Le Petit Soldat (1963)

Typisch Nouvelle Vague was mijn 1ste reactie na het aanschouwen van deze film. De camera schokt en stoot dat het een lieve lust is en er gebeuren weer de vreemdste dingen in deze film. Het verhaal loopt wel redelijk lineair en is makkelijk te volgen.

Godard slaagt erin om veel achterdocht in zijn film te scheppen, door personages in beeld te brengen die wel eens banden zouden kunnen hebben met de door Bruno zo geliefkoosde ' Anna Karina '. Er wordt een wereld geschapen waar het gevaar niet van slechts een kant komt, waardoor Bruno zich sneller moet voortbewegen dan een jachtluipaard om zijn hachje te kunnen redden. De zwart - wit fotografie biedt mooie contrasten en een sfeervolle weergave van het landschap waarin Bruno zich begeeft, het aanzien van de steden bij nacht was meer dan de moeite waard. Best wel een intense film, zeker ten tijden van de martelscenes en het moment dat we Bruno volgden terwijl hij in zijn auto, zijn doelwit achterna reisde waarna de vertwijfeling toesloeg. Een film die eigenlijk zo voorbij was. Zeker nog eens zien, om nog wat meer op te pikken. Een wat duistere film van Godard. 4*

Hier zitten echt wel topscènes in.

De martelscène in de badkamer vond ik enorm sterk. Zeer goed in beeld gebracht, beklemmende sfeer, zeer sterk voice-over, Subor heeft er een goede stem voor. Anna Karina deed het ook foutloos.

Ook tijdens Bruno zijn missie was alles goed gefilmd en leuk te volgen gepaard met de sterke voice-over. Maar zoals bij de andere Godard films vind ik het verhaaltje teveel achterop hinken om echt een hogere score te kunnen wegkapen.

3,5*

Een heel aardige film met een prachtige Anna Karina!

Een ietwat gemiddelde Godard. Zijn stijl herken je uit duizenden is ook hier weer zeer aanwezig. Één ding is echter anders dan in zijn andere werk en dat is dat hier zowaar sprake is van een lineair en goed te volgen verhaal. Wat mij betrefd zit daar ook wel de zwakte in. Godards stijl is niet heel erg geschikt om mij mee te trekken in narratief. Daarvoor is het te vluchtig en te speels. Le Petit Soldat moet het vooral van de mooie fotografie en Anne Karina hebben, plus een drietal scènes: de fotoshoot vrij vroeg in de film, de scène waarin Bruno iemand al rijdend moet vermoorden en de hier veel besproken martelscène. Godard heeft echter duidelijk beter werk geleverd. Dit is slechts voor de liefhebber. Gelukkig is het geen simpel politiek pamflet geworden, zoals sommige andere Godards. Dat had hier gemakkelijk gekund.
3*

Voor een Godard, tenminste van wat ik zag, ook een serieuze film. Hoewel zijn stijlmiddelen aanwezig zijn en de film vooral ook uiting geeft aan zijn liefde voor Anna Karina vertelt deze film een tamelijk duidelijk verhaal (voor Godards doen). En is de achtergrond van het verhaal vrij grimmg. De stijlmiddelen staan meer in dienst van het verhaal in plaats van andersom. Vond 'm vrij sterk, ondanks dat ik misschien het meeste heb met de speelse Godard.

Ik meende hem ook een paar keer te herkennen.

3.5*

In de films van Godard kunnen de karakters bijna alleen nog praten in de vorm van een ondervraging, door middel van het houden van een monoloog of middels het citeren van een derde. Zijn films hebben bijna iets surrealistisch. Het lijkt er op of zijn karakters zich bewegen in een alternatieve wereld, die lijkt op die van ons, maar die eigenlijk iets anders is. Dit is slechts een van de voorbeelden dat zijn films anders zijn, dwars, recalcitrant, maar zeker innoverend. Dit maakt hem tot een van mijn favoriete regisseurs.

Film bestaat uit drie aspecten de zelfmoordaanslagen die er maar niet van komen, de (liefdesscenes met die Anna) waar volgens mij nooit helemaal zeker wordt of ze nou lid is van een Arabische terroristen organisatie en de martelscenes. En op die momenten is de film grappig, mooi, aandoenlijk en zelfs spannend. Acteurs spelen met een hoog gevoel voor realisme, de beeldtaal is sterk en bij elke scene, dialoog of handeling was het van te voren eigenlijk onmogelijk te voorspellen dat het zo zou gaan, zonder dat het geforceerd is.

Godard is een held. 4 sterren, ook voor deze film.

"Alles wat je nodig hebt voor een film is een pistool en een vrouw", zo stelt Jean-Luc Godard. Zijn tweede film werd pas na drie jaar uitgebracht. De inhoud was dusdanig controversieel dat de Franse overheid besloot de prent aan banden te leggen. Het speelt zich af in Genève ten tijde van de Frans-Algerijnse oorlog. Bruno Forestier (Michel Subor) werkt voor een rechtse groepering, maar is het geweld zat en besluit er uit te stappen. Door deze beslissing keert hij alle partijen tegen zich. Tot zover het pistool. De vrouw wordt gespeeld door Anna Karina die ook een relatie kreeg met de regisseur.

Deze film kent een politieke lading en dat veroorzaakte de controverse. Godard lijkt zich af te keren van beide partijen. Hij verheerlijkt het Frans idealisme niet, maar toont ook geen respect voor de revolutionaire Algerijnen. De film wisselt continu af met monologen en dialogen. De foltering die Bruno moet doorstaan is een fantastische scène. Wat er gebeurt is heftig, maar de voice-over van het personage vertelt alles op zijn dooie gemak. Ondertussen worden de gevoelens van de personages blootgelegd in gesprekken 'tussen de bedrijven door', wat kenmerkend is voor de Franse New Wave.

Le petit soldat is een interessante film voor liefhebbers van Godard en de Nouvelle Vague en politiek geëngageerden.

De film waarin Godard en de camera verliefd werden op Anna Karina in de rol van Veronica (aldus de filmhistoricus Colin Maccabe in zijn introductie bij de dvd). En wie kan hen ongelijk geven?

De film werd geschoten in 1960 maar werd pas drie jaar later uitgebracht na tegenwerking van de Franse regering omwille van de heikele context waarin het verhaal van geheim agent Michel Subor zich situeert: de onafhankelijkheidsoorlog van Algerije eind jaren ‘50. Michel Subor behoort tot het rechtse kamp dat Algerije als onderdeel van Frankrijk wil behouden maar worstelt met zijn job - een mens zou voor minder - die eruit bestaat politieke tegenstanders het loodje te laten leggen. Hij heeft moeite met zijn collega’s en intussen woedt er een keiharde ondergrondse oorlog met Arabische geheim agenten in Europa.

De film speelt zich af in Genève - was voor Godard ook een manier om kosten te drukken - en geeft zicht op mooie locaties en die mooi gestileerde auto’s in het straatbeeld van toen. Zoals het Godard betaamt wordt een losse filmstijl gehanteerd die erg bijdraagt aan een realistische toets. Le Petit Soldat lijkt zijn tijd erg vooruit wanneer je dat vergelijkt met andere films van toen. Het scenario is eenvoudig maar doeltreffend in het kat-en-muisspel waarin Michel Subor verwikkeld is. De voice-over van Michel Subor draagt bij aan een noir gevoel, maar in tegenstelling tot de cleane Amerikaanse voorgangers ben je als kijker getuige van situaties die mijlenver staan van wat het publiek tot dan toe gewend was in spionagefilms - en dan heb ik het over marteltoestanden (al zijn deze niet gruwelijk te noemen naar huidige filmnormen). De ‘banaliteit’ van het martelen in een alledaags appartement wordt hier trouwens mooi in beeld gebracht.

Conclusie. Le Petit Soldat is een grimmige bijwijlen cynische film die als geen andere Franse film uit die tijd aansluit bij wat de politieke realiteit was van Frankrijk eind jaren ‘50. De visuele stijl zorgt voor een docu-gevoel en het is genieten van authentieke acteerprestaties. En Godard bewijst aan het begin van zijn carrière dat hij het lef heeft zich op gevoelig politiek terrein te begeven, met een betrekkelijk eenvoudig scenario dat evenwel een existentiële laag bevat. Zeker een film om te herbekijken, al was het maar omwille van de monoloog die Michel Subor op het eind afsteekt en waar wel wat te interpreteren valt. Voor mij is het pas mijn derde Godard maar het lijkt me wel dat liefhebbers van À Bout de Souffle (1960) zich ook deze film graag soldaat zullen maken.

Dat het een Godard-film is blijkt uit de vele verwijzingen naar literatuur en kunst alsmede enige filosofische dialogen maar het verhaal en de wijze van filmen is voor Godards doen vrij recht-toe-recht-aan, al is het wel een spionageverhaal dat inherent wat verwarrend is omdat je van een spion of geheim agent nooit weet voor wie hij nu eigenlijk werkt. Een thema van de film is dan ook het verschil van hoe anderen je zien en hoe je jezelf ziet (en de strijd tussen het sterke en het intelligente). Een ander belangrijk thema is dat van het idealisme, nu het spionnenspel om oorlog gaat, meer in het bijzonder om die van de toen actuele Algerijnse antikolonialistische strijd tegen de Franse bezetting: de hoofdpersoon heeft – net als Frankrijk – geen politiek ideaal en wil naar Brazilië vluchten maar vindt tijdelijk een soort van moreel of hoger idealisme in zijn vasthoudendheid tijdens een marteling en de liefde voor een meisje.