Zwart als Roet (2014)

Zeker geen slechte docu. Ook geen meesterwerk, daar is het allemaal iets te weinig verrassend voor, maar als ik de reacties hier lees denk ik dat het lage cijfer vooral door Bergmans gekozen onderwerp komt. Zonde, want ze weet goed duidelijk te maken dat het debat dat er rond Zwarte Piet heerst alles behalve onzinnig is, en dat racisme en bevooroordeling verdomd ingewikkelde concepten zijn die het verdienen om eens extra onder de aandacht gebracht te worden. Dan is zo'n actuele discussie natuurlijk een dankbaar uitgangspunt.

Maar dat doet ze juist niet. Ze komt met een énorm simpele en domme benadering van het probleem.

Je gaat mij niet vertellen dat die blanke die met die fiets bezig was geen enkele keer is aangesproken. Maar dat wordt natuurlijk uit de docu geknipt want past niet in het plaatje van Bergmann. Dit zegt dus totaal niets.

Je kan je ook afvragen waarom er anders wordt gekeken naar een allochtoon die een fiets openzaagt dan wanneer een autochtoon dat doet. Veel mensen gooien dat meteen op discriminatie. Maar als je de harde cijfers erbij pakt kan ik me wel voorstellen dat mensen anders kijken naar een allochtoon dan naar een autochtoon.

Van alle jongens van Marokkaanse herkomst is 65% tussen hun twaalfde en drieëntwintigste levensjaar wel eens aangehouden op verdenking van criminaliteit. Onder de andere niet-westerse groepen ligt dit rond de 50%. Van autochtone jongens in deze leeftijd is 25% wel eens aangehouden.

Bron: Persbericht Sociaal en Cultureel planbureau (pdf)

Wanneer 9 van de 10 roofovervallen wordt gepleegd door iemand met een rood t-shirt ga je ook anders kijken naar iemand met een rood t-shirt. Is dat dan racisme?

Aangezien het hier gaat over "verdenking van criminaliteit" is dit alleen maar méér argument om over white privilege te spreken. Met cijfers moet je altijd oppassen ...

Maar het zijn dit soort berichtgevingen die de vooroordelen sterk in de hand werken.

Niet mee eens. Dat ze weinig verrassende punten noemt vind ik inderdaad jammer, maar desalniettemin werd voor mij wel het belang van de discussie duidelijk, zeker omdat ze duidelijk maakt hoezeer zowel conventies en discriminatie in ons brein zitten ingebakken.

Als je de cijfers erbij pakt van veroordeelde allochtonen zijn ze nog schokkender.

Marokkanen worden vier keer vaker veroordeeld dan autochtone verdachten.

Meer hier

Maar ze verzaakt het om verder uit te zoeken waarom mensen zo vasthouden aan conventies en vooroordelen. Zonder licht te werpen op de oorzaak van het probleem blijft het een cafédiscussie waar twee kampen vol overgave onzin naar elkaar kunnen spuien.

Dat zijn al hardere statistieken, maar nog steeds niet uitgesloten van het bias tegenargument natuurlijk

Ik bedoel dat Berman de discussie gebruikt om het fenomeen van racisme in Nederland aan te kaarten. Zwarte Piet stamt af van een racistisch stereotype. Ze gebruikt de gevoeligheid rondom het debat om aan te tonen hoe dit er in Nederland voor staat, dat vind ik slim gedaan.

En daarom mijn bescheiden 3,5 sterren. Had ze dit overstegen, dan zou ik dit één van de belangrijkste docu's van het jaar vinden.

Dat zijn al hardere statistieken, maar nog steeds niet uitgesloten van het bias tegenargument natuurlijk.

Ik vind cafédiscussies schadelijk en waardeloos, ze vertroebelen de kern van de zaak alleen maar. Vandaar mijn 0.5*

Kan de discussie hier alsjeblieft weer gewoon over de film gaan en niet over de vraag of Zwarte Piet racistisch is of niet? Ben met gekromde tenen door de vorige pagina's heengegaan en heb de meest stompzinnige en kortzichtige dingen gelezen die met de film an sich niks van doen hebben...

Maar dat is toch redelijk inherent aan de film?

Ja, maar ik lees bijna alleen maar discussies van mensen die ofwel Zwarte Piet verdedigen ofwel aan de kaak stellen: de documentaire van Bergman wordt soms pagina's lang niet genoemd. Raakt een beetje uit proportie, heb ik het idee.

Volgens mij waren jij en ik toch duidelijk aan het discussiëren over de inhoud van de docu.

Wat een misselijkmakende en haatzaaiende documentaire zeg. Wat heeft deze docu nou voor meerwaarde, behalve dat het de twee verschillende Pieten kampen nog verder uit elkaar zal drijven. Eerst wordt even laten zien hoe fout Zwarte Pieten wel niet zijn (door bijvoorbeeld op een zomerse dag als Zwarte Piet door een park in Engeland te lopen, ja vind je het gek dat dat bekijks heeft). Daarna komt er opeens een onverwachte twist in de docu. Mevrouw Bergman geeft haar vrienden met getinte huid een podium om hun gal te spuwen over de oh zo slechte en racistische witte mensch. En daarna worden er opeens nog een paar dingen met de haren bijgesleept, allemaal om te laten zien hoe racistisch en wat voor een klootzakken wij witte Nederlanders wel niet zijn. En het erge is nog dat Sunny Bergman hier subsidie voor gevangen heeft. Als het nou nog een neutrale docu was had ik dat door de vingers gezien, maar dit had net zo goed een documentaire gemaakt door de black panters kunnen zijn.

Maar ik heb me wel heerlijk kunnen ergeren tijdens het kijken.

Zomers zou Zwarte Piet in Nederland ook wel bekijks krijgen, maar je snapt zelf ook wel dat dit heel andere aandacht is die met het seizoen niet zoveel te maken heeft...

Dat laat ze toch nergens zien? Ze concludeert dat racisme iets van alle tijden is en dat dit in onze genen zit ingebakken. Aan het begin van de documentaire beweert ze zelfs nog stellig dat voorstander zijn van Zwarte Piet helemaal niet betekend dat iemand een racist is.

Misselijkmakend? Haatzaaiend? Je reageert wel erg extreem...

Je hebt gelijk, iets te snel door je bericht heen gelezen.

Je zegt dat Zwarte Piet tegenwoordig niks meer met racisme te maken heeft. Lijkt me een vrij onwaarschijnlijke stelling als je bedenkt hoeveel mensen aanstoot nemen aan de uiterlijke verschijning. Dát probeert Bergman aan het licht te brengen.

Ik kan me volkomen voorstellen dat Bergman flink heeft zitten knippen in de reacties van omstanders, zodat haar perfecte beeld van Nederland racismeland maar flink wordt versterkt. Dat doet ze namelijk de hele film lang, zonder enige nuance.

Hoe weet je dat?

Hij kan het zich voorstellen staat er... En daar sluit ik me bij aan. Iemand die een slot probeert door te zagen (de twee kleurlingen) krijgt heel wat meer bekijks dan iemand die met een beiteltje/schroevedraaiertje (de blanke) zonder al te veel geweld een slot probeert open te krijgen. Ik scheet bijna in mijn broek van het lachen van ongeloof.

Dappere poging van Sunny Bergman om een taboe-onderwerp in de spotlights te zetten. Nadruk op poging, want ze neemt wel heeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeel veel hooi op de spreekwoordelijke vork. Journalistiek een draak van jewelste, maar qua ouderwetsch vermaak zat het gelukkig wel snor. Behoorlijk selectief te werk, veel losse flodders en - jaja - die gouden oorringen mogen dan wel niet meer, ze worden wel verkocht onder de toonbank hoor!! Hahahaha. Man, man...

Als ze gaat sleuren met de term white privilege, gaat het wel erg zwart-wit. Twee non-kleuren overigens, wat meer kleur in de documentaire (met uitzondering van een hoognodige niet-benoemde excuus-Marokkaan) had zeker niet misstaan. Maar ja, prop dat maar eens in een klein uurtje.

Zal me niks verbazen als een vervolg al in de maak is...

"Dat doet ze namelijk de hele film lang, zonder enige nuance" staat er.

Die zinsnede slaat op iets geheel anders ... En laten we eerlijk zijn, 'nuance' is nu niet bepaald een woord dat ik associeer met deze 'zoektocht' van Sunny Bergman. Het lijkt (LIJKT, ik weet het niet zeker) mij niet dat het haar bedoeling is 'andere inzichten' te tonen dan wat ze bepaalt (vantevoren en naderhand). Een trucage die bijv. een Michael Moore ook in zijn repertoire veelvuldig gebruikt.

Natuurlijk heeft ze van tevoren een bedoeling met die documentaire, maar dat wil niet meteen zeggen dat ze heeft zitten knippen en plakken om bepaalde suggesties te wekken. Ik zeg niet dat ze dat niet gedaan heeft, maar je kunt er ook niet vanuit gaan dat ze dat wel gedaan heeft.

Daar dan ook de reden waarom deze docu maar onzin in het ijle is, ongeacht of ze nu wel of geen punt heeft. Naar wat zit je dan in hemelsnaam te kijken?

Oh, is dát de reden? Er zijn vele documentaires die nogal suggestief overkomen, sommigen zijn zelfs geacteerd! Allemaal onzin in het ijle. Heeft ze een punt? Who cares, misschien heeft ze wel geknipt. Raakt ze een snaar? So what, het komt suggestief over.

Inderdaad, vind de meeste docus dan ook erg brak en matig. Het nut gaat meestal compleet aan mij voorbij, maar waardevol geïnformeerd worden is blijkbaar niet het doel van de meeste documentaires.

Niet "who cares" maar "who knows". Maar blijkbaar is het genoeg om wat propaganda uit je mouw te slaan om goeie docus te maken. Moet ik ook maar eens gaan doen dan. Neem één of ander populistisch onderwerp, laat alle journalistieke serieux varen en onderschrijf je eigen vooroordelen met wat knip en plakwerk. Allemaal niet belangrijk wat je uiteindelijk doet, zolang je maar een punt hebt en een grote groep aan mensen die het op voorhand al eens zijn met je standpunt.

Ik begrijp niet dat mensen niet kunnen inzien hoe schadelijk dit soort nonsens is voor wat een belangrijk debat zou moeten zijn.