En Kärlekshistoria (1970)

Leuke film, voor en over bakvissen, maar niet zonder dat hij tegelijk ook de draak steekt met heel het gedoe dat rond jongerencultuur hangt. Hoewel ik toch de indruk had dat de film net zo goed een soort van nostalgische weemoed naar die periode uitdrukte.

Gewoon aangenaam om te bekijken, op sommige momenten geweldig goed (de absurde slotscenes vooral) op andere geweldig idioot, maar eerder op een camp manier dan dat het slecht is. Ik kon het niet laten de vergelijking te maken met Easy Rider, en dan is deze duidelijk superieur tegenover dat oersaai stuk cinema. 3.5 sterren verdient hij in ieder geval.

Een film met twee hoofdthema's.

1) puppy love zoals dat heet, een liefdesverhaaltje tussen twee zeer jonge mensen.

2) kritiek op het Zweedse (sociale) lasten-stelsel dat destijds een zeer grote druk oefende op de werkende middenstand.

Puppy Love

Werkelijk waar fantastisch in beeld gebracht. Wat een scenes, met als absolute hoogtepunt de scene uitgebeeld op de poster. Het ogen- / blikken-spel van de twee hoofdrolspelertjes spreekt boekdelen. Meesterlijk. Maar ja, dan....

Mommy and Poppy Love?

Jonge hond regisseur Andersson moest en zou het huidige politieke klimaat in Zweden aan de kaak stellen. Dat lukte hem, alleen anno 2006 sta ik er toch redelijk onverschillig tegenover en vond ik de kritiek niet op een juiste en interessante manier weergegeven. Ik voelde me net Pär en Annika, zich niet druk makende om de grote mensen wereld. Zo klaagt opa over eenzaamheid, zit mama in een diepe depressie, en Jon.... Ach, het kon me niet zo veel schelen. Het haalde de vaart uit de film, geef mij maar dat tienerspel. Dit ondanks de veel geprezen slotakkoord van de film, want dat is er één om nooit te vergeten. De kreeften-party resulterende in de prachtig cinematografisch weergegeven "Skål för Jon".

Een film met te veel saaie stukken (de grote mensen wereld) als je het mij vraagt. Maar puppy love en "Skål för Jon" maken van deze film toch een absolute must see. 3,5*

Een liefdesverhaal. Hoe simpel kan film zijn. En hoe mooi. Andersson vertelt in En karlekshistoria het verhaal van twee jonge tieners die voor het eerst verliefd worden. Dat is het. Een verhaal dat je 100 keer kan vertellen en dat 100 keer interessant zal blijven. Het blikkenspel en de gezichtsuitdrukkingen van de twee hoofdpersonages zeggen alles, prachtig gedaan. De wat sentimentele maar onweerstaanbare jaren '70 muziek versterkt deze scenes nog eens. De rest van de film is ietsje minder (ik sluit me in dat opzicht aan bij Mug). Zelfs de zoektocht naar John vond ik niet zo bijzonder vergeleken met een willekeurige scene tussen Annika en Par. Toch denk ik dat de film niet zonder die andere gedeelten kan, al is het maar voor de rust en de balans.

En karlekshistoria is gewoon een eenvoudige, ontroerende en leuke film. Heel anders dan bijvoorbeeld Songs from the second floor. Deze lijkt zoals al eerder gezegd meer op die andere Zweedse tienerfilm; Fucking Amal. Een aanrader dus.

Goede films zie je meestal wanneer je vooraf geen verwachtingen hebt.
Deze film is daar een goed voorbeeld van.
Wat begon als een eenvoudig liefdesverhaaltje werd een aangename filmervaring.

Vooreerst heb je de luchthartige stemming die de film overbrengt.
De zachte kleuren stralen een zomerse waas uit waar een mens zowaar nostalgisch van wordt.
Het sympathieke Zweedse taaltje krijg je er gratis bij.

De kinderen spelen weliswaar op het randje van overacting maar het zorgt voor een ironische inslag die in perfect contrast staat met de serieuze ouders. De film blijft de hele tijd door balanceren op deze dunne lijn.

Neem nu de scene waar Annika uit de trein stapt.
Een heerlijke desolaat landschap en een kleine boemeltrein zijn de decorstukken van een pittoreske scène. De rustige setting wordt magistraal doorbroken door Annika die als 'n volleerde dame uit de trein stapt.

Eenzelfde situatie op 't feest. Als Jon later toekomt is de sfeer meteen doorbroken, toch krijgt hij meteen een vrolijk feesthoedje in de hand gestopt. Prachtig toch ?

Velen vinden het een geforceerde poging tot maatschappijkritiek, ik vind het een tragikomedie van de puurste soort. De verwrongen houdingen van de volwassen kan je ook aanzien als een vorm van kleinburgerlijkheid.

Dan heb ik 't nog niet gehad over het liefdesverhaal. Dat wordt, mijn inziens, ongelooflijk sterk gebracht. De kleine lachjes, schuchtere blikken, onzekere toenaderingen en onnodige complexiteit, alles is aanwezig. Bovendien heeft Ann-Sofie Kylin engelengezicht dat starogen kan veroorzaken.

Het is ook een film die beter wordt naar het einde toe, met de knotsgekke eindscene als apotheose.
Topcinéma !

De maatschappijkritiek boeide me niet, althans niet de directe aanleidingen daarvoor. Voor mij was het vooral een film over een ontzettend pure, kwetsbare eerste verliefdheid, afgezet tegenover de volwassen wereld waar er door een hoop gedoe en onzin niet heel veel sprake meer is van puurheid en bedreigd door gevaar van buitenaf. Door maatschappelijke rituelen, kleinburgerlijke onzin, stresskippen van ouders die met een suf hoedje en verse kreeft iets van een feest organiseren, zelfmedelijden.

Veel mooie verliefde scenes en in zijn idealisering van het nieuwe en jonge tegenover het gearriveerde en burgerlijke, tegelijk duidelijk een debuut en een sixtiesfilm (maar nog een erg fris ogende trouwens).

Fijne cinema.

4.0*

In dit debuut van Roy Andersson herkende ik pas in de laatste twintig minuten iets van de absurdistische maar wel zeer komische humor van zijn laatste films "Songs of the Second Floor" en "You the Living". Voor de rest vond ik dit meer een nostalgisch portret van de beginjaren zeventig. Paffende jongens op brommers - ik herkende de Zündapps, Puch's etc - zonder helm uiteraard, meisjes in mini rokjes en ook de muziek niet te vergeten. Zeer herkenbaar voor mij dus. Echt bijzonder vond ik dit filmpje niet hoewel de scènes van de twee verliefde tieners best wel mooi waren en Annika ook best wel een knap meisje was. De wereld van de volwassenen deden mij helemaal niets, met uitzondering van de laatste twintig minuten dan, waarbij hun burgelijke stompzinnigheid door Andersson pas goed op de korrel werd genomen.

3,0*

Zweedse film die mij eerst een heteroseksuele variant leek van Show Me Love, de beste liefdesfilms die ik ken, maar het werd uiteindelijk toch wel even wat anders.

En Kärlekshistoria is vooral een film van tegenstrijdigheden. Het jonge, naïeve leven tegenover het gezeik van de ‘grote mensen’. Daar waar Amerikaanse films vaak verzanden in Hollywood-gekwijl is de Europese filmindustrie vaak wat meer down to earth en geeft een realistischer beeld van het leven op deze leeftijd. Waarbij ik gelijk de kanttekening maak dat het daardoor gelijk een stuk eentoniger en trager wordt.

Het begint allemaal op een camping, waar de hele familie nog gezellig op vakantie gaat in een ons kent ons-dorpje ergens in Zweden. Het eindigt met een surrealistische scène waarin gezocht wordt naar een man in een mistig bos. Die overgang verloopt verbazingwekkend natuurlijk. In het begin vraag je je af waar al die zijpaden met zeikende ouders voor nodig zijn, maar zo tegen het einde ben je vergeten dat deze film in eerste instantie draaide om een prille liefde. Bewust of onbewust een mooie verwijzing naar hoe je pas merkt dat je jonge jaren voorbij zijn als je al middenin de volgende stap in je leven zit. Ten minste, zo stel ik mij dat voor. Ik ben, godzijdank, pas 19. Waarmee het onschuldige leven meer tot de verbeelding spreekt voor mij.

Wat onhandige cuts zorgen ervoor dat je minder van de mooie landschapsbeelden kunt genieten en dat is toch wel een gemis. En verder sluit ik me aan bij de lofwoorden hierboven van o.a. zamna en starbright boy.

Ik heb een beetje met ambivalente gevoelens naar deze film zitten kijken. Enerzijds was ik zeer gecharmeerd van de idyllische kalverliefde tussen Annika en Pär. Maar anderzijds begon ik mij steeds meer te ergeren aan het botte gedrag van Annika’s vader. Gelukkig zorgde Pär’s vader voor enig tegenwicht, zodat uiteindelijk de oudere generatie niet alleen maar uit lomperiken bleek te bestaan. Al met al een erg geslaagde film met mooie sfeerbeelden van de vroege jaren ’70.

Puberliefde in Zweden. Het begint aanvankelijk als een nogal suffe film die vooral een leuke observatie geeft van het Zweden anno 1970. Maar de film ontwikkelt wel en wordt steeds meliger.

Maar aan het eind ook erg mooi en gedenkwaardig. Een film die ik zeker nog wel eens vaker wil zien.

Dat de wereld van tieners totaal naast die van volwassenen ligt, is hetgeen de film naar voor schuift en dit op een uiterst zachte, melancholische wijze.

Waarde van dit eerder tempoloze, typisch Skandinavisch, werk zit bovenal in het gevat acteren van de twee hoofdpersonages, twee tieners waar ge welvallend naar kijkt en mee gaat sympathiseren.

Het verschil tussen beide werelden is genoegzaam gekend want het was zo in het verleden en zo zal het ook in de toekomst zijn. Maar best ook. Zo blijft het leven voldoende gevarieerd.

Toch verbaasd gekeken op de vrijheid die de jongsters toen al genoten en op hun omgaan met de sigaret. Dat laatste is gelukkig wèl veranderd en hopelijk niet door nog meer schadelijk spul vervangen.

Mooi. En leuk. Een ode aan je eerste liefde. Roy Andersson lijkt weemoedig terug te denken aan een periode in het leven, waarvan hij lijkt te zeggen; dit is puur. Later word je eenzaam. Zoals de opa op het begin. Of kom je terecht in een ontwrichte relatie. Zoals de ouders van het meisje. Of word je een oude vrijster zoals haar zus. Hij brengt de love story op een luchtige manier. Vrij speels. Ook in de beeldtaal. De tekortkomingen van de jonge acteurs, zoals gebrek aan ervaring, doet de film alleen maar goed. Het onzekere, haast schuchtere spel past bij de personages en de fase van hun levens. Op een aantal momenten is het hartverscheurend. Vaak blijft het ook op oppervlakkig. Maar is dat in het echt ook niet meestal zo? De humor sijpelt er ondertussen steeds meer door. Vooral op het eind is het vrij hilarisch. En hoewel ik de laatste grap eigenlijk direct door had, vond ik hem niet minder leuk. Dit is een liefdesverhaal zoals er 1000-den zijn. Dat En Kärlekshistoria toch fris, origineel en anders aanvoelt is extra knap. Gemakshalve geef ik die credits maar aan Andersson. 4 sterren.

Erg fijn filmpje tot zo'n halfuur voor het einde. Het zomerse sfeertje wordt uitstekend weergegeven en wat ik vaak zo fijn vind aan dit soort films is dat er nauwelijks plot is maar vooral sfeerbeelden. Dat maakt ook dat sommige scène weleens minder boeiend zijn en gaan slepen, maar het geheel overtuigt dan toch altijd wel. Mooie beelden, fijne soundtrack en twee uitstekende jonge acteurs die weinig praten maar toch heel veel zeggen. Dat was alweer een behoorlijk aantal films terug dat ik met zo'n fijn gevoel keek. Maar goed, dan komt ineens dat slot bij dat feest en wordt het allemaal zo absurd (of absurditisch?) ineens. Wat het ook zij, daar kon ik echt helemaal niks mee en doet wel afbreuk aan de film. Daarom slechts 3,5*.

De film laat heel treffend de verliefdheid van twee pubers – kinderen nog eigenlijk – zien maar is daarom ook weinig bijzonder want zo gaat het altijd en overal wanneer jonge mensen de liefde ontdekken: de fascinatie en hypergevoeligheid voor elkaar, de onzekerheid en nervositeit over hoe je bij de ander overkomt, het pure geluk als je bij elkaar bent. De wereld van de ouderen erom heen is slechts nog een stoorzender binnen de idylle, ook voor de kijker. Maar naar het einde toe wordt die achtergrond van de ouderen, die vol pijn en frustraties zitten omdat ze bv. eenzaam zijn of geldproblemen hebben, opeens de voorgrond en blijkt de film te gaan over het contrast tussen de pure wereld van de geliefden die open staan voor elkaar en de toekomst en de verdorven wereld van de ouderen die teleurgesteld zijn in het leven en vol wrok zitten. Het (mislukte) feest waarmee de film eindigt laat opeens de Roy Anderson zien die we kennen van films als Sånger från Andra Våningen (Film, 2000) : absurdistische scenes waarin de machteloze woede van ontgoochelde mensen zowel een tragisch als komisch effect heeft. Maar anders dan in Romeo and Juliet waarin de geliefden het tragische slachtoffer worden van een familievete dus van de wereld van de volwassenen, gaat het tumult van de familieruzie aan ons liefdesstel voorbij omdat die zich letterlijk en figuurlijk in hun eigen wereld hebben teruggetrokken.

Net als de recentere films van Andersson mist de film drama maar laat het wel het menselijk bestaan zien waarin deze eerste film van Andersson nog even het paradijs van Adam en Eva laat zien voordat ze daaruit vallen.

Ik zag er al eerder drie van zijn recenter werk, maar dit tienerliefdesverhaal uit 1970 ervoer ik toch als een complete andere Andersson. Minder abstract en statisch alvast.

Ook over een totaal ander onderwerp waarbij de liefde wordt ontdekt tussen twee pubers. Aandoenlijk zelfs hoe de kalverliefde ontspruit met de verkenningsfase door naar elkaar te loeren, elkaar op een afstand gade te slaan bij zogezegd toevallige passages. Vervolgens is het aan de vrienden om als boodschapper te spelen. Heerlijk. En zo gaat het nog even door.

Op de achtergrond heb je het spel van de volwassenen. Het is een leven dat er wat minder idyllisch aan toegaat. Het contrast tussen beiden is groot en het dreigt de jongeren uit hun bubbel te halen, maar zo een vaart loopt het gelukkig niet. Ook niet het wat vreemdere slot tijdens het familiefeest waarbij voor sommigen plaatsvervangende schaamte niet ver weg is.