Quo Vadis, Aida? (2020)

Bosnische film over val Dutchbat-enclave bij Srebrenica gooit hoge ogen in Venetië

Lijkt me een cruciale titel. Sprong er voor mij qua onderwerp snel tussenuit in de vele Venetië-films.

Vanaf 29 april 2021 in de bioscoop (Cinéart Nederland)

Srebrenica-film Quo vadis, Aida? wint drie Britse prijzen - Ditjes & Datjes - ditjesendatjes.nl

Quo Vadis, Aida? review – shattering return to Srebrenica | Film | The Guardian - amp.theguardian.com

^ 5 sterren, netjes.

The Guardian deelt nogal gemakkelijk 5* uit. Afhankelijk dan van of iets de goede 'boodschap' bevat, dat is tenminste mijn indruk. Goeie krant, maar hun film/boekwaarderingen kan ik absoluut niet serieus nemen.

Ik put enige hoop uit het uitstekende debuut van deze tegisseuse. Hoop nog altijd dat deze film enige eer, enige waarheidsgetrouwheid openbaart die zowel aansluit bij alles wat in de Nederlandse als Bosnische media is verschenen.

Na de trailer nog eens te zien herinner ik me goede indruk van de eerdere film Na Putu (2010)

Benieuwd!

Wat een enorme compressie in de beeldkwaliteit van de Nederlandse trailer, je vraagt je af hoe regisseur/DoP/producent zoiets toestaat.

Bosnische film met Raymond Thiry genomineerd voor BAFTA Award | NU - Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Oscar-nominatie voor Bosnische film Quo vadis, Aida? met Nederlandse acteurs | NU.nl

Waarom hebben wij eigenlijk geen film gemaakt over de val van de enclave?

'Quo Vadis, Aida?': Jasmila Zbanic on Dramatizing Genocide - The New York Times

De Enclave (2002)

Bedankt kappeuter, voor je reactie, deze kende ik niet. Ik ga kijken of ik hem ergens kan vinden.

Met haar eerdere films over de Joegoslavische burgeroorlog (Grbavica, 2006 en Na Putu, 2010) wist regisseur Jasmila Žbanić al de nodige indruk op mij te maken, maar met deze film overtreft zij zichzelf.

Het is een messcherpe reconstructie van de Val van Srebrenica (juli 1995), uitmondend in de ernstigste genocide binnen Europa sinds de Holocaust. Verbijsterend om weer geconfronteerd te worden met het feit dat de wereldgemeenschap de machteloze moslimbevolking van het stadje toentertijd massaal de rug toekeerde. Meer dan vijfentwintig jaar na dato krijg ik opnieuw last van plaatsvervangende schaamte.

Een gruwelijke film over een onvoorstelbare massamoord als een gevolg van enerzijds fascistische indoctrinatie en anderzijds politieke onwil.

Ik kan me niet voorstellen dat deze film – met een geschakeerde krachttoer van Jasna Đuričić als de wanhopige Dutchbat-tolk– naast de Oscar voor beste niet-Engelstalige film grijpt.

Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om te wijzen op een haast vergeten film over de Bosnische oorlog: As If I Am Not There (2010). Haast net zo gruwelijk als Quo Vadis, Aida?

Indrukwekkende film over een stuk zwarte geschiedenis in Europa. Na Armenië en de Holocaust de derde genocide die woedde in de 20e eeuw in Europa. Sterke reconstructie van de gebeurtenissen bekeken vanuit de ogen van het fictieve personage van tolk Aida die er alles aan doet om haar gezin te beschermen. Iedereen voelt dat er iets niet pluis is aan de onderhandelingen die onder leiding van Mladic gevoerd werden. Het is maar zeer de vraag of de VN Blauwhelmen ter plaatse dat ook grondig genoeg doorhadden.
De VN komt er ook hier erg bekaaid vanaf. Machteloos en besluiteloos, net als in Rwanda. Overigens ook een sterke film Hotel Rwanda (Film, 2004).

Quo vadis, Aida is een sterk geacteerde film waarbij vooral Jasna Djuricic uit het oog springt. Zeer authentieke naturelle prestatie waarbij hoop, wanhoop en radeloosheid in elkaar overvloeien. De vertwijfeling staat in haar ogen te lezen.

Een aantal erg sterke scènes ook. De slotscène bij de identificatie bijvoorbeeld was zwaar. Het leek wel een rommelmarkt waar je rond kuiert en de confrontatie met de nieuwe bewoners van haar huis was hoogst ongemakkelijk. Ik heb op deze film gestemd voor de publieksprijs op het MOOOV-festival. Ook op de Oscars gaat deze een prijs in de wacht slepen als beste buitenlandse film, dat kan toch niet anders? Hoewel Druk van Vinterberg de strijd zal aangaan tot het eind wellicht...

Film over Nederlands oorlogsdrama maakt vannacht kans op een Oscar | nos.nl

Dit is de eerste film die ik zie over de val van Srebrenica. Een zeer intense film, zoals je mag verwachten, extra aangrijpend gemaakt door de persoonlijke inslag. Zonder dat onderdeel van de film was het na een uur al klaar geweest eigenlijk. Gelukkig eindigt het niet met een fictieve wonderbaarlijke ontsnapping van de familie, zoals we in een Hollywoodfilm zouden zien. Los hiervan zit de film overigens sowieso al vol intense scènes. Het gevoel van chaos en paniek komt erg goed over.

Het verhaal blijft ook behoorlijk dicht bij de waarheid volgens mij. Vooral de VN als organisatie komt uiteindelijk als grote schuldige naar voren. Het wordt goed duidelijk gemaakt dat het voor alle partijen op locatie een onmogelijke situatie was. Heel sterk is dat Zbanic voor iedere partij eigenlijk wel aandacht heeft, op de troepen van Mladic na. En doordat we alles door de ogen van de tolk (een sterke Djuricic) en enkele andere personages zien krijgen de morele dilemma's ook een sterk persoonlijke inslag. Isakovic, Thiry en Heldenbergh zijn goed gecast als Mladic, Franken en Karremans.

Tussen alle ellendige of nagelbijtend spannende scènes door vindt Zbanic nog knap de ruimte voor een paar meer intieme momenten, en ze weet alles ook goed in context te plaatsen met een flashback naar het verleden en allerlei hints naar een ooit harmonieuze gemeenschap. De naarste momenten komen extra hard binnen doordat ze met gevoel voor understatement worden gebracht. Ook een goede keuze om in de epiloog te eindigen met de nabestaanden en overlevenden. 4.0*. Deze vond ik nog beter dan Druk. Had hem graag de Oscar zien pakken.

Mooie en aangrijpende film die de realiteit dichtbij brengt.

Wat hebben de Nederlanders gefaald zeg! Wat mij betreft allemaal schuldig!

De regisseur van Quo vadis, Aida?: ‘Ik wilde zo precies mogelijk zijn met de feiten’ | De Volkskrant

Jasna Djuricic zet een grootse prestatie neer als Aida Selmanagic, een Bosnische tolk die de helpt bij communicatie tussen Dutchbat en de plaatselijke bevolking wanneer de Servische troepen van Mladic de enclave Srebrenica naderen. Zij beseft zich al gauw dat Dutchbat de dreigementen die het namens de VN maakt niet na zal komen en dat daardoor het leven van de plaatselijke bevolking, waaronder haar echtgenoot en haar twee zoons, in gevaar komt. Zbanic weet op overtuigende wijze de chaos rondom Srebrenica te schetsen en Boris Isakovic maakt indruk als Ratko Mladic, die alles doet om voldoende vertrouwen te winnen van de mensen die hij kort daarna de dood in zal jagen. Om deze gevoelige episode uit de relatief recente geschiedenis goed te kunnen schetsen is het noodzakelijk om de gebeurtenissen vanuit verschillende perspectieven te benaderen. Zbanic kiest het perspectief van een vrouw in een onmogelijke positie die eigenlijk de hele film lang bezig is om haar eigen hachje en dat van haar directe familie te redden. Er is amper aandacht voor het perspectief van de overige slachtoffers en Dutchbatters Karremans [Johan Heldenbergh] en Franken [Raymond Thiry] komen over als pennenlikkers die zich verschuilen achter de orders die ze van hogerhand krijgen. Enerverend en indringend is dit zeker, maar het onderwerp vereist een meer uitgebreide benadering, bijvoorbeeld in de vorm van een mini-serie. Toekomstmuziek?

De notificatie dat personages en gebeurtenissen omwille van het verhaal zijn aangepast, had bij 'de oost' en 'slag om de schelde' ook niet misstaan. Deze film is gebaseerd op een boek. Waarschijnlijk is het verhaal van een moeder dramatischer dan dezelfde rol als zoon. De gebeurtenissen zijn heftig en richten zich op het perspectief van de moeder. De Bosnische mannen zijn enorm in de steek gelaten, maar om daar de schuld van bij Dutchbat te leggen, is na deze film wel erg makkelijk en onjuist. Een groep van een paar honderd Nederlandse militairen die door onze overheid en de VN in de steek is gelaten, kun je de val niet verwijten. Wat hadden ze kunnen doen tegen overmacht waar ze mee te maken hadden? Sterk spel van de fictieve Aida.

Journalisten VS: Quo vadis, Aida? behoort tot beste films 2021 | AD.nl

Ondraaglijke spanning in dit hartverscheurende verhaal over de bezetting van de Bosnische stad Srebrenica door het Servische leger in 1995, gezien door de ogen van tolk Aida (Jasna Djuricic). Het falen en vooral de machteloosheid van de nederlandse militairen is hierbij pijnlijk voelbaar. Overtuigend in beeld gebracht, met weinig expliciete beelden, maar juist de afwezigheid van zichtbaar geweld zorgt voor het continu onheilspellende gevoel dat de film teweeg brengt. De intense hoofdrol van Djuricic is onvergetelijk.

Pijnlijke geschiedenis die me indertijd dagelijks het nieuws deed verslinden. De hele oorlog in Joegoslavië (of beter: complex van oorlogen in Joegoslavië) haalden de hoop die het einde van de koude oorlog bracht keihard onderuit.

Deze extremiteit in Srebenica was één van de dieptepunten.

Maar ergens raakt de film me niet helemaal. Ik zie voornamelijk een moeder, tolk, echtgenote, maar het lukt me niet in te voelen met haar, en al helemaal niet mee te voelen met haar gezinsleden.

Wat me wel lukt is een afkeer van Karremans te krijgen, maar of dat terecht is weet ik niet, daarvoor ken ik de ware geschiedenis omtrent dit niet goed genoeg. Deze film-Karremans is echter een bijzonder lafhartig persoon. En zijn ondergeschikte Franken zou ik ook geen erekruis geven.

De film-Mladic is natuurlijk ook een laf varken, maar ik denk dat de echte dat ook wel is. Prima dat die vast zit, net als andere hooggeplaatsten uit die tijd.

Wat een slappe hap de zogenaamde VN over de Nederlandse inbreng maar te zwijgen...

Aanvankelijk dacht ik dat dit 1 grote propaganda film zou zijn om de rol van Nederland in Srebrenica goed te praten, maar ik kwam er achter dat dit een Bosnische productie is. Het is dus een film gemaakt vanuit het oogpunt van de Bosniers waarbij de Serviers als de bad guys worden neergzet.. Beetje voorspelbaar natuurlijk.

Er zitten verschillende scenes in die hen echt als monsters neer moeten zetten. Onzedelijk vrouwen fouilleren, minachting tonen voor een vrouwelijk Nederlandse soldaat (geen vrouwenemancipatie dus), lomp lopende militairen etc. Laat ze lomp overkomen was de boodschap..

Wat wel goed overkomt zijn de Nederlandse militairen. In de film lopen ze rond als slappe losers die totaal geen autoriteit uitstralen. Luitenant-kolonel Karremans wordt ook goed uitgebeeld.. een slappeling die z’n befaamde ‘pianoplayer’ quote al in het begin van de film laat horen, en niet op het moment dat iedereen op TV zag: toen hij bibberend de les werd gelezen door de Serviers.

De film in zn geheel vond ik matig. Er gebeurd weinig en alles is vrij opppervlakkig. Geen verdieping qua hoofdpersonen.. Weinig diepgang.. Ik denk dat de film goed de kritiek weergeeft op de Nederlandse inzet daar: tandenloos en nutteloos, met helaas veel slachtoffers onder de Bosnische bevolking als resultaat.