Sunshine (1999)

Vlak voor de huur release was er toch nog een avondje voor deze film gereserveerd. De vergelijking met The Pianist begrijp ik eigenlijk niet helemaal. Best een aardige film die een goed tijdsbeeld over drie generaties weer geeft. Ook komen nog even wat beelden van Riefenstahl voorbij. Acteerwerk was aardig, mooie muziek, maar na 2 uur vond ik het wel weer zo'n beetje genoeg. 3 sterren

De film duurde me veel te lang. Ze hadden voor mijn part beter verschillende acteurs voor de verschillende generaties kunnen nemen ipv alleen Ralph Fiennes.

Heel mooie, soms ontroerende film die enkele generaties geluk en verdriet van een Hongaarse familie verhaalt, dit tegen de achtergrond van geloof, politiek en oorlog.

Bijwijlen indrukwekkend.

Schitterend acteerwerk.

Dit is absoluut geen sfeertekening van 20e-eeuws Hongarije, of van drie generaties joden. Dit is een aanklacht van Szabó tegen hypocrisie, morele corruptie en vormt wellicht het 3 uur durende meesterwerk van de Hongaar.

De geschiedenis van Midden-Europa is bizar en complex, geen noodzaak om dat verder uit te leggen. Wat telt is de radicale omwentelingen in de geschiedenis en de gevolgen die deze hebben voor het strijdende individu: mensen op zoek naar zekerheid en acceptatie. Macht corrumpeert, het is een enorm cliché, maar Szabó probeert fijntjes de vinger erop te leggen waar het misgaat. Al zijn personages, ook in de andere film die ik van hem gezien heb (Mephisto, de titel zegt genoeg ) zijn protagonisten die iets van hun leven proberen te maken, in belangrijke posities komen als rechter, topsporter en anti-fascist (en toneelspeler in het geval van Mephisto), en vervolgens het lijdend voorwerp worden van hun eigen streven. Dit gebeurt vaak door verandering van régime, maar onderliggende oorzaken zijn bij Szabó altijd bij het individu zelf te vinden: het verloochenen van je afkomst bijvoorbeeld voor een gedroomde baan (ook nog eens als opperrechter, een rol die morele superioriteit 'vereist').

Interessant is vervolgens de plaats van de Holocaust in dit geheel. In feite sterft Fiennes hier als een held, maar wel door vast te houden aan wat hij bereikt heeft, niet als jood maar als de van naam veranderde Hongaar: Sors, gouden medaillewinnaar, kolonel. En even later schreeuwt een verdachte het tegen zijn communistische zoon uit: Auschwitz overleven maakt geen beter of slechter mens van je, het wordt slechts in je hersenen gebrand.

Szabó zet je aan het denken, nuanceert, maar is bijzonder radicaal in het afwijzen van meelopers. Het is moeilijk hierover te oordelen, want oorzaken aanwijzen betekent voor mij alleen maar verder graven naar de beweegredenen.

Al met al een groots en meeslepend werk met geweldige acteurs en veel allure. Oja, en stiekem krijg je trouwens wel een schitterende dwarsdoorsnede voorgeschoteld van de Midden-Europese geschiedenis. Alleen al daarom een aanrader. Ruim 4 sterren.

Heel aardig familieverhaal.

Grotendeels fictie, maar verweven met waargebeurde verhalen en de geschiedenisverloop zoals ie is. Goed acteerwerk van vooral Fiennes, die de film duidelijk naar een hoger plan weet te tillen. De eerste anderhalf uur waren echt boeiend, daarna werd het iets minder interessant, door een verloop wat redelijk in te vullen valt. Aan de eerste helft is vooral de enigszins 'luchtige' vertelling leuk. Uiteindelijk wordt de film wel wat langdradig, deels omdat Szabó gewoon te veel wil vertellen in zijn film. Maar voor een drie uur durende film is Sunshine een goede meevaller.

3.5*

Een ontzettend boeiend onderwerp in een film die helaas niet compleet uit de verf komt. Het probleem is dat Szabó drie verhalen wilde vertellen die ieder een eigen film zouden moeten hebben, maar waarvoor hij nu ongeveer een uur per stuk voor heeft. Daardoor moet de film zich nogal haasten. Vooral in het eerste verhaal vond ik dit opvallend storend. Je krijgt dan vooral een gevoel van 'En toen... En toen... En toen...' Vervelend vooral dat er elke twee minuten een 'en toen' is. De film krijgt geen ritme te pakken, blijft niet hangen waar je wilt dat hij blijft hangen en creeërt geen binding met de personages. Het maakte een gehaaste en zelfs afgeraffelde indruk. Dit probleem zie ik ook heel vaak terug bij verfilmingen van dikke boeken, dus ik nam aan dat dit een boekverfilming was, maar kennelijk niet. Ik had wel het gevoel dat de film steeds meer tot rust kwam, waardoor het tweede en vooral het derde verhaal beter tot hun recht kwamen. Maar die waren dan weer een herhaling van het eerste verhaal, wat natuurlijk ook het punt is, maar het maakt dit niet de meest aangename kijkervaring.

Niettemin is het zeer boeiend om deze geschiedenis van de Hongaarse joden te zien. De joden staan wel meer bekend als het volk zonder land en hier zien we een stel joden zich vastklampen aan een land waar ze altijd als buitenstaanders gezien blijven worden. Ik had hier al eens iets over gelezen en de film weet het in een interessant verhaal te pakken. Het acteerwerk van Ralph Fiennes, Jennifer Ehle en Rosemary Harris is ook uitstekend.

Grappig: ik vond de oude Valerie en de jonge Valerie zo op elkaar lijken dat ik dacht dat ze gespeeld werden door dezelfde actrice, maar dan met bijzonder knappe make-up voor het verouderingseffect. Het blijkt echter dat Jenniifer Ehle (de jonge Valerie) de dochter is van Rosemary Harris (de oude Valerie).

3*

Die "truc" met Rosemary Harris en haar echte dochter Jennifer is vaker gedaan.

Zeer interessante familiekroniek tegen de achtergrond van de turbulente geschiedenis van Hongarije in de 20e eeuw. Szabó gebruikt een goed verhaal, dat deels op feiten is gebaseerd, om het opportunisme van Valerie's zoon en kleinzoon scherp te confronteren met de vastheid van karakter van hun (groot)moeder, een tegenstelling die zo'n beetje de rode draad vormt in de Hongaarse geschiedenis.

Over de hele linie prima geacteerd.

Tamelijk klassieke familiekroniek, waarin drie generaties worden geportretteerd van een Joodse familie in Hongarije. Ik ben het eens met The One Ring dat Sunshine een beetje gehaast verteld lijkt te worden, ondanks de lengte, en echt heel bijzonder wordt het nergens. Toch is de film zeer genietbaar en degelijk, met wat mij betreft sterk acteerwerk van Fiennes (knap hoe hij de drie opeenvolgende stamhouders telkens op een net andere manier gestalte weet te geven), mooie muzikale motieven en interessante thematiek, waarbij Valerie uiteindelijk als triomfantelijk middelpunt geldt: zij is degene die zich niet laat sturen door de omstandigheden en haar leven inricht zoals ze het zelf wil, onafhankelijk van ideologie maar altijd gericht op de concrete mensen om haar heen. Een fijne film dus van Szabó, die alleen net iets meer een eigen gezicht had mogen hebben.

En omdat het niet vaak genoeg gezegd kan worden:

Antisemitism is the creed of resentfull and unsuccesfull people. It's a shared madness [...]. The worst thing of antisemitism is that it's a philosophy of Philistines; it's in bad taste.

Szabo is, was, voor mij geen bekende naam.

Deze film brengt daar wel verandering in. Wat een episch werk is dit - waar in het eerste uur het idee van het volgen van zoveel generaties me nogal tedieus overkwam, ergens later daagde het me hoe belangrijk het is om duidelijk te zijn over wat de historie van ons continent, onze landen precies is - en vooral omdat de geschiedenis zich aan het herhalen is.

Een sterke reminder aan hoe de helden van dit soort verhaal eigenlijk gewone mensen zijn, en ook hoe de bad guys van dit soort verhaal eigenlijk gewone mensen zijn - ze wonen bij ons in de straat, je ziet ze langslopen, je zegt ze misschien gedag.

Maar zij zijn niet ons. Ze zullen er nooit bij horen, met hun bruine hemden en uniformen, met hun groepjes, hun wapens, hun status, hun zelfbedachte rechtvaardiging. Mensen die handelen uit vreemdelingenhaat, uit afgunst of eigenbelang zullen er nooit bijhoren. In hun eigen kliekje, maar daarbuiten rest hun niets dan medelijden, verachting en de wens om hun bestaan te vergeten.

Of het een gelukkige keuze was om Fiennes zoveel generaties te laten spelen, ik twijfel er wat aan - feit is wel dat hij er bewonderenswaardig zijn best voor doet. De schermkampioen werkt wel het beste, moet ik zeggen.

In zijn tegenspeelsters is het makkelijker - Ehle is te mooi voor woorden, Weisz krijgt te weinig ruimte in het script, en Deborah Kara Unger wint het met haar kleine rolletje evengoed bij mij omdat ik, ehh, sorry, gewoon vooringenomen ben. Sue me.

Moeilijk wel om dit soort film te zien, terwijl er in Europa door de voor de hand liggende partijen weer openlijk wordt gemijmerd over het afvoeren van mensen naar 'ergens anders' - omdat ze een of ander geloof aanhangen, of omdat hun ouders of grootouders in een ander land geboren zijn.

Toen deze film in de bioscoop kwam was dat nog zo ongeveer volstrekt ondenkbaar. Wat is er veranderd in die jaren? Extreem rechts heeft weer een stem gekregen, en vooral als het 'ongehoorde' deel van de samenleving dat een ongehoord grote impact heeft op de publieke opinie. Social media heeft gekozen voor extreemrechts als verdienmodel. En genocide is terug, en de wereld staat er bij en kijkt er naar.