The Imitation Game (2014)

Geweldig verhaal is mooi gefilmd maar al te zeer gedramatiseerd en inconsequent. De karakters zijn voorspelbare stereotypes met weinig diepgang. Turing wordt ongeloofwaardig weergegeven, met name door hoe zijn autisme (dat is dit toch?) wordt neergezet; de ene scène speelt hij de volstrekte neuroot die geen enkel sociaal construct kan ontcijferen en onbegrijpend reageert op het gegeven dat mensen niet altijd letterlijk zeggen wat ze bedoelen terwijl later (in de film) blijkt dat hij zich juist als kind al verwonderde over het feit dat mensen vaak niet letterlijk zijn in wat ze zeggen en hij die sociale constructen moest ontcijferen. Verder is het verhaal onnodig gedramatiseerd. Met onnodig bedoel ik vooral dat het verhaal al zo bizar en indrukwekkend is, dat het aandikken slechts averechts werkt. Met een objectievere weergave zou het beter uit de verf zijn gekomen. Exemplarisch voorbeeld is de gekunsteldheid waarmee de Turingtest ook in het verhaal is verweven.

Het zijn dus alleen de mooie beelden en het geweldige en diep tragische verhaal die deze film de moeite waard maken. Er had echter veel meer ingezeten.

Matig.

Wel een vermakelijke film, maar voor de rest ook niet veel meer dan dat. Tyldum had in ieder geval met Passengers een best positieve indruk nagelaten. Die is hij met The Imitation Game meteen weer kwijt. Nog zo'n biografiefilm zoals alle andere waarvan je het meeste al redelijk goed kan voorspellen. Knap van iemand die Alan Turing niet eens kende.

Cumberbatch doet het aardig. Het is geen wereldrol die hij speelt. Af en toe iets te overdreven maar hij houdt zich in het algemeen heel degelijk staande. Knightley was vreselijk. Zo'n iemand als Dance speelt ook weer zo'n compleet belachelijk figuur. De "schurk" van de biografiefilm. Kom op.

Visueel redelijk. Genoeg kleuren tijdens de korte oorlogsscenes en de hele codekraakkamer ziet er best tof en kleurrijk uit. Alhoewel ik graag meer van de buitenwereld had willen zien. Daar pakt de film zich namelijk het beste uit. Er heerst echt wel een sfeertje.

Jammer dat de film elke vorm van impact mist. Zeker richting het einde als Turing bijna de pijp uitgaat mist de film gewoon wat impact. Voor de rest is elke scene best sterk en Amerikaans aangezet. Ik betwijfel sterk of ik dit echt moet geloven als biografiefilm. Het is gewoon zo Amerikaans met Britse acteurs en actrices. Zo'n scene als gezamenlijk naar de kamer rennen als Turing een idee heeft om de enigma te kraken en dat daadwerkelijk ook doet. En dat de broer van Beard op die boot zit. Ik kan dit soort zaken maar moeilijk geloven.

Dat is ook het pijnpunt van de film. Ik kan dit totaal niet serieus nemen als biografiefilm. Of als dramafilm. Het oogt vaak wat stompzinnig. Visueel dik in orde en het acteerwerk van Cumberbatch is solide. Voor de rest wel vermakelijk en vlot, maar of ik dit bijzonder vind? Nou nee.

Het is al even geleden maar ik denk dat dit de beste film is die ik ooit heb gezien. Ik heb gewoon geen kritiek punten. Het is nooit saai, het acteerwerk van iedereen is uitstekend, de cinematografie is van wat ik me kan herinneren heel mooi. Prachtige verfilming van een ongelofelijk tragisch verhaal.

Graham Moore won een terechte Oscar® voor het scenario van deze biografie van Alan Turing, de man die in 2019 door de kijkers van de BBC werd uitgeroepen tot hét Britse icoon van de 20e eeuw. Het scenario richt zich op drie fases in het leven van Turing: als jongen [Alan Lawther] die in 1925 gepest wordt omdat hij “anders” is maar toch bevriend raakt met Christopher [Jack Bannon]; als het moeilijk te doorgronden en zeer eigenwijze wiskundige genie [Benedict Cumberbatch] dat zich in februari 1941aansluit bij een team bij Bletchley Radio Manufacutring dat onder leiding van Commander Deniston [Charles Dance] in het strikte geheim moet proberen de door de Duitsers gebruikte Enigma-code te doorgronden; en in 1951, wanneer Turing problemen krijgt met de politie wegens zijn homoseksualiteit. Cumberbatch is verpletterend in wat in veel opzichten een emotioneel complexere versie van zijn Sherlock Holmes is. Het is een volstrekt authentiek portret van een persoon die verkeerd wordt begrepen en die de wereld om hem heen vaak niet begrijpt. Knightley is eveneens op het top van haar kunnen als de veel meer wereldse, maar net zo briljante Joan Clarke, die haar spreekwoordelijke mannetje staat in een wereld die (nog) moeilijk kan accepteren dat een vrouwelijke geest net zo briljant kan zijn als dat van een man. Moores scenario beweegt zich vlekkeloos door de tijd en ziet erop toe dat Cumberbatch de eer krijgt die hij verdient, maar maakt ook duidelijk dat de rol van andere teamleden niet volledig ondergesneeuwd raakt.

Wat oppervlakkige, overgedramatiseerde verfilming van een op zichzelf zeer interessante geschiedenis.

Cumberbatch doet het oké, al legt hij Turings autisme er met name in het begin te dik bovenop. Na één stereotiepe hint was het punt al wel duidelijk, maar hij geeft er een stuk of vier. We get it. De rest van de acteurs brengt er weinig van terecht. Houterige dialogen en weinig of niet overtuigende expressie.

Het is interessant om de totstandkoming van de machine te volgen en het ding zelf ziet er overtuigend genoeg uit. De uiteindelijke toepassingen zien we niet echt en dat is jammer, want daar was best ruimte voor geweest als er wat onnodig dramatisch effectbejag achterwege was gelaten.

Neem de hele scène over de onenigheid rond het delen van informatie met het leger, en het lot van de broer van een van de wiskundigen. Dat het historisch onzin is maakt niet zoveel uit, dat het goedkoop, slecht gebracht sentiment is dat niet in een film als deze past wel.

Sowieso storen de opzichtige filmtrucjes af en toe wat. Je ziet meteen wat erbij verzonnen/geromantiseerd/overdreven is en vaak wordt de film er niet beter door. Met als pijnlijk dieptepunt die 'diepzinnige quote' van Turings schoolvriend die steeds weer terugkomt, tot overmaat van ramp ook aan het einde nog even als goedkope clichématige afsluiting. Een ontzettend sleetse truc die in ook in 2014 echt al een jaar of 40 passé was.

Audiovisueel valt er weinig op. Behalve dat de CGI van de oorlogssituaties je eraan herinnert dat 2014 toch ook alweer 10 jaar geleden is, en dat de scènes op Turings school een hoog Harry Potter-gehalte hebben.

Misschien is het ook niet helemaal eerlijk om deze film pas te kijken na een Oppenheimer. Niet dat dat nu zo'n meesterwerk is, maar qua biopic toch wel een stuk betere uitvoering waar The Imitation Game wel wat bleekjes bij afsteekt.

Een goede film, maar wel ZEER vrij gedramatiseerd. Daar hou ik niet van, bij waargebeurde geschiedenissen. Het is een drama, dat vooral beleving wil vertolken; geen historische accuraatheid. Er worden wat ware elementen gebruikt en daarnaast wordt heel veel verzonnen.

Daar ik zelf ook een vorm van autisme heb, vind ik hoe Turings vermeende autisme in de film wordt uitgebeeld misschien nog wel het allerstorendst. ALS Alan Turing een vorm van autisme had, wat inderdaad een mogelijkheid is, dan uitte zijn vorm van autisme zich in sociaal opzicht NIET zoals de film dat laat zien. In sociaal opzicht was hij namelijk heel anders. Het is zeer wel mogelijk om autisme te hebben en daarbij niet zo horkerig te zijn, wat bij Alan dus het geval was (hij was niet horkerig). De sociale strubbelingen in de film zijn allemaal zeer fictief, verzonnen dus, om autisme er dik bovenop te leggen.

Volkomen fictief is ook dit:

En dat was de derde keer en ik moet zeggen dat de film me steeds beter begint te bevallen met zijn humor en de licht sarcastische ondertoon die om alles wat Turing zegt heen hangt.

Fraai uiteraard het tijdsbeeld qua gewoonten en etiketten rond Joan Clarke maar natuurlijk nog belangrijker waarvoor gestreden wordt met de belegering, honger en terreurbombardement, om natuurlijk bij het aangrijpende verhaal en de worsteling van Turing zelf aan te komen, wat is die man toch wat aangedaan. Niet te vergeten natuurlijk de sterke cast met dit keer de droge Charles Dance die er uitsprong.

Churchill zei ooit 'never was so much owed by so many to so few' waarmee hij de RAF piloten bedoelde die de strijd aanbonden met de talrijke toestellen van de Luftwaffe. De oude man met de bolknak zal nooit geweten hebben hoe zeer dit op Alan Turing sloeg die hij zelf in het zadel hielp als we de film mogen geloven. Afijn, goed dus, behoorlijk goed zelfs, een halve ster erbij wat mij betreft

Een briljant drama

“Sometimes it’s the people who no one imagines anything of, who do the things that no one can imagine.”

Een prachtige quote uit een briljante film. Want dat is het, briljant! Een prachtig drama, waar op gepaste momenten ook humor te vinden is. Het is zoals troskompas ook al zei: “Een prachtdrama met een lach en een traan.”

Geweldige acteurs

Een paar maanden geleden kwam ik de naam van de film voor het eerst tegen. Ik denk dat het kwam omdat ik een foto (zie bovenaan deze recensie) voorbij zag komen waarop ik één van mijn favoriete acteurs uit Downton Abbey herkende – Allen Leech die in Downton de rol van Branson speelt -, samen met een acteur uit een film die vroeger lange tijd favoriet van mij is geweest mede door zijn sexy Britse accent – Matthew Goode in Chasing Liberty. Beiden ook goede acteurs overigens, ik let heus niet alleen op uiterlijk, haha. Uiteraard was ook acteur Benedict Cumberbatch te zien op die foto, een acteur die ik al briljant achtte, maar na het zien van The Imitation Game helemaal.

De hemel ingeprezen

De film werd in Amerika al de hemel ingeprezen, maar daar trek ik mij meestal niet zoveel van aan. Dat een film door critici zo goed wordt aangeschreven betekent niet automatisch dat ik een film ook zo briljant zal vinden. Maar na het kijken van The Imitation Game kan ik niet anders dan hun uitspraken en de vele nominaties en gewonnen prijzen beamen; de film is echt briljant.

Benedict Cumberbatch speelt de rol van zijn leven en de film zit briljant in elkaar (sorry als jullie het woord briljant straks niet meer kunnen uitstaan, maar ik heb echt geen ander woord om het te omschrijven, haha).

Een biografie

The Imitation Game speelt zich af in drie verschillende perioden; de jeugd van Alan Turing, tijdens de tweede wereldoorlog en tien jaar daarna. Turing is erg slim en autistisch waardoor hij al gauw het mikpunt van pesterijen is. Zijn enige vriend is Christopher, en Christopher is degene die Alan Turing voor het eerst in aanraking laat komen met cryptografie. Iets wat hem veel heeft geholpen en zeker van pas kwam tijdens de tweede wereldoorlog.

Turing heeft het niet makkelijk. Het feit dat hij bovenmenselijk slim en autistisch is zorgt ervoor dat hij niet erg sociaal is; hij werkt dan ook liever alleen. Daarnaast is hij ook nog eens homoseksueel, iets dat destijds een strafbaar feit was. Maar om Enigma te kraken moet hij samenwerken. Alles wordt echt prachtig in beeld gebracht en Benedict Cumberbatch houdt je aan de buis gekluisterd met deze fantastische vertolking van Alan Turing.

Toen de film eindigde besefte ik dat de film gebaseerd is op echte gebeurtenissen. Ik vind het dan altijd wel interessant om te kijken of de film ook echt klopt. Op IMDB kun je altijd een lijst met fouten vinden en dat vond ik best interessant, maar het feit dat niet alles klopte maakt de film niet minder briljant.

Cumberbatch heeft aangegeven dat hij bij één van de laatste scènes van de film instortte en niet kon stoppen met huilen omdat zijn personage hem ontzettend dierbaar was geworden en hem liet denken over hoe zijn personage had geleden en het effect dat dat op hem heeft gehad. Wat hij voelde als acteur dat voelde ik als kijker ook; ik ben ontzettend met hem mee gaan leven.

Een film die je gezien moet hebben

De acteurs zijn allen fantastisch en ook Kiera Knightley houdt haar hoofd prima boven water in een cast die voornamelijk uit geweldige mannelijke acteurs bestaat. The Imitation Game hielt mij van begin tot eind in zijn greep mede door de fantastische acteerprestaties van Benedict Cumberbatch, de geweldige ondersteuning van de rest van de cast, het uitermate goed geschreven script en de manier waarop het verhaal in beeld is gebracht. The Imitation Game is echt… briljant!

Deze recensie verscheen eerst op mijn blog. Deze is offline sinds 1 november 2024. Daarom heb ik alle recensies hiernaartoe verplaatst (om ze te behouden).