Iya Monogatari: Oku no Hito (2013)

Prachtige screenshots. Draaide vorig jaar blijkbaar op Camera Japan. Naomi Kawase heeft ook een rolletje. Eens tijd voor zien te maken.

Nu pas zie ik dat de vorige film van de regisseur, Yume no Shima (2009), ook op de site staat. Blijkbaar is die behoorlijk slecht ontvangen. In deze film zit ook weer een eco-thema (wederom inclusief afgedankte spullen) en ook wel weer een ode aan de legendarische Japanse filmmakers. Lees ik bij zijn debuut nog Terayama, Kurosawa, Ozu, Naruse en Nomura (als namedropping, de film lijkt eerder richting de Nikkatsu noir en de jaren 60 yakuza films te gaan?), in deze film is me enkel Mononoke-Hime (1997) als namedropping opgevallen (en dat vond ik juist wel een geslaagde). Wel doet de film denken aan Imamura (bijna iedere review haalt hem zo'n beetje aan, Shindô zag ik ook passeren) en misschien ook wel aan iemand als Kinoshita, waar ik nog te weinig van zag. Zoals gezegd duikt ook Kawase op het einde op en zij zou ook best een inspiratie voor Tsuta kunnen zijn geweest in onder meer haar voorstelling van de natuur. Moe no Suzaku (1997) schoot bijvoorbeeld tijdens het kijken even te binnen. En dan kom je toch ook weer uit bij Hou en via hem zou je weer terug naar Ozu kunnen gaan en naar de klassieke titel, wat echter vaker wordt gedaan en niet specifiek aan Ozu refereert (Mizoguchi deed in 1953 bijvoorbeeld hetzelfde). Maar gelukkig komen op een paar uitzonderingen na (zo zit er een scène in die uit Akarui Mirai (2003) lijkt weggelopen) dergelijke associaties meer op gevoel bovendrijven dan op duidelijk inhoudelijke of stilistische keuzes die worden gemaakt.

Grootste kritiek op deze film zal vast in de verhaaltechnische hoek zitten en daar valt ook wel wat voor te zeggen. Er worden meerdere lijntjes uitgegooid maar deze worden niet echt tot een bevredigende pointe gebracht. Hier worstel ik nog steeds een beetje mee, want ik kan niet meteen zeggen dat ik de film daarom inhoudelijk niet overtuigend vind. Als dat wel het geval zou zijn had ik niet zo'n hoog cijfer gegeven. Of houd ik mezelf nu voor de gek?

Zelfs op het tempo kan ik nog kritiek hebben (ik had graag een lager tempo met langere contemplatieve shots gezien), maar geschoten op glorieus 35mm en met wisselende lenzen (waardoor Tsuta vervlogen tijden een ultiem eerbetoon geeft) is de film zo ontzettend mooi gemaakt en zitten er zoveel treffende scènes en prachtige weidse composities in dat ik er zomaar weer een kleine drie uur voor zou gaan zitten. Dat de verschillende thema's en commentaren niet tot volle wasdom lijken te komen vind ik dan helemaal niet zo erg.

Fijn, apart.

De film begint als een redelijk klassiek drama. Beetje grimmig, mooie omgeving en rustig kabbelend. Het verhaal van een dorpje dat stil blijven staan is in de tijd én van een aantal lokale figuren, gezien door de ogen van een inwijkeling. Soms iets té veel randzaken (zoals het korte tripje door de houtfabriek), maar verder een aangenaam doch ruw drama.

Na 100 minuten zit er echter een stevige kentering in, waarbij er wat fantastische elementen toegevoegd worden en de narratief nog maar amper te volgen is. Dat zal vast een hoop mensen afschrikken, maar ik vond het welgekomen in een film die toch bijna 3 uur duurt.

Visueel erg knap, Iya voelt echt als een aparte wereld aan. De binnenshots iets te donker alleen. Soundtrack is braaf maar goed, het acteerwerk sterk. Vooral Takeda verrast toch wel, normaal te zien in redelijk cheesy films, maar ze weet zich hier perfect te redden.

Het type film waar je niet toevallig tegenloopt, maar mensen die interesse hebben in wat apartere arthouse of diep weggemoffelde Japanse pareltjes mogen deze zeker niet missen. Aanrader

4.0* en een uitgebreide review

Vind je sommige shots alleen te donker? Dat is juist wel mooi, dat ergens klein in een hoek dan de kachel brandt of een man slaapt en de rest van het frame grotendeels donker is. Vond dat wel bijzondere composities.

Mjah, je moet er van houden, ik zie wel vaker dat mensen zulke belichting prijzen. Ik ben er alleen zelf niet zo'n fan van. Of het moet misschien wat extremer, zoals bij Un Lac. Het beddenshot van bovenaf vond ik dan wél fijn, maar dat had meer met de compositie dan met belichting te maken.

Trouwens, erg jonge regisseur nog (althans, jonger dan mezelf) en blijkbaar ontstaan via een Japanse crowdfunding website. Dat had ik er niet echt achter gezocht.

Ook ik vond de film te donker. Niet alleen binnen, maar ook shots in het dichte bos waren erg donker. Niettemin een interessante film met een rustig tempo, waarin het leven op het platteland geschetst wordt.

McSavah refereert naar meerdere verhaallijnen, die niet echt tot een bevredigende pointe gebracht worden. Ik snap ergens deze kritiek, maar ik deel hem niet. Er wordt in figuurlijke zin niet echt ingezoomd op de personages, maar dat voelt eigenlijk best fris aan. De drama's worden zo niet groter gemaakt dan ze zijn. Wat waren die westerse protesteerders overigens irritant!

Het plot vond ik wel redelijk goed te volgen. Wat onnatuurlijke gebeurtenissen, en af en toe een plotselinge tijdsprong, maar daar bleef het bij. Het enige wat ik wat moeilijker te doorgronden vond, was het personage van de oude man. Ik kreeg sterk het idee dat hij een soort kami van de berg moest voorstellen, die ziek wordt van de vervuiling. Maar misschien zit ik hier finaal naast.

Verder is de muziek spaarzaam, maar wel aangenaam. Af en toe mooie shots van de lucht, of close-ups van bloemen of een sprinkhaan, maar zoals gezegd dus ook vaak te donkere beelden. Verder natuurlijk een forse speelduur. Die had wellicht wel wat minder lang gemogen. Uiteindelijk zeker de moeite waard, maar niet uitmuntend. 3,5*.

Ja, eigenlijk heb je wel gelijk wat betreft de verhaallijnen. De titel zegt het ook al: het draait om Iya, waar mensen leven en vooral geleefd hebben, en niet andersom.

Begrijp alleen niks van jullie commentaar over te donkere shots. Zijn jullie dan echt zo gewend geraakt aan al die lelijke overbelichting in recente Japanse films?

Ja het licht moet uit mijn tv knallen! Als ik een donker scherm wil, zet ik m'n tv wel uit!

Prachtige film over de band van de mens met de natuur in zijn omgeving. De film heeft maar één tekortkoming: hij slaat af en toe doodlopende zijwegen in en duurt daardoor te lang. Door het dor hout te kappen zou naar mijn idee de hoofdlijn met de schitterende beelden die daar bij horen nog meer beklijven, zoals de indrukwekkende openingsscènes nu al doen.