Zimna Wojna (2018)

Cold war inderdaad. Ik werd er niet warm van.

Een oninteressante liefdesgeschiedenis tegen de achtergrond van een veranderend Europa. Het zal wel. Geen aansprekende lui waar je een gevoel van sympathie voor kon opbrengen. De liefde en passie kwam niet van de koude grond. Geen boeiend verhaal. Het is koud en kil. Kan er niks positiefs over vertellen. Oja toch wel, het duurde gelukkig niet al te lang.

Tegen de achtergrond van een turbulent Europa, waarin Oost en West in een koude oorlog zijn verwikkeld, verbeeldt Pawlikowski een koude oorlog tussen twee geliefden van wie zij haar zelfstandigheid wil bewaren na jarenlang volgzaam te zijn geweest. Klinkt complex, maar niet in de vertelling van Pawlikowski.

Het ontroerende verhaal over een gepassioneerde liefde vertelt hij koel en koud, met geen woord teveel, geen beweging teveel, geen oogopslag teveel, geen muziek teveel, geen kleur teveel (de film is in zwart/wit), geen kader teveel (3 bij 4), geen camerabeweging te veel ... Uitgebeend tot op het bot.

Vrijwel alle activiteit ligt bij de kijker die uit enkele gegevens in volle opwinding zelf het verhaal vertelt - wie hiervoor openstaat. Dit is zo'n film zonder opgeklopte muziek, zonder theatraal geacteer en voorgekauwde uitleggerigheid waaraan je af en toe behoefte hebt. Met precies voldoende gegevens in alle koelte opgediend. Onvergetelijk.

De voldoening na 86 minuten is intens. Robert Bresson heeft zijn opvolger gevonden.

Mij kon Cold War niet bekoren. Geen verhaal, geen chemie, weinig gevoel. De muziek brengt nog wel wat gevoel maar vaak te jazzy (één van mijn minst geliefde genres). Een La La Land vond ik bijvoorbeeld ook helemaal niks. Verhaaltechnisch heeft dit zeer weinig om het lijf en dan moet je als filmmaker echt geweldige dingen doen om mij te overtuigen dat het een goede film betreft. Het probleem van deze film is dat het mij nergens heeft uitgenodigd om te worden opgezogen in de film. Het doet ook geen goed dat ik door geen van beide hoofdfiguren echt geboeid was (misschien nog een klein beetje door het mysterieuze karakter dat de vrouw aan de dag weet te leggen). Het enthousiasme omtrent deze film snap ik dus niet maar dat zal vast aan mij liggen.

Ik kan mij in grote lijnen wel vinden in het voorafgaande commentaar van Alathir. Ook ik werd niet warm of koud van deze film. Mijn voornaamste probleem is dat het verhaal draait om twee figuren, die op een heel rare manier omgaan met de gevoelens die ze voor elkaar hebben, al dan niet gedwongen door de omstandigheden tijdens de Koude Oorlog. Op geen enkel moment voelde ik mij verbonden met deze personages.

De muziek is wel oké, maar niet uitzonderlijk. Het beste aan de film vind ik nog de cinematografie in fraai zwart-wit. Mijn derde Pawlikowski inmiddels. Net als de twee voorgaande films, die ik van hem gezien heb, komt ook deze qua score niet boven de middelmaat uit.

Deze film gaf in zeer mooie zwart-wit beelden een mooi beeld van de periode 1949-1964 in o.a. Polen en Frankrijk. Het verschil destijds in Europa tussen het starre communistische oosten en het vrije westen was duidelijk te zien. Een van de hoogtepunten in het gedeelte dat zich in Polen afspeelde was het folklore concert dat de groep dames gaf ter ere van de grote communistische leider Josef Stalin. Bij het zien van het portret van de “man van staal” dat omhoog gehesen werd moest ik onmiddellijk denken aan een soortgelijke scène in de Russische film Burnt by the Sun uit 1994.

Tja, en dan de hoofdpersonages. Over Wiktor was ik niet zo enthousiast maar over de mooie blonde Zula des te meer. Haar zang- en danspartijen waren om van te watertanden zo mooi, vooral ook haar jazzy vertolkingen in de Parijse nachtclub en haar dansuitvoering van Rock Around the Clock van Bill Haley. Wat de love-story betreft van Wiktor en Zula; die is overigens in deze film voor mij niet het belangrijkste. Het is de schitterende cinematografie en uiteraard de persoonlijkheid Zula die deze film voor mij ver boven het gemiddelde doet uitstijgen.

4.0*

Pawlikowski’s filmstijl is een nieuwe viering van het verstillende zwart-wit dat Ida (2013) tot een succes maakte. Mede door de contrastrijke fotografie wanen we ons daadwerkelijk in het verleden. Cold War gaat nog een stap verder: de beelden resoneren niet alleen in een ‘traditie’ (zie dit Cine-artikel) van hedendaagse zwart-witfilms, ze verwijzen impliciet ook naar een grootheid uit de Europese arthouse-canon. Ergens halverwege de film glijdt de camera langzaam langs een kade, waaraan zich een haast mythisch schouwspel voltrekt. Een aantal koppels viert de liefde in de verte tussen water en land. Het mistroostige besef van afstand (de camera is op de boot geplaatst waarin Zula en Wiktor zich bevinden) wordt nog eens versterkt door de min of meer gelijke spanwijdten tussen de verschillende koppels en de trage beelddynamiek. Is dit het antigif voor de idyllische woestijnscène in Michelangelo Antonioni’s Zabriskie Point (1970)? Daar vervlochten de lichamen van verschillende stellen zich in de aanloop naar de onvermijdelijke destructie. Hier, in het zwart-wit van een verscheurd Europa, lijkt de scheiding van het begin af aan al bewerkstelligd: de liefde is conditioneel. Er is zelfs geen perspectief om te dromen, om in de romantiek te verdwalen voordat, pak ‘m beet, het muzikale geweld van Pink Floyd uitbreekt en de wereld ontploft. In Cold War staat de wereld zodanig op scherp dat Wiktor en Zula zich constant tussen vluchten en stilstaan bewegen. De scheiding is de norm geworden.

Volledige recensie (cine)

Ik werd naar de film gelokt door het mooie jazz-liedje in de trailer (en de hoge waarderingen van de critici) maar de film viel me tegen. Ik vond de film vooral moeilijk als in dat ik niet goed wist wat ik met de film c.q. het koppel waar de film over gaat aan moest. De film lijkt over een onmogelijke liefde te gaan: man en vrouw worden smoorverliefd op het eerste gezicht en doen daarna letterlijk alles om bij elkaar te kunnen zijn, maar als ze dan samen zijn maken ze ruzie en zijn ze doodongelukkig. Althans de vrouw is doodongelukkig bij Wiktor in Parijs en ik weet niet goed of dat komt doordat ze misbruikt is en daarom niet goed in relaties is of doordat ze heimwee heeft naar Polen. Ze gaat in ieder geval terug naar Polen, hetgeen suggereert dat ze sowieso meer van Polen houdt dan van Wiktor (eerder vluchtte ze al niet samen met Wiktor uit Polen). Wat ook niet helpt is dat ze allebei met allemaal andere mensen trouwen als ze niet bij elkaar zijn. En Wiktor riskeert wel de doodstraf om bij haar te zijn, maar heeft het ook niet makkelijk met haar want zij is nogal een pittige tante en heel moeilijk. Alles in hun relatie is heel moeilijk. Ikzelf hou persoonlijk al niet zo van moeilijke mensen – ik heb ook niet de behoefte om me in hen te verdiepen maar laat zulke mensen liever in hun sop gaar koken – en echt boeiend, laat staan spannend, wordt de film ook niet. Ik voelde de passie niet tussen Wiktor en Zula c.q. de film gaf me te weinig informatie over hun motieven waardoor ik niet werd meegesleurd door hun emoties en avonturen. De film gaf me vooral vraagtekens over waarom ze allemaal zo moeilijk doen.

Dat het liefdesverhaal afspeelt in de Koude Oorlog, waarnaar ook de titel verwijst, levert ook fysieke barrières op voor de liefde tussen Wiktor en Zula en zal tevens metaforisch zijn bedoeld voor de emotionele moeilijkheden voor hen om een (gelukkig) stel te vormen. Al dit moeilijke gedoe is denk ik romantiek voor gevorderden en gaat een beetje boven mijn pet als simpele man, althans het is niet mijn soort film. Wel is het volksliedje Dwa serduszka en dan vooral het jazz-arrangement ervan heel mooi.

Op basis van de trailer was ik benieuwd naar deze film, met name door de fraaie zwart-wit beelden en de (jazzy) score. Tegelijk was ik er bang voor dat deze film me zou tegenvallen en (helaas) bleek dat ook zo te zijn. Hoewel de score en de (inderdaad) prachtige cinematografie punten scoren, blijft het script in sterke mate achter daarbij. Een film die mij qua verhaal (uiteindelijk) volkomen koud laat, is voor mij dan ook geen goede film. Regisseur Pawel Pawlikowski heeft het de kijker niet moeilijk willen maken: Cold War is simpelweg een liefdesverhaal over twee Poolse geliefden die elkaar ten tijde van de koude oorlog aantrekken en afstoten, een relatie zoals de regisseur die blijkbaar ook bij zijn eigen ouders heeft ervaren. Een politieke boodschap of anderszins zou er dus niet zijn, al kun je dat op basis van de dialogen en beelden anders ervaren. Ik ga gemakshalve uit van het verhaal van de regisseur. En in dat geval vraag ik mij echt af wat nou zijn bedoeling was met het vertellen van dit (in mijn beleving saaie) verhaal. Als het wel zijn bedoeling was om indirect ook een andere (politieke) boodschap mee te geven, dan is hij wat mij betreft in die missie niet geslaagd. Nee, niet aan mij besteed, deze film.

De film heet in zwart-wit te zijn, maar ik vond het eerder grijs-grauw, dat op zich wel bij de sfeer van de film paste, maar visueel erg saai is. Terwijl ik zwart-wit normaal erg mooi vind.

Ook inhoudelijk wist de film me niet te raken. Dat komt vooral doordat de film erg episodisch is met grote tijdsprongen en ik kreeg daardoor nooit binding met de hoofdrolspelers. Als in de tweede helft dat centrale koppel en hun relatie centraler komt te staan verloor ik de interesse in de film. Dan kan er nog wel wat worden gezegd over vervreemding, en de film is inhoudelijk best boeiend, maar als kijkvoer was het hem niet meer voor mij.

Jammer, want het eerste deel is prima met veel dans en volksmuziek die mooi en soms fijn krachtig is. De film draait minder om emotie maar meer om beelden en sfeer en doet dat dan beter, maar dat is slechts en halve film. 2,5*.

Wiktor [Tomasz Kot] en Irena [Agata Kulesza] reizen eind jaren '40 naar Polen in een zoektocht naar talent voor een theatershow waarin ze volksmuziek in hun puurste vorm willen tonen. Wiktor is onder de indruk van Zula [Joanna Kulig], ook al (of juist omdat) ze mogelijk anders is dan ze zich voordoet. Wat volgt is een complexe relatie gedurende een aantal jaren, waarbij het contrast tussen het leven aan weerszijden van het IJzeren Gordijn zorgt voor kenteringen in die relatie. De twee hoofdrolspelers zijn uitstekend in deze fraai gefilmde karakterstudie - niet alleen van de centrale karakters - met prachtige muziek en bijbehorende optredens als extra reden om deze film te zien.

Mooi geschoten en het verhaal is ook wel mooi. Maar ik vond de film te traag en eerlijk gezegd bij vlagen best saai. Het constant hoppen in tijd vond ik ook maar niks. Denk dat de film beter was geweest als ze misschien specifiekere momenten hadden uitgekozen en verder uitgewerkt.

Nipte 3*

OostEuropese intellectuelen die in ballingschap in het sensuele, rebelse Parijs van de jaren'50 in zwart-wit jazzmuziekjes maken.

Wat heeeeerlijk highbrow allemaal hahaha.

Maar eerlijk is eerlijk, het is best wel geslaagd, met name door de prachtige beelden en die Zula is ook wel een fijne voluptueuze verschijning die precies in deze film past.

Een reeks fraaie, uitstekend geacteerde scènes die elkaar in staccato aflossen, tezamen een schrijnend en ontroerend beeld schetsend van een gedoemde relatie. Het Poolse levenslied laat zich niet vertalen in het Frans. Een kleine Nostalghia.

Ik had wel herhaaldelijk de gedachte 'nou, had nog maar even blijven hangen, dat ging best lekker' als Pawlikowski ons al weer voortjoeg naar de volgende episode. Je staat in anderhalf uur weer buiten. Dit had best langer gekund, is mijn gevoel.

Maar misschien vergis ik me daarin. Hier gaat nog wel een herziening van komen.

Wanneer politieke, propagandistische bemoeiingen het repertoire en de houding van een zanggroep bepalen , wordt de eerste wig gedreven tussen de liefdesrelatie van Zula en Wiktor.
Film die de nadruk legt op het kille klimaat tussen het veramerikaansd West-Europa en het strenge Oostblok waar de minste verdenking nare gevolgen heeft, tijdens de vijftiger en zestiger jaren.
Dit laatste maakt eigenlijk meer indruk in de film dan het liefdesverhaal op zich. Indruk maken ook de nette, fraaie beeldcomposities. Ook de optredens van het koor zijn smaakvol gebracht en op het acteerwerk valt er niets op aan te merken.
Bijzondere film, zonder veel tierlantijntjes waarbij de cineast recht op de indrukken die hij wil weergeven afgaat.

“Now I'm yours. For ever and ever.”

Knap gemaakte film van Pawlikowski. Zimna Wojna laat zien in wat voor wereld de Oost-Europeanen moesten leven net na de Tweede Wereldoorlog, en in de jaren 50 en 60. Maar de film is nog meer een verhaal over de onmogelijke liefde tussen Wiktor en Zula.

Met elkaar leven lukt niet, maar ze kunnen ook duidelijk niet zonder elkaar. Door omstandigheden en het politieke klimaat lukt het ze niet om rustig samen te leven, maar ook door hun botsende karakters. Knap gespeeld door Kot en Kulig. De cinematografie is schitterend, en ook de production design, kostuums en muziek zorgen voor een sfeervolle en zwaarmoedige film. Het einde is wel heel pathetisch en zwaarmoedig, maar aan de andere kant had ik ook niet anders verwacht.

Inderdaad vooral een liefdesverhaal, dat goed gebruikt maakt van de context: Zula voelt zich alleen thuis in het communistische Polen, terwijl Wiktor daar juist niet kan blijven. Beiden offeren zich om beurten op, totdat ze alleen elkaar nog hebben maar geen plaats om te leven. Daarbij zijn de hoofdrolspelers overtuigend samen. Vooral Joanna Kulig maakt indruk door een soort vrouwenfiguur a la Godard neer te zetten. Meer dan in Ida vond ik het tevens goed verteld, ook in de meer fragmentarische scenes, omdat Pawlikowski voor andere momenten genoeg tijd inruimt en de film daarom nooit gehaast voelt. En dan is er nog de fraaie cinematografie. De dronken dansscene is bijvoorbeeld geweldig in beeld gebracht, met focus op het blonde haar. Ook de kadrering vond ik weer opvallend sterk. Tenslotte mag de muziek niet onvermeld blijven. De jazz-versie van dat bergliedje (in het Pools dan) was echt prachtig. En het zegt ook wel wat dat vrijwel het volledige biosooppubliek bleef zitten tijdens de aftiteling tot Glenn Gould uitgespeeld was. Cold war is meer zeer goed bevallen en neigt naar de vier sterren, alleen mist het daarvoor toch een beetje een climax.

Momenten heel erg mooi in elkaar gezette film, Prachtige beelden en op een prettige fragmentarisch wijze wordt het verhaal vertelt. Alle karakters en hun scènes zijn eigenlijk overbodig voor het verhaal (zoals ware geliefden alleen genoeg hebben aan elkaar en de rest van de wereld er niet toe doet). Het enige wat ervoor zorgt dat ik dit niet een meesterwerk vind is het verhaal en inhoud van de film op zichzelf.

Dus mooi gemaakte (regisseerde) film, maar verhaal is een duizend in dozijn.

Cold war zal ik me vooral herinneren als een erg knappe visuele film waarbij nostalgie en mooie scènes hand in hand gaan. Ook de zwart-witbeelden voegen iets extra toe aan het geheel en maken het geslaagd. Cold war is een stijlvol en ingetogen liefdesverhaal. De acteurs van Zula en Wiktor zijn met elkaar verweven en het voelt allemaal zo authentiek aan, dat je ook echt gelooft in hun liefde en passie. En de daarbij horende muziek loopt door de film heen en onderstreept de magie van het koppel.

Alleen jammer dat ik het inhoudelijk net te weinig begeesterend vond. Langdradig en saai bij momenten ondanks het feit dat hij nog geen 90 minuten duurde. Het raakte me allemaal net te weinig. Cinematografisch top, inhoudelijk net te weinig. Misschien moet ik hem ooit nog eens opnieuw zien en herevalueren/herwaarderen.

Mooie film. Het keek prettig weg, het acteerwerk is erg goed, de muziek vind ik mooi en het voegt sfeer toe, en de zwart/wit beelden zien er mooi uit. Meeslepend verhaal en fijne speelduur. Niet te lang, niet te kort, wat mij betreft. 4*

Deze ook eens bekeken en het was toch iets minder m'n ding. Het stoorde me nochtans niet dat het een zwart-wit film was, alleen het verhaal nog me minder boeien. De cast deed het nochtans niet slecht en ook de folkloreliederen waren nog wel te pruimen.

Mijn derde Pawlikowski na Ida en My Summer of Love. En opnieuw een hoge score, de man weet hoe hij films moet maken. Een liefdesverhaal met de koude oorlog op de achtergrond. Al is die 'koude oorlog' ook wel een metafoor in de relatie. In een wereld vol regeltjes en propaganda is er weinig ruimte voor echte creativiteit. De muzikant/dirigent en danseres/zangeres vinden in elkaar een uitweg, maar het is al snel duidelijk dat ze dan evengoed in een wereld komen waar je aan verwachtingen moet voldoen. Als ze samen zijn, botst het regelmatig. Als ze elkaar niet zien, smachten ze naar elkaar. Een relatie van aantrekken en afstoten.

Cinematograaf Łukasz Żal liet eerder al met Ida (maar ook Loving Vincent) zien dat hij oog heeft voor mooie beelden. Qua onderwerp is het niet altijd even boeiend, maar de acteurs doen het niet slecht. Bovendien is de aankleding zeer mooi met heerlijke beelden, passende muziek en de juiste shots. De moeite.

Bijzondere muziek, prachtig camerawerk en zeer degelijk geacteerd waarbij vooral Kulig opvalt, maar een meesterwerk zie ik er toch niet in. Cold War verhaalt over een voortdurend onderbroken passie, waarbij de passie zelf als een gegeven wordt beschouwd, maar je ziet de geliefden eigenlijk alleen maar óf hartstochtelijk kussen óf een beetje ruziemaken dan wel geërgerd kijken. Je krijgt ook het idee dat juist doordat de relatie steeds wordt onderbroken er te weinig tijd is voor de geliefden om te ontdekken dat ze elkaar wellicht helemaal niet zo geweldig vinden, want zodra dat gevoel begint te komen neemt er één de benen. Het is geen onbekend fenomeen, het verlangen wordt nou eenmaal langzaam gedoofd door de alledaagse sleur, en om het een beetje spannend te houden wil een al dan niet gedwongen migratie wel eens helpen.

Daarom was de laatste scène ook wat moeilijk behapbaar, ondanks dat het wel heel mooi was uitgevoerd en de laatst uitgesproken zin de eeuwige onrust van met name Zula verwoordt: Kom, elders is het wellicht beter. Maar als er nu één garantie was op hun eeuwigdurende verliefdheid was het wel dat Zula inmiddels was getrouwd met een ander. Overigens was vluchten naar het Westen voor de Berlijnse Muur er stond wel opvallend makkelijk. Maar ze zetten dat ding er natuurlijk niet voor niets neer.

Een gevalletje stijl boven inhoud, al moet gezegd worden dat die stijl wel heel erg mooi is. De film is geschoten in 4:3 beeldformaat, waar ik normaalgesproken geen fan van ben, maar hier past het volledig bij het onderwerp. Het prachtige zwartwit camerawerk komt hier ook volledig tot zijn recht en de fraaie production design maakt het helemaal af. Wel jammer dat de personages er wat bekaaid afkomen. De hoofdpersonen blijven aan de abstracte kant, waardoor met ze meeleven niet echt makkelijk is. Daarnaast zorgt het snelle tijdverloop ervoor dat je niet de tijd krijgt om echt grip te krijgen op de gebeurtenissen. Meer een film om te bewonderen dan om te beleven derhalve.

Bof, mooie zwart-wit fotografie en het beeldformaat stoorde me helemaal niet, maar het koppel kon me niet meesleuren in hun tumultueuze relatie. De passie spatte niet van het scherm. Ik haal er enkel uit dat artiesten blijkbaar graag hun relaties ingewikkeld maken en that's it. Ik zag ook niet echt ideologische, religieuze, familiale of andere belemmeringen die hun ingewikkelde relatie zouden verantwoorden, dus wat dat betreft kon ik weinig met het hele circus van aantrekken/afstoten tussen hen. De film is vrij muzikaal, van Poolse volksdeuntjes tot Franse jazzy kroegen, wat prima bij dit kunstwereldje past waarin ze zich bewegen. Ook de vroege spanningen tussen oost en west europa zijn soms even voelbaar. De film werd gelauwerd omwille van zijn visuele kwaliteit maar men was vergeten te zeggen dat het inhoudelijke toch maar koudjes aanvoelt.

Redelijke film over een muzikant die valt voor een zangeres in het communistische Polen. Dit liefdesverhaal dat zich afspeelt in de jaren '50 wist me niet helemaal mee te krijgen. Voornamelijk vanwege de fragmentarische opbouw en het feit dat het verhaal ruim een decennium beslaat. De muzikale stukjes tussendoor zijn wel mooi en ook ziet het er allemaal best stijlvol uit in zwart/wit. Een kleine 3.0 sterren.