The Gatekeepers (2012)

Best een goede docu.

Altijd wat moeilijker te beoordelen vind ik. Het onderwerp interesseert me en ik heb achteraf wel het gevoel een aardige inkijk gekregen te hebben in het reilen en zeilen binnen de Israëlische geheime dienst.

Best nog aardig kritisch ook bij momenten. Zo zijn alle ex-diensthoofden het er min of meer over eens dat Israëls aanpak van het Palestijnse probleem de voorbije decennia faliekant gefaald heeft. Ik had wel de indruk dat het oudste ex-diensthoofd (Avraham Shalom als ik me niet vergis) het hardst was. Hoe hij over de moord op de 2 gevangen Palestijnse terroristen praat - zoveel jaren na de feiten - was erg confronterend.

Hier en daar ook nog wat opmerkelijke weetjes, zoals de bijeenkomst van de Hamasleiders en de mislukte aanslag. Er wordt uiteraard ook een link gelegd met de Israëlische politieke leiders van die periode en hoe deze categoriek weigerden te praten met de Palestijnen. De eerste die dat wel deed en wellicht de grootste mogelijkheid op vrede in de regio betekende was Yitzhak Rabin, die hiervoor uiteindelijk vermoord werd.

Als er iets is wat bijblijft uit deze documentaire dan is het wel de ongelooflijk moeilijke situatie waarin beide volkeren doorheen de jaren verzeild zijn geraakt. Zolang ik me van de wereld rondom mij bewust ben kan ik me niet herinneren dat er geen conflict is geweest in die regio. Vraag me stellig af of er überhaupt nog wel een oplossing mogelijk is.

Ik vraag me af hoe je nu 'waanzinnig' interpreteert, kikujiro, oftewel, wat je er mee bedoelt.

Ik vond de conclusies juist 'zinnig'. Het is juist het extreem Joods-orthodox religieusme in Israël (belichaamd door hoofdzakelijk de kolonisten) dat er voor zorgt dat het geweld aan blijft houden. Ik ben het zeker eens met deze conclusie. Meer ook, omdat ik her en der meer geluiden bespeur dat 'gematigde Joden' met lede ogen toezien wat er allemaal gebeurt. Het lobbywerk door religieuze spinnen in de Israëlische politiek is te sterk.

Maar goed, verbluffende stukjes headtalk met uitspraken die je mond laten doen openvallen. Interessante materie, uitgesproken door voormalige leiders van Shin Bet. Sappig en smeuig, doch veelal kritisch. Zal ongetwijfeld verketterd zijn/worden in de Knesset en nederzettingen...

Een politieke boodschap.

De gepensioneerde leiders van Shin Bet geven hun visie op hun werk. Een erg indrukwekkende documentaire, maar wel een eenzijdige - de stem van een partij die boven het conflict staat ontbreekt, en de stem van de andere partij ook.

Niettemin zeer zeker een indrukwekkend verhaal, en des te meer omdat al deze mannen, met hun gedeelde verleden, zo'n eensluidend en indrukwekkend verhaal vertellen. Daarbij moet je natuurlijk niet vergeten dat ze wel wat makkelijk zijn in het wassen van hun handen, en het bij de politiek neerleggen van de verantwoordelijkheid - tenslotte waren ze er zelf ook bij.

De conclusie is daarbij aan de ene kant wel wat erg makkelijk, maar aan de andere kant toch interessant - vooral vanwege de hoek waaruit die komt. Als de leiding van een geheime dienst leert inzien dat ze weinig beter zijn dan alles waartegen ze ooit in het geweer zijn gekomen, dan is er in ieder geval een eerste aanzet voor hoop op een oplossing. En dat die dan van de politiek verwacht moet worden, daar zal niemand het echt mee oneens kunnen zijn.

Donkere docu.

Is het dusdanig ernstig gesteld met het Arabisch-Israëlisch conflict dat het echt nooit meer goed komt? Je hoeft geen doemdenker te zijn om deze vraag te stellen. Ook de 'talking heads' van de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet klinken allesbehalve hoopvol. En zij kunnen het weten. Zij zijn verantwoordelijk voor vele dodelijke represailles en pogingen tot het herstellen van de binnenlandse veiligheid. De mannen die in deze docu aan het woord komen zijn niet eerder geïnterviewd. Maar ze zien de noodzaak schijnbaar wel. Hun boodschap is helder: praat met de Palestijnen.

Het Arabische volk in de omringende landen haat Israël. Een niet echt moeilijk te begrijpen gedachtegang na een bloederige geschiedenis, maar de haat is terecht wederzijds. Het land is verdeeld in twee kampen. De scheiding is zo ernstig dat nadat de premier werd vermoord het land terechtkwam in een geweldspiraal die niet te beëindigen lijkt te zijn. Hoeveel precisiebommen er ook bestaan. Er zal altijd een zelfmoordaanslag op onschuldige burgers blijven volgen. Men weet al jaren niet meer wie er eigenlijk is begonnen. De haat is al dusdanig uitgezaaid dat de overlevingskansen tot nul zijn gereduceerd.

Maar, zoals altijd, is er hoop. Niet echt serieus van omvang en als je de mannen van de Shin Bet hoort praten niet veel meer dan een glimp daar op, maar toch. Er is hoop. En dat is goed nieuws. Laten we het zo maar zien. Al is het vooral de uitzichtloosheid die wordt tentoongespreid door deze donkere interviews en gesprekken. Want er wordt geëxecuteerd en er worden onschuldige burgers gestraft. Continu. Een van de mannen laat merken dat hij woord 'nazi's' niet wil uitspreken, maar dat wel is waar hij aan denkt als hij 'zijn' bezetters probeert te duiden. Het heilige land wordt verscheurd door een gebed zonder einde.

Regisseur Dror Moreh levert een puik stuk cinema af waarbij de onthullende gesprekken worden afgewisseld met archiefbeelden. Het oude nieuws is op digitale wijze bewerkt waardoor het modern aanvoelt en de neutrale kijker nog dieper de put in trekt. De filmmaker durft door te vragen en zelfs kritische noten te kraken bij belangrijke omslagpunten in de geschiedenis van deze gruwelijke oorlog. Omslagpunten waarbij de voormalige hoofden van de veiligheidsdienst nauw betrokken waren. Praten. Al lijkt dat een zwaktebod. De boodschap is helder. Nu nog iemand die luistert.

Zeer goed.

Met dank aan Filmfreak voor het recensie-exemplaar.

Interessante documentaire met bronnen die op waarheid zijn berust. Enkele stellingen en meningen van de geïnterviewde, maar daar mag jezelf je eigen visie over werpen zoals met elke documentaires.