet eens sympathiek. Hij manipuleert zijn omgeving juist omdat hij besloten heeft geen verantwoordelijkheid te dragen.

En ondertussen wordt in veel scenes de hypocrisie van de wereld getoond. Onder andere mensen die keuzes maken die tegen hun gevoel indruisen, het makkelijke volgen van de Duitsers als ze overheersen en even makkelijk ervan af stappen als ze verliezen. Vaak begrijpelijke keuzes, maar als je ervan buitenaf naar kijkt wil je ze vaak niet echt maken, dus de verantwoordelijkheid niet dragen.

Het is ook geen duidelijke oorlogsfilm. De opkomst van Hitler en WO 2 spelen op de achtergrond wel een belangrijke rol, maar zijn niet primair het thema.

De film raakte me ook. Opgroeien, verantwoordelijkheid en volwassen worden zijn themas die me aan het hart gaan.

Prachtige en erg bijzondere film. Echt van genoten.

4.5* met sterke neigingen voor een toekomstige halve ster erbij.

Er zaten een aantal leuke scenes in en soms heb ik gelachen maar na uur en een kwartier had ik liever dat de film al afgelopen was. Het werd saai en nietszeggend. Ik heb niet echt een idee wat Schlöndorff nu met deze film bedoeld en al die theorien hier zijn leuk (vooral de vergelijking met Hitler) maar als ik me verveel tijdens een film zit er geen hoog cijfer in. Ik ergerde me ook regelmatig aan Oskar, wat een irritant mannetje zeg. Ik hou het maar op een 3.

Appart. Lijkt mij de lading wel te dekken voor deze film. Dat kereltje is inderdaad bij vlagen zeer naar en irritant maar... dat is zijn omgeving ook en hij maakt natuurlijk wel een behoorlijk statement. En moet de hoofdrolspeler altijd sympathiek zijn om een film goed te beoordelen? Ik vind iig van niet. Sterker nog ik denk dat de film veel aan kracht zou inboeten als het een lief vertederend manneke was geweest.
Minpuntje vond ik wel dat hele "liliputtercircus" tegen het eind van de film. Kon daar niet zoveel mee en het paste ook niet zo bij de rest van de film. Iemand enig idee wat daar de diepere bedoeling achter kan zijn geweest? want dat is me toch echt even ontschoten.
Al met al een unieke film met knap acteerwerk en mooie settings. 4*

Hoi, weer een nieuw Europees meesterwerk ontdekt. Fantastische film, met een ongelooflijk knap verhaal (niet helemaal duidelijk inderdaad, maar ik vind het nogal raar dat hier ineens wordt geklaagd dat de film niet eenduidig is, dat is toch zijn grote sterkte? Een film die één boodschap te melden heeft en dat op zo'n rechtlijnige manier doet dat je het meteen doorhebt is toch veel minder fascinerend?) en met schitterende scenes (en boordevol fantasie met een leuke magisch-realistische inslag) De acteurs zijn imponerend en de beelden net zo goed. Toen ik hem keek vond ik het raar dat hij niet gedaan was zodra de oorlog begon, ik zag al helemaal voor mij hoe hij trommelend door de ruines liep aks mooie afsluiter maar achteraf blijkt dat juist zo knap aan de film te zijn: het gaat echt niet alleen over een jongetje dat niet wil groeien als metafoor voor het verliezen van onschuld door het nationaal-socialisme. Waar het dan wel over gaat, ja, als ik dat zou kunnen zeggen spreek ik mezelf aan het begin tegen natuurlijk Maar het is een waanzinnig fascinerend, boeiend en meeslepend verhaal dat perfect tot film is getransformeerd.

Even bizar als bijzonder, deze verfilming van het boek van Günter Grass (waar slechts met moeite door viel te komen). En ook de film nodigt niet uit tot een lekker avondje TV kijken; shockerend, onduidelijk, de kijker in twijfel en verwarring achter latend. Dat is een kunst an sich, maar Die Blechtrommel heeft ongetwijfeld meer te melden dan ik er uit kon halen. En of dat de bedoeling is?

3*.

Bizarre film met erg aparte scenes. Ik kon hier wel van genieten en soms ook lachen. 4*

Bizarre film waarvan ik eerst niet goed wist wat denken. Enigszins komt Oskar over als een irritant jong en irritante gewoontes. Hij jaagt mensen de dood in, gilt als een speenvarken en trommelt buiten de maat (soms zelfs slecht nagesyncroniseerd). Anderzijds is het de bedoeling van de film om het personage te laten groeien als personage zodat hij stilaan in tweestrijd zit met z'n kleine lichaam en z'n groei naar het volwassen worden. Het zit vol beeldspraak van een jongen die niet ouder wil worden, door het beeld dat hij heeft van volwassenen: drinken, overspel, oorlog, geweld, armoede, miserie, ...

Daarnaast zie je het opkomen van het Nationaal Socialisme in Duitsland, met dat verschil dat het vanuit de gewone man in de straat is in Duitsland. Niet vanuit de machthebbers, het verzet, de joden die geleden hebben of landen die bezet waren, maar hoe het eigen Duitsland soms zo naïef was (of zullen we zeggen met eigen belang oogkleppen droeg) terwijl het nazisme steeds meer opkwam.

Wat goed is aan de film komt uit het boek. Helaas is de echte kracht daarvan verloren gegaan in deze verfilming. Het breed uitwaaierende verhaal, de personages en de bizarre situaties, allen afkomstig van Grass, blijven sterk. Diens briljante schrijfstijl is echter niet te vertalen naar beeld en dat wordt hier niet gecompenseerd. Daarom is Die Blechtrommel slechts een vrij doorsnee boekverfilming, en ook nog eens een die (noodgedwongen) vrij veel achterwege laat. Maar als ik de reacties zo lees zou het best zo kunnen zijn dat de film meer dan genietbaar is als je het meesterwerk van Gunter Grass niet hebt gelezen.

Zeer interesante Duitse anti-oorlogs film met vanalles erin. Ook het onderwerp kom je niet dagelijks tegen: Omdat de pleuris uitbreekt in Duitsland in al die jaren en dat de 2de wereldoorlog steeds dichterbij komt, besluit de 3 jarige Oskar gewoon niet meer te groeien om zo als een ondschuldige kleine kind overal vanaf te komen. En zo krijgen we een sfeervolle, boeiende, ontroerende maar soms ook grappige film te zien die je de 2 uurtjes wel erg zoet houd aangezien je vanaf het begin tot het eind word meegesleept. Ook de settings van Danzing vond ik mooi en sfeervol en toonde ook armoedig en was ook zeer toepasselijk voor de situaties in de film.

Verder vond ik die Oskar toch wel een erg pienter kereltje. Hij krijgt altijd zijn zin aangezien hij door protestatie iedereen kan wegjagen met zijn gekrijs dat de ramen doet breken. (dat doet ie dan dus vooral als iemand zijn trommeltje af wil pakken) en verder weet hij ook heel erg met de situaties van de oorlogen om te gaan. Ook de verdere rollen van oa de verdere familie van Oskar en Oskar's (grote) liefje.

Wat ik toch erg mooie scenes vond waren oa die scene dat Oskar vanaf de kerk schreeuwt en dat er dan allemaal ruiten gaan springen en naar beneden op straat donderen, Dat ie meetrommelt op zijn blikken trommel bij het orkest van de Nazi's, Die palingscene (dat nogal de gore kant op gaat) en natuurlijk: dat Oskar helemaal niet de enige scheen te zijn die stopte met groeien.

Al met al een zeer ontroerende Duitse film. Heeft mij wel zeer aan het denken gezet. Alles zit er ook een beetje in Oorlog, Romantiek, Drama, Fantasy en ook de humor mag niet ontbreken.

Zeer geslaagd Duits toppertje.

4,5*

Na lang twijfelen heb'k eindelijk deze klassieker bekeken.

Het verhaal wordt verteld vanuit het oogpunt van een klein jongetje in het Duitsland van net voor Wereldoorlog 2 tot aan de bevrijding.
Na het gadeslaan van zijn losbandige familie besluit de 3-jarige Oskar Matzerath om niet meer te groeien, hij wil altijd 3 jaar blijven

Hij heeft de vreemde eigenschap dat hij met zijn stem glas kan laten breken.
Wanneer iemand zijn blikken trommel wil afpakken gilt hij alle glazen stuk

Zo groeit de kleine Oscar op tot een jongen van 16 in een klein lichaam.
Hij observeert alles om hem heen met een kritische blik en groeit zelf uit tot een ettertje.

Zo zie je hem een 16-jarig meisje verleiden én ermee naar bed gaan
Zijn moeder is een nimfomane die niet kan kiezen bij welke man ze wil blijven, wat zorgt voor de nodige spanningen.

En zo kan ik blijven doorgaan met het opsommen van vreemde gebeurtenissen.
Het is een rare film die je meeneemt op een geschifte rit doorheen Nazi Duitsland en regelmatig erg grappig overkomt.

Ik weet echt niet aan wie ik hem zou kunnen aanraden, het is meer een cult-kunstfilm dan een mainstream-film.

Ik geef hem 6,5 / 10 , de moeite om een keer te zien uit nieuwsgierigheid

Een van de grootste clichés van films die zich afspelen tijdens een oorlog is het perspectief van onschuldige kinderogen. Wellicht is dat de makkelijkste manier om de gruwelen van de oorlog te vertellen. Met een kind is het simpeler om mee te leven, vooral omdat hij vaak het minst verantwoordelijk is voor wat er in een oorlog gebeurt. Een kind staat dan voor weerloosheid in combinatie van een onbevangen blik op de wereld. Ik had vooraf verwacht dat Die Blechtrommel ook zo'n film zou zijn. Sterker nog, een aantal weken terug vertelde iemand mij nog dat dit een briljante film was over een jochie dat met kinderlijke onschuld en zijn trommel de nazi's dwarszat en dat de film zo de spot dreef met het fascisme. Het zou een ode aan de kindertijd zijn.

Deze man zal waarschijnlijk niet verder gekomen zijn dan de scène waarin Oskars trommel ervoor zorgt dat een Nazi-band ineens een wals gaat spelen. Buiten dan dat is dit allesbehalve een eerbetoon aan onze jongste jaren. Geen wonder dat Roger Ebert een negatieve recensie schreef omdat hij dacht dat het een film was over de onschuld van kinderen, maar hij de allegorie niet vond werken omdat hij het kind niet onschuldig vond. Het is overdreven om te stellen dat de film een kritiek is op kinderen, maar het egoïstische dat kinderen van nature hebben, voordat ze zo oud zijn om zich daadwerkelijk bewust te zijn van de gevoelens van de mensen in hun omgeving, dat is waar het om draait. Die Blechtrommel draait om kinderachtigheid. Niet alleen in Oskar, die je op geen andere manier kan bekijken dan een enorme egoïst, maar in bijna alle personages, van de gewone bevolking tot de nazi's. De meeste mensen hier hebben het veel te druk met hun eigen problemen om op te merken dat het regime van Hitler wel eens veel schade kan aanrichten. De ironie is dat Oskars keuze om jong te blijven zich alleen maar fysiek uit. Geestelijk lijkt hij absoluut niet jonger dan iedereen om hem heen. Alleen omdat hij er als een kind uitziet wordt hij zo behandelt en komt hij gemakkelijker met alles weg dan de volwassenen. De enige volwassenen die er enigzins goed vanaf komen zijn die 'vader' zonder snor en de joodse speelgoedverkoper. Die lijken hun ogen nog wat open te hebben.

Dit is geen realistische film en vaak wordt er dan ook gekozen voor cameraperspectieven die alles wat uit balans zetten of beelden wat dikker aanzetten door vette close-ups en dat soort dingen. Dit had eventueel wat verder doorgevoerd mogen worden. Alles wordt ook wat komisch gebracht, zonder dat het ooit een komedie wordt. Daarvoor is het te schokkend. En dat lijkt het hoofddoel te zijn: shockeren. Alles wat comfort kan bieden wordt hier uit balans gehaald: kinderen, familie, speelgoed, klassieke muziek. Het is een hele nare film om te kijken, met eigenlijk geen hoop en het heeft na al die jaren nog niets van zijn akeligheid verloren. Soms draaft het allemaal iets te ver door. Dat Oskar zijn vader verraad door een nazispeltje in zijn hand te duwen komt bijvoorbeeld te veel uit het niets te komen en voelt als een ongemotiveerde, goedkope poging aan om nog maar een shock te leveren. Dat de dood van deze laatste vader uiteindelijk de aanleiding is voor Oskar om toch volwassen te worden is dan ook volslagen ongeloofwaardig en onbegrijpelijk, waardoor de film met een zwak einde overblijft.

Maar het meeste werkt en het levert een fascinerende film op die mij met een enorm rotgevoel achterliet. Het is in ieder geval de enige in zijn soort, zover ik weet.
4*

P.S.: Ik hoop niet dat ik zo'n kind krijg als Oskar.

Erg aparte film en ik zou ook niet direct weten waar ik het verder mee zou kunnen vergelijken.

Een kleine jongen, die op driejarige leeftijd wenst dat hij niet meer groeit, wat ook gebeurt. Je hoort het niet elke dag. Oskar is ook een vrij apart ventje. Hij heeft aan de ene kant iets liefkozends over zich, maar aan de andere kant ook iets duivels, zeker naarmate hij geestelijk steeds ouder wordt. David Bennent speelt hem in ieder geval vol verve en geeft Oskar een ongekend sterke uitstraling mee.

Het verhaal is interessant en ontwikkeld zich gestaag. Oskars uiterlijk is in vele situaties een voordeel, omdat vaak hij als kind op zijn fouten en daden wordt beoordeeld, en niet als volwassene, wat hij dan geestelijke in feite wel is. Het boeit, maar is uiteindelijk ook weer niet heel meeslepend genoeg, om echt op een hoge score uit te komen.

Het is wel een mooie kijkervaring en iets wat we vermoedelijk niet heel snel meer zullen tegenkomen in een andere film. Goed, maar niet geweldig. Het zal je kind maar wezen!

3,5*

Symboolrijke film over de opkomst van het fascisme in Duitsland en de vernietigende impact van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de film is overladen met prijzen en positieve kritieken en algemeen beschouwd wordt als een mijlpaal in de Duitse filmgeschiedenis, vind ik het zeker niet de beste film van Schlöndorff. Vooral door de overdaad aan surrealistische scènes begon mijn aandacht van lieverlee te verslappen. Eigenlijk vind ik de openingsscène op het aardappelveld verreweg het beste deel van de film. Mijn waardering is na herziening dan ook een stuk minder dan de eerste keer.

Het naoorlogse Duitse thema, waarmee ik ben doodgegooid op de middelbare school, het kan me niet boeien in dit verhaal.

Ik heb het boek destijds gelezen en de thema's boete, schuld, onschuld er wel uitgehaald. Nu de film gezien en zowel de personages als het verhaal c.q. de vele verhaallijnen raken me niet. Misschien later nog eens proberen.

"Das Oskarchen"... Het blijft naklinken, na al die jaren. Mooie vertellinghe, om het maar op z'n oud-Hollandschg te zeggen. Je zou willen dat er meer van dit soort films worden gemaakt, een mix van hard realisme en verdichting. Het kleine, irritante ventje Oskar is observeerder (de voice-over), tevens deelgenoot van wat er om hem heen gebeurt, met af en toe het nodige opportunisme in wat hem drijft. Nazisme, niet als een bovenmenselijk kwaad dat zich uitstort (zoals je in documentaires en tijdens herdenkingen voor de kiezen krijgt) over de mensheid , maar de banaliteit van burgers die zich aansluiten bij de hardst roependen. Fantastisch acteerwerk. Om maar ff een zijpad op te bewegen, het wederom zien hiervan had regisseur Anton Corbijn van A Most Wanted Man misschien kunnen bewegen om geen Amerikaanse acteurs te gebruiken. Alleen al de verholen (of niet) erotiek die in scenes zat. Niet een film om vaak te zien. Met het overlijden van Günther Grass partieel toch weer gedaan. Een unicum.

Briljante film.

De kleine Oskar besluit om niet meer te groeien omdat de wereld van de volwassenen hem niet aanstaat.

Hij denkt een aantal jaren dat de kleine mensjes het gaan overnemen van die grote losbandige mensen.

Hij schakelt zelfs even De Zoon van God in, daar in de kerk maar het resultaat bevalt hem niet .

Na de dood van zijn moeder besluit Oskar om toch weer te groeien want hij wil heerser worden over het gehele mensdom.

Zijn grootmoeder heeft aan het einde een angstig voorgevoel van wat er gaat gebeuren in de begin jaren '40.

Dit is mijn opinie.

Aparte film met soms bizarre scènes over een klein jongetje die besluit om lichamelijk niet te groeien terwijl hij geestelijk wel gewoon doorgroeit, pubert, etc. Een film waarin we naar de oorlog door kinderogen kijken is het zeker niet. De film kiest meer voor het choqueren met situaties die onder de noemer bizar, luguber, kinderachtig of vulgair kunt laten vallen.

De film wordt hooggeprezen en schijnt nogal wat symboliek te bevatten, maar eerlijk gezegd vond ik het wel meevallen. Ik heb naar het internet moeten grijpen om die symboliek eruit te halen, want veel verder dan de verwijzing naar de Kristallnacht kwam ik niet. Op het internet las ik dat Oscar symbool staat voor zowel de kinderlijke onschuld als voor de schuld. Daar kan ik me nog wel in vinden aangezien Oscar best een naar ventje is. Zijn ambities en dat hij zich boven volwassenen verheven voelt deed mij overigens aan een hele andere personage uit W.O.II denken die zich ook boven anderen verheven voelde...

Verder schijnt het niet willen groeien een verwijzing te zijn naar de stilstand van Duitsland tijdens de oorlog (pas nadat de nazi's zijn verslagen kan er weer gegroeid worden), de nazi's die naar dwergen kijken schijnt te tonen dat de nazi's niet de reuzen waren die ze dachten dat ze waren maar dat ze zelf dwergen waren die door de geallieerden verpletterd werden, en de vader van Oscar die zich in een nazi-speld verslikt schijnt ook symbool te staan voor nazi's die het slachtoffer van hun eigen ideologie worden. Eerlijk gezegd was ik daar allemaal niet opgekomen, het komt niet echt uit de verf vond ik.

De cinematografie levert fraaie scenario's op en qua verhaal valt de regisseur niets te verwijten aangezien het een boekverfilming is. Eerlijk gezegd is het geen verhaal die mij ligt, met name vanwege het kinderachtige, het vulgaire, en de combinatie van die twee. De film is zeker bijzonder en apart, maar voor mijn gevoel is het ook een behoorlijk platte film die niet altijd even fijn wegkijkt en halverwege ook vermoeiend wordt. Aardig om een keer gezien te hebben, maar voor mij geen meesterwerk. 2,5*, richting 3*.

Toentertijd wist deze film, met zijn bizarre plompverlorenheid, volkse boertigheid en cartooneske scènes, me wel te imponeren. Na herziening heb ik er echter gemengde gevoelens over.

Misschien dat dat ook te maken heeft met het feit dat die typische, vet aangezette, kluchtige sfeer van de Midden-Europese literaire traditie mij gewoon niet ligt (Haseks Schwejk kon ik ook al niet goed zetten), maar de film als geheel maakt op mij een wat gekunstelde indruk, en lijkt niet echt tot leven te komen, waarschijnlijk omdat het allemaal iets te vet is; te opgelegd.

Die driehoeksverhouding mag dan scandaleus en expliciet zijn, maar blijft (daarom ook) een beetje spanningsloos, en dan gaat het voortdurende gegraai onder de rokken van moeder al snel vervelen.

Het geheel lijdt denk ik ook een beetje aan die typische kwaal van boekverfilmingen: scènes en karakters die in het boek ongetwijfeld goed werken, komen op het doek niet uit de verf. Een paar beelden kunnen in theorie wel meer zeggen dan duizend woorden, maar hier blijf je vermoeden dat alleen de formele gestaltes, de geraamten van karakters zijn overgebleven.

In gelijke mate geldt dat eigenlijk ook voor de hele setting van Danzig, het door de opkomst van de nazi’s verscheurde mozaïek van Duitsers, Polen, Joden en andere minderheden. Het houdt iets aanstipperigs in deze film.

Niettemin is die Oskar natuurlijk wel een fabuleus personage, die iets ongrijpbaars en dubbelzinnings houdt, en soms de indruk wekt een soort van trickster te zijn, een guitig overkomend demoontje, wiens acties overigens niet zulke guitige gevolgen hebben. Een soort noodlotsgeestje, misschien met trekken van de mythologische onruststoker Loki.

Dat demonisch-grappige komt ook tot uitdrukking in dat dwergen-circus, dat zich enerzijds lijkt te bedienen van onschuldig ogende, goedkope goocheltrucs, maar anderzijds – met het collaboreren met het nazi-regime, ook iets donkers heeft; een opportunisme Jenseits von Gut und Böse.

Dat soort dingen geeft de film toch iets fascinerends, maar ik vermoed – zoals eRCee hierboven al opmerkte – dat dat meer de verdienste is van het boek, dan van de film.

Deze film ook eens geprobeerd zonder te weten wat te verwachten. Het was wel een redelijk opmerkelijk verhaal en toch wel wat speciaal. Ondanks dat de film een grote 2 uren duurde, wist de film me toch wel te boeien. Er viel genoeg te beleven.

Ook het acteerwerk was prima en de film voelde niet echt gedateerd aan. 'k had wel de indruk dat de film soms wat gehersynchroniseerd was.

Toch blij dat 'k deze eindelijk eens heb gezien.

Een goede drama/oorlog film...

Goed verhaal...

Goed acteerwerk (wel leuk voor kleintjes)...

Prima camera beweging...

Goed achtergrond geluid

(wel Dolby Digital aanwezig)...

Goed breedbeeld, geen HD aanwezig...

Wonderbaarlijke film. Oscar is 3 jaar als hij de potsierlijkheid van de mens en de maatschappij doorheeft en zet er zich volledig van af.

Onvergetelijk is het gelaat van de kleine, energieke trommelaar als hij observeert, ervaart en verbaasd het gebeuren rond hem meemaakt.

Met sociale, politieke toestanden en WO II als achtergrond, is de film een aanéénrijging van rake, heel dikwijls rauwe scenes.

Een oorlogsdrama met af en toe een komisch, zij het gelaten ondertoon, terecht bekroond en met een onuitwisbare act van David Bennent.

Deze aparte Duitse Oorlog / Drama film heb ik vroeger als kind/tiener (in de leeftijd van circa 10 - 12 jaar) zijnde voor het eerst gezien via de televisie (ik meen via de omroepvereniging VPRO) en omdat hij toen veel indruk op mij maakte (o.a. door een aantal bizarre scenes), is deze film me eigenlijk altijd bijgebleven en zodra hij ergens op de televisie te zien is (meestal ergens rond het einde of begin van het jaar), dan kijk ik hem ook meestal.

In dit verhaal draait het om de jongen Oskar Matzerath (David Bennent), die in 1924 in een voorstad van Danzig wordt geboren. Omdat zijn moeder Agnes Matzerath (Angela Winkler) niet alleen met haar man Alfred Matzerath (Mario Adorf) slaapt maar ook met haar neef Jan Bronski (Daniel Olbrychski), is niet helemaal duidelijk wie de vader van Oskar is. De pientere Oskar ergert zich aan de hypocrisie van de volwassenen en op zijn derde verjaardag krijgt hij een blikken trommel waar hij heel blij mee is. Tegelijkertijd kondigt hij aan niet meer te willen groeien (waarbij hij zich van de keldertrap laat vallen), omdat hij niet hetzelfde wil worden als de volwassenen om hem heen en eveneens als reactie op het opkomende Duitse Nationaal Socialisme. Als Oskar iets niet behaagt, dan slaat hij op zijn blikken trommel en slaakt hij een gil die glas doet breken.

Hoewel de film behoorlijk langdradig is, weet deze film me altijd vanaf de eerste tot de laatste minuut (duurt circa 140 minuten) te interesseren, vermaken en te boeien. Het verhaal zit ook gewoon goed in elkaar (zeker wat betreft de opbouw en uitvoering), waarbij je o.a. op fraaie wijze de opkomst en ondergang te zien krijgt van het Duitse Nationaal Socialisme. Visueel gezien mag deze film er zeker wezen (was destijds ook de duurste film ooit in Duitsland gemaakt) en ook zitten er veel aparte scenes in, die regelmatig ook best bizar en seksueel getint zijn. Vanwege dat laatste was deze film op bepaalde plaatsen ook verboden zoals in het Canadese Ontario en in de Amerikaanse staat Oklahoma.

Dat komt natuurlijk door de scenes waarbij de destijds 12-jarige hoofdrolspeler David Bennent (in de rol dus van Oskar), seks heeft met de destijds 24-jarige Katharina Thalbach, die zijn stiefmoeder Maria Matzerath (komt werken voor Alfred Matzerath die een kok is) is in dit verhaal. Zo begint de opgewonden Oskar bij de aanblik van het blote lichaam van Maria in een kleedhuisje op het strand haar opeens te likken tussen de benen en naderhand neukt hij haar zelfs in bed. Maria lust er best pap van (zowel letterlijk als figuurlijk ), want ze neukt ook met de vader van Oskar (die dat niet leuk vindt en ook jaloers is), te weten Alfred Matzerath, waardoor ze zelfs zwanger raakt, omdat op het moment dat Alfred wilt klaarkomen, Oskar hem tegen zijn billen duwt, zodat hij in de vagina van Maria klaarkomt i.p.v. dat hij klaarkomt op haar lichaam.

Die scene is overigens ook best geinig en vooral daarna als Oskar Maria (die haar vagina aan het schoonmaken is) probeert te troosten met zoetstof die Maria moet oplikken van hem, waarna Maria woedend wordt en dan tegen hem zegt:

Jij vieze dwerg !
Jij vies happende dwerg !
Je behoort een muilkorf te dragen !
Smeerlap !

Buiten de seksueel getinte scenes met Katharina Thalbach (die best rondborstig was), mocht een bepaalde scene met de moeder (lust er ook wel pap van met o.a. haar man Alfred Matzerath, haar neef Jan Bronski en Sigismund Markus, die de Joodse eigenaar is van de speelgoedwinkel waar Oskar zijn blikken trommel van krijgt en die naderhand zelfmoord pleegt vanwege het Duitse Nationaal Socialisme) van Oskar, te weten Agnes Matzerath, er ook best wezen en dan doel ik op de scene waarbij haar neef Jan Bronski haar vagina met de hand aanraakt terwijl ze staat, waarbij ze dan kreunend in elkaar zakt van genot. Die Angela Winkler mocht er destijds best wezen, maar ze was bepaald geen liefhebber van paling (die gevangen werd met een paardenkop), die haar uiteindelijk (omdat ze zich ermee volpropt) ook het leven koste op het toilet.

Behalve de hierboven genoemde seksuele scenes, maken ook andere scenes indruk, zoals de scenes waarbij Oskar met zijn trommel en gegil nazi marsen en nazi bijeenkomsten verstoort, als die in 1933 aan de macht komen. Dat gegil gebruikt Oskar ook op school tegen een lerares met een bril. Ook de lilliputters in het circus, die naderhand terug te zien zijn als optredende nazi's, waren wel apart en met één van deze lilliputters, te weten de zekere Roswitha (Mariella Oliveri), had Oskar zelfs een relatie. Helaas voor hem overlijdt ze wel door een granaatinslag, terwijl ze koffie aan het drinken is.

Soms gaat het er ook best hard aan toe (vooral oorlogsgeweld) en dat o.a. bij een scene op het einde van het verhaal, waarbij een Russische soldaat een Duitse vrouw gaat verkrachten en natuurlijk ook de scene die vlak daarna volgt en in dezelfde ruimte (kelder) afspeelt en daarbij gaat het om vader Alfred Matzerath (die een nazi aanhanger is) die een hakenkruis speldje (die hij in de handen geduwd krijgt van Oskar) in zijn mond probeert te verbergen voor de Russische soldaten, waarna deze in zijn keel terecht komt en hij wild begint te reageren (omdat hij aan het stikken is), waarna een Russische Mongoolse soldaat hem met een machinegeweer doodschiet.

Het einde was ook best apart, waarbij Oskar tijdens de begrafenis van zijn vader Alfred Matzerath in het graf valt, omdat het zoontje van Alfred Matzerath en Maria Matzerath per ongeluk een steen tegen zijn hoofd gooit, waarna hij weer besluit om te gaan groeien. Daarbij wordt dan ook gezegd "Toen hij 3 jaar was viel hij van trap en groeide hij niet meer. Nu is hij in het graf gevallen en begint hij weer te groeien". Maar echt goed komt het niet meer met Oskar.

Zoals de film begint (vlak voor de Eerste Wereldoorlog) zo eindigt (vlak na de Tweede Wereldoorlog) de film eigenlijk ook, namelijk met de zoektocht naar aardappelen in de grond door de oma van Oskar, te weten Anna Koljaiczek (gespeeld door Tina Engel tijdens de Eerste Wereldoorlog en Berta Drews tijdens de Tweede Wereldoorlog), die vooral tijdens de opening van het verhaal leuk geïntroduceerd werd en die daarbij iemand verbergt onder haar rok, te weten Joseph Koljaiczek (die een meervoudige brandstichter was en uiteindelijk zal verdrinken als de politie jacht op hem maakt), die haar zwanger maakt, waarna ze uiteindelijk zal bevallen van dochter Agnes Matzerath.

Vooral het goede spel van de destijds 12-jarige David Bennent (zag er best apart uit als Oskar en vooral zijn hoofd) maakt indruk, maar toch zeker ook de overige cast in de vorm van de al eerder genoemden Angela Winkler (als moeder Agnes Matzerath), Mario Adorf (als eerste aannemelijke vader Alfred Matzerath), Daniel Olbrychski (als tweede aannemelijke vader Jan Bronski, die voor de Polen gaat vechten en daarbij wordt gedood, beter gezegd geëxecuteerd, door de Duitsers), Katharina Thalbach (als stiefmoeder Maria Matzerath) en Berta Drews (als oma Anna Koljaiczek). Overigens is Karl Heinz Tittelbach als oudere lilliputter Felix (goede vriend van Oskar) ook het noemen waard.

Al met al gewoon een aparte, maar tevens ook gewoon een goede Duitse Oorlog / Drama film, die misschien niet voor iedereen is weggelegd, maar waar ik me wel altijd goed mee vermaak en die me ook altijd zal bijblijven.

Knappe hoofdrol van David Bennent als Oskar, die ik echter totaal niet herken in deze zin uit de plot:
Door zijn opengesperde angstige kinderogen volgen we de opkomst van het Nationaal Socialisme en de catastrofe van de oorlog.
Zijn ogen waren alles behalve angstig, eerder intens en onbuigzaam.

Oskarchen was uiteindelijk ook maar een opportunist, zoals zovelen in de oorlog. Hij zet de zaken naar zijn hand en maakt handig gebruik/ misbruik van zijn groeistoornis. Een naar kind eigenlijk, en dat maakt de film ook juist wel weer interessant. Der Blechtrommel levert echter nauwelijks commentaar op het nationaal-socialisme. Er valt natuurlijk wel enige symboliek te ontdekken in bijvoorbeeld het paardenhoofd met de palingen, en ik vond dat ook wel een gedenkwaardige scene, maar wat moet ik nou met die scene van de nazi-bijeenkomst? Dat hij met zijn getrommel de muziek in een wals verandert, en iedereen gaat dansen werd al niet geloofwaardig gebracht, maar de reden dat de bijeenkomst mislukt is toch vooral de stortregen.

Dat Oskar daarna zijn beide vaders min of meer de dood injaagt, een kind wel/niet verwekt, gaat optreden voor de nazi's, verliefd wordt op de Italiaanse Roswitha, het levert soms wel bijzondere scenes op maar het had steeds maar weinig impact, het voelt een beetje als los zand. Hij kijkt zeker niet met een onschuldige kinderblik, maar het laat hem ook weer niet allemaal koud. Hij is vooral bezig met zichzelf en zijn kijk op de wereld. Op zich houd ik wel van dubbelzinnige cinema, maar Der Blechtrommel voelt toch als een reeks losstaande gebeurtenissen met een vleugje magie, growing pains, wat oorlogshorror en een hoop gelonk en geflirt, en dat alles met een behoorlijk ironische ondertoon. Nou heb ik ooit wel het boek gelezen maar daar kan ik me weinig meer van herinneren (ik meen dat de rokken van oma een grotere rol speelden).

Het is zeker geen slechte film, maar een aangename kijkervaring is het ook niet bepaald. Een herlezing van het boek zit er eerder in dan een herziening van de film.

De Duitse regisseur Volker Schlöndorff specialiseerde zich in het verfilmen van onverfilmbaar geachte romans van schrijvers als von Kleist, Musil, Böll en Proust. Hij was ook de eerste die (in 1990) ‘The Handmaid’s Tale’ van Margaret Atwood naar film vertaalde. Zijn beste werk blijft de uit 1979 stammende verfilming van Günter Grass’ magnum opus ‘Die Blechtrommel’. Schlöndorff laat het bij de eerste twee delen van het boek. Het derde deel waarin hoofdpersoon Oskarchen na zijn zelfgekozen groei als jazzmusicus aan de slag gaat ontbreekt helaas. Desondanks blijft ‘Die Blechtrommel’ een feest om naar te kijken, omdat de regisseur kiest voor een Fellini-achtige aanpak waarbij de absurditeit van de karakters en de (Nazi)-maatschappij tot clowneske proporties worden uitvergroot. In Noord-Amerika lag de film rond de release flink onder vuur vanwege vermoedens van kinderporno. In 2004 werd hierover de documentaire ‘Banned in Oklahoma’ gemaakt.

Danzig, 1927. De 3-jarige Oskar besluit om niet verder te groeien, omdat de wereld van de volwassenen hem niet bevalt. Oskar is echter een bijzonder irritant ventje; wanneer hij eens niet op zijn onafscheidelijke blikken trommel slaat, gilt hij wel de hele boel bij elkaar. Als kleine jongen maakt hij de opkomst van het nationaal-socialisme, de Duitse inval in Polen en de komst van de Russen mee, en uiteindelijk de ondergang van het Derde Rijk.

Die Blechtrommel is een briljante verfilming van de onverfilmbaar geachte roman van Günter Grass. Veel indruk maakt de destijds 12-jarige David Bennent als de onsympathieke Oskar. Opvallend vond ik het bijrolletje van Charles Aznavour als de Joodse winkelier, die zelfmoord pleegt nadat de Nazi's aan de macht zijn gekomen. En werkelijk ongemakkelijk voelde ik me bij de seks-scenes tussen de kleine Oskar en zijn jonge vriendin Maria. Hoe dit destijds door de filmkeuring is gekomen is mij een groot raadsel. Wat resteert is een schitterende film, die in 1979 terecht de Oscar won voor beste niet-Engelstalige film. Een meesterwerk. 5*

Ronduit absurdistisch geheel die je natuurlijk eens gezien moet hebben. Helaas het boek niet als referentie kader en daarom ook redelijk zoekende in de gelaagdheid van de materie die niet helemaal doordringt.

Uiteraard is het beginpunt duidelijk. De uiterst kritische en naïeve beleving en inzicht van een kind, die niet alleen met irritatie het moreel loze en de bandeloosheid van die tijd ziet, maar tevens de opkomst van het nazisme. Pas vanuit zijn 'onschuld' zien we wat de mensheid allemaal uitvreet, en zie ik toch ook een beeld van gewetenloosheid waarin vooral ook de zevenhoofdzonden met voeten worden betreden. Tevens, subtiel, de vernieling van erfgoed en keuze voor een 'afgod'. Maar zelfs de onschuld van Oskar gaat verloren, wat immers maar al te reëel is. Geen mens is zonder zonde, oordeel, veroordeling en boete.

Toch kan het mij allemaal op een paar erg humoristisch momenten na niet echt heel erg boeien. Het straatbeeld van Danzig is mooi, de acteerprestaties van de meesten inclusief kleine Oskar bijzonder, de 'seksscenes' waar veel ophef over was, zijn gewaagd en bepaalde details als uitbuiting, hersenspoelen en kinderen in uniform, iets dat we nu zouden veroordelen, lijkt de normaalste zaak van de wereld.

Toch doet Die Blechtrommel mij niet wat ik er in eerste instantie van gehoopt had en ben ik van mening dat de film voornamelijk om het verlies van onschuld draait. Klaar voor nu, wellicht later nog maar eens proberen.

Merkwaardige film. De beelden zijn mooi maar de karakters zijn vreemd, het verhaal is ook lastig te volgen. De hoofdrolspeler intrigeert maar wat wil het mannetje nou eigenlijk? Hij kan niet met zijn leeftijdsgenoten opschieten, ook niet met volwassenen behalve als ze net zo groot zijn als hem, hoewel hij wel een zekere voorkeur voor zijn biologische vader heeft. Het enige wat hem echt boeit is het ontregelen van het leven om hem heen en als hij dan klappen krijgt gaat hij huilen als een kind van 3, ook al is hij al 16 (bijvoorbeeld nadat Maria hem van haar af duwt). Drie sterren omdat de film intrigeert, omdat de sfeerbeelden van Dantzig sterk zijn.

Zeer bizarre film over een even bizar jongetje dat maar niet groeien wil en eeuwig ten dage 3 jaar blijft. Al trommelend zie je hem door de film heen lopen met bij momenten erg vreemde manieren en eigen willetje. Zijn ogen zijn soms opengesperd - zijn mond evenzeer - en daar heeft het glas in de buurt alles van geweten ...

Maar Oskar is niet enige vreemde in de film. De romance tussen zijn grootmoeder en -vader alleen al is een mooie intro van hoe komisch absurd het er in deze familiegeschiedenis aan toe kan gaan. De film acteert op kinderniveau en de droomwereld en fantasie die daarmee gepaard gaat. Vergis je echter niet, soft is deze prent zeker niet, want bij momenten worden er ook mensen gefusilleerd. Zware thema's wisselen de humoristische scènes af. Ook Oskar zelf is vrij dualistisch door de vele dingen die hij meemaakt: bang en angstig versus vreemd en onverschillig. Hij mag dan wel klein zijn en er zich naar gedragen, maar waar ligt de grens van zijn verantwoordelijkheden?

Boeiende film alvast die je niet onverschillig laat. Mooie beelden, goed in beeld gebracht. Eentje die je als filmliefhebber toch eens gezien moet hebben.

Op de middelbare school heb ik dit boek voor Duits moeten lezen. Ik dacht dat het ging over een jongen die niet meer wilde praten. Maar het ging dus over een jongen die niet meer wilde groeien. Dat is overigens voor een film een heel handig gegeven. Zo kun je heel wat jaren in de film laten zien zonder dat je de hoofdpersoon hoeft te vervangen. Maar verder herinnerde ik me niet veel van het boek, behalve dat ik er toen niet veel aan vond. Nu zo'n veertig jaar verder wilde ik de film wel eens zien. Eens kijken of het verhaal me nu meer kon boeien en of ik het nu meer op waarde kon schatten omdat ik immers een stuk rijper ben dan toen ik op de middelbare school zat. Maar eigenlijk vond ik er nog steeds niet veel aan. Zowel het boek niet als de film. Blijft toch een vaag en langdradig verhaal waar ik eigenlijk ook geen bijzondere symboliek uit kon halen. Dus waarom dit boek nou zo'n klassieker is? Eigenlijk weet ik het nog steeds niet. Misschien vanwege het tijdsbeeld en hoe de Duitse geschiedenis toen was. Ik weet alleen dat ik het boek nu zeker niet meer hoef te lezen. En deze film hoef ik ook niet meer te zien.

Solide.

Hele andere film dan ik op voorhand had verwacht, want zeker voor een oorlogsfilm uit de jaren '70 waarin de technieken bij lange na niet zo geavanceerd waren als de technieken die in hedendaagse films worden getoond komt het best onderscheidend uit de hoek. Wellicht dat de film dan ook niet als volbloed oorlog moet worden gezien.

Wat deze film van soortgelijke genrefilms weet te onderscheiden is dat de oorlog eigenlijk vooral achtergrond is. De wereld waarin we het jongetje zien weet dat er oorlog gaande is, maar hijzelf niet, en neemt zijn trommeltje mee naar welke plek dan ook. Dat is vooral wat de film toont, het leven vanuit een jongen met absurdistische karaktertrekjes die zijn eigen weg aan het vinden is op zeer jonge leeftijd.

Dat gaat gecombineerd met wat opmerkelijke stijloefeningen die ik zeer kon waarderen. Het is wel zo dat de film te lang doorratelt, want na enige tijd lijkt er minder te vertellen te zijn. Wanneer de jongen bijvoorbeeld, wel bijzonder overigens, een seksuele relatie aangaat met een oudere dame lijkt dit eerder erbij te zijn gehaald in een verwoede poging om de film wat verder te distantiëren van andere oorlogsfilms, maar ik zag er persoonlijk weinig relevantie in.

Verder veel bijzondere situaties met een goed visueel stijltje. Een film dus die lang doorgaat en na enige tijd niet zo veel meer te zeggen heeft, maar ook een film die zich op positieve wijze weet te onderscheiden van genregenoten. Ik heb er tegen verwachtingen in best van kunnen genieten. Fijn ook om te zien dat niet elke film die ik denk te zien die uitkomst hanteert. Zo wist Die Blechtrommel me goed te verrassen.

Als ik deze film moet beschrijven in één woord zal dat zijn; "Apart" De film is een opeenvolging van wonderlijke scenes waarin vanuit het perspectief van het wereldvreemd jongetje Oskar Matzerath die met een blikken trommel en zijn schelle schreeuwende stem regelmatig de volwassenenwereld op afstand houdt of ontregelt. Door zijn kinderogen zien we het Danzig van voor de Eerste Wereldoorlog (van Duits naar Pools), de opkomst van het Nationaal Socialisme, het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en binnenvallen van de russen. In al die fragmenten moeten achterliggende gedachtes zitten maar doordat Oscar een te irritant ventje is, waarmee je je niet kan identificeren, mist de film samenhang die alles bij elkaar houdt. De film is wel vermakelijk doordat er gelukkig genoeg te beleven is. Van drinkgelagen tot schranspartijen, circusoptredens, strandtaferelen, seksuele escapades en wat oorlogsgeweld.

Bizarre, licht surrealistische film over het vreemde mannetje Oskar (David Bennent), dat op 3-jarige leeftijd besluit niet verder te groeien. Door zijn angstige kinderogen volgen we de opkomst van het Nationaal Socialisme en de daaruit voortvloeiende WOII, terwijl hij op zijn blikken trommel slaat en glas doet barsten met zijn uitzonderlijk hoge stem. Bennent is onvergetelijk in de hoofdrol en regisseur Volker Schlöndorff slaag erin om continu op de proppen te komen met gedenkwaardige personages in fascinerende situaties. Een unieke kijkervaring derhalve.