Dragonwyck (1946)

Het heeft er alle schijn van dat 20th Century-Fox met Gene Tierney en Vincent Price wilde voortborduren op het succes van Laura (1944). Jammer genoeg haalt deze film niet dát niveau. Price is prima als de sinistere “patroon” voor wie de tijd is stil blijven staan, maar Tierney is eigenlijk niet veel meer dan een volgzame toeschouwer van de gebeurtenissen. Zonde van haar talent.

Erg mooi en sfeervol gefilmd en een degelijk verhaal, toch mis ik dat vonkje waardoor het boven andere films uitsteekt. Voor Vincent Price heb ik een zwak en ik kan die man ook niet betrappen op een slechte film of matig acteerwerk. Zag Gene Tierney voor het eerst en moet zeggen ze is een prettige actrice. Ze was erg mooi (RIP) en speelde niet verkeerd. Niet slecht al had het misschien iets beter gekund.

In de negentiende eeuw bestond er nog een systeem van patroonschappen in het voormalige Nieuw-Nederland. De grootgrondbezitter Nicholas van Ryn stamt nog uit het feodale tijdperk. Een nieuwe wet maakt echter mogelijk dat boeren in de toekomst hun eigen grond zullen kopen in plaats van te pachten. Anya Seton schreef de gotische romance die zich in deze tijd afspeelt. Nederlandse woorden als mijnheer, patroon en kermesse worden meermaals gebruikt.

Het speelt zich af in een griezelig kasteel nabij de Hudson. Van Ryn vertoont gelijkenissen met Blauwbaard. Hij heeft zelfs een geheim torenkamertje, symbool voor zijn verborgen, duistere kant en zijn isolement van de veranderende wereld. Een echtgenote ziet hij slechts als een hulpmiddel om hem een zoon te schenken, een opvolger in zijn superieure geslacht. Een kreupele bediende of een onvruchtbare vrouw verdienen in zijn ogen niet te leven.

Vincent Price geeft uitstekend gestalte aan deze griezel die geleidelijk aan de greep op de realiteit verliest. De gracieuze Gene Tierney speelt zijn sympathieke tweede echtgenote, die veel moed toont maar soms haar ogen openspert van angst. De meest sinistere scène is wanneer zij die trap beklimt naar het geheime torenkamertje, met een schaduw die groter is dan zijzelf. Walter Huston speelt een mooie karakterrol als de puriteinse, bijbelvaste vader. Religie en bovennatuurlijke verschijnselen zijn van belang. Onweer, kandelaars, doodsklokken en de dreigende muziek van Thomas Newman dragen bij aan de mysterieuze sfeer.

We gaan nu een paar dagen langs de randen van wat nog noir is. Dragonwyck is gothic horror met flinke noir invloeden. Het is een historische film die zich afspeelt in 1844. Waar Vincent Price boerenmeisje Gene Tierney naar zijn landgoed lokt, maar wat zijn de bedoelingen van iedereen. Een vroege film met Vincent Price die een beetje blauwdruk is voor zijn latere rollen. En een reprise van de twee sterren van de grote hit Laura natuurlijk. Voor Fox was dit dan ook een grote film. Ook de successen van Gaslight, Jane Eyre en Rebecca hielpen om dit te maken.

Het is in wezen een eenvoudig verhaal met heel veel gotische en noirish versiering. En een script dat ook heel erg draait om klassenverschillen. Het was het regiedebuut van Joseph L. Mankiewicz die al een tijd een zeer gewaardeerd scenarist was en daardoor een vrij prestigieuze film als debuut kreeg. Ook de dag na een film zonder muziek me goed beviel was dit een een qua muziek dik aangezette film,

Geen meesterwerk, maar een sfeervolle en zeer goed gemaakte film.