Zwart als Roet (2014)

Door het normaal altijd zo objectieve DWDD? Dat verwacht je toch helemaal niet, dat die haar steunen? ....

Lijkt me geen verrassing.

Die had ik gemist, maar zie niet meteen wat het toevoegt. Eén argumentloos statement en een matter-of-fact statement dat noch ontkend noch bekrachtigd wordt?

Is er trouwens iemand die een algemeen gangbare definitie van "racisme" heeft? Want ook daar lijkt hoe langer hoe meer onduidelijkheid over te bestaan.

In haar documentaire Zwart als roet onderneemt Sunny Bergman een persoonlijke zoektocht naar de onbewuste vooroordelen ten opzichte van huidskleur.

Het lijkt me dat ze daar goed in is geslaagd. “White privilege” is iets waarvan ik het bestaan intussen ook niet meer kan ontkennen. Normaal valt het niet eens op dat je privileges hebt, maar als je ze niet hebt dan kom je er keer op keer op een pijnlijke manier achter dat je ze niet hebt. Persoonlijk voorbeeld: Ik woon dichtbij de Duitse grens, en ten tijde van grenscontroles deed men bij mij nooit moeilijk, vaak kon ik gewoon doorrijden, zonder ook maar één seconde te hebben hoeven stoppen. Het viel op een gegeven moment op dat wanneer mijn (zwarte) vrouw naast mij zat, we ALTIJD moesten stoppen en de paspoorten uitgebreid met wantrouwige blik werden gecontroleerd. Dat kan geen toeval zijn.

Sunny Bergman doet, om haar punt te maken, iets wat ik aan één kant erg waardeer, maar waar ik persoonlijk ook nogal moeite mee heb. Ze gaat iets doen wat ze normaal gesproken verwerpelijk vindt, namelijk met een zwart geverfd gezicht door Londen wandelen om te choqueren, om reacties te peilen, om ons iets duidelijk te maken. Wel, de reacties waren overduidelijk: Als je niet bent opgegroeid met Zwarte Piet is het duidelijk dat hij een karikatuur is die niet veel verschilt van blackface, die al sinds jaar en dag ‘not done’ is. Mooi, punt gemaakt, maar waarom heb ik er dan moeite mee? Wel, als blackface ‘not done’ is dan is het ‘not done’, en ook niet als je Sunny Bergman heet. Racistische dingen roepen naar een zwart persoon is ook ‘not done’, maar moet het kunnen als je ‘een punt wil maken’? Dubbel gevoel dus. Bovendien vond ik dit niet eens het sterkste of overtuigendste gedeelte van de documentaire.

Sunny interviewt haar vader, die geen enkel besef heeft dat hij privileges heeft, en met haar buurmannen, die het ‘vak’ Sinterklaas en Zwarte Piet spelen uiterst serieus nemen. Ze zet hen niet in het beschuldigdenbankje, integendeel. Het zijn aardige mensen, leuke buren en een lieve vader. Ze interviewt de oprichters van de Facebook-pagina ‘Pietitie’, die het er zichtbaar erg moeilijk mee hebben een duidelijke motivatie te geven waarom Zwarte Piet nou per se zwart moet blijven. Het was grappig om die vader bij een anti-racisme demonstratie te zien, en zuchtend tegen zijn dochter zei: “Nu is het moment om een kant te kiezen.”

Vervolgens een verschillende etniciteiten-fietsendieven-test om nog maar eens te onderstrepen dat witte privileges wel degelijk bestaan. Er zijn vele van zulke testen op Youtube te vinden, met allen hetzelfde resultaat. Totaal niet verrassend, ik snap werkelijk niet dat mensen zo onder de indruk waren van dit fragment, maar mocht dit toch een eye-opener zijn geweest voor een aantal mensen, dan kan ik daar alleen maar blij om zijn.

Het gesprek van Sunny met haar oude huisgenoot vond ik goed, want het moet erg confronterend voor haar geweest zijn om erachter te komen dat zij, ondanks haar antiracistische instelling, na een gesprek over vroeger toch geen antwoord kan geven op de vraag: “Ben ook jij niet een heel klein beetje racistisch Sunny, een heel klein beetje maar?”

Dat gebeuren in London is kenelijk niet zo handig omdat het allemaal reacties uitlokt van 'ja duh, logisch vinden mensen dat raar'. Althans dat lees ik overal.

Maar het is niet dat ze het gewoon raar vinden maar vreselijk fout en racistisch.

Wat dat betreft had ze beter gewoon reacties van toeristen in NL of zo kunnen peilen. Die zijn exact hetzelfde. Elke buitenlander die toevallig tijdens de Sinterklaasperiode hier in NL komt schrikt zich kapot.

Dat was inderdaad beter geweest, dat had hetzelfde effect gehad.

Dat stuk in Londen is vooral totaal niet serieus te nemen aangezien ze 'toevallig' Russel Brand tegen het lijf loopt, die op gekunstelde wijze zijn mening verkondigt over het onderwerp. Yeah right, toevallig...

Ik word ook anders behandeld bij alcoholcontroles afhankelijk van de muziek die op dat moment opstaat in m'n wagen. De vraag zou ondertussen meer moeten zijn waarom er zoveel aandacht geschonken wordt aan vooroordelen op basis van ras/geslacht ipv het probleem globabler te analyseren.

Het is trouwens jammer dat ze bij die fietstest geen Oostblokker als vierde proefkonijn ingeschakeld hebben. Bleker vind je ze niet, maar wedden dat er daar geen sprake meer is van white privilege?

Ja, natuurlijk zijn vooroordelen er in alle soorten en maten, type auto, type muziek. Feit blijft wel dat deze factoren in mijn voorbeeld niet van toepassing waren. Bovendien heb ik het hier over tientallen keren, en zonder uitzondering is het zo gegaan.

Oh, en white privilege ontkennen, blijf het vooral doen, ook die mogelijkheid is een privilege.

Die muziek van je kan je natuurlijk snel even afzetten. Een huidskleur is geen masker dat je even afzet alvorens je door een controle moet natuurlijk.

Ik heb geen reden om white privilege te ontkennen, ik ben ook niet blind. Het voorbeeld is gewoon slecht omdat het niet eens gaat om huidskleur. Wel om bepaalde groepen die als crimineler beschouwd worden. Je kan er ook gewoon een blanke Nederlandse goedbehaarde volgetattooeerde biker naastzetten, die zal ook scheef bekeken worden.

Maar ik vind het vooral jammer dat je de belangrijkste vraag in m'n post gewoon straalt negeert en dan maar wat crue conclusies trekt. Blijkbaar moeten dit soort discussies altijd meteen op dat niveau gevoerd worden.

Mijn identiteit is ook niet iets wat ik maar even omswitch wanneer ik door een controle moet. Het gaat toch om de vooroordelen an sich, niet hoe makkelijk men zich kan weren tegen het ontlopen van vooroordelen?

En zet naast die blanke Nederlandse goedbehaarde volgetattooeerde biker eens een zwarte Nigeriaanse goedbehaarde volgetattooeerde biker. Wie o wie geniet hier het meest van zijn privileges, denk je?

Je muziekvoorkeur zegt iets over wie je bent, over je persoonlijkheid. Dat is iets totaal anders dan een naakt biologisch gegeven als huidskleur. Op je persoonlijkheid beoordeelt worden is begrijpelijk, op je huidskleur beoordeelt worden is walgelijk.

Ik vond het wel ironisch toen Bergman zei dat witte rechters niet zouden kunnen inzien dat Zwarte Piet racistisch is en dat zwarte mensen zich er door gekwetst kunnen voelen (of iets in die richting). Aldus de 100% Nederlandse en blanke Sunny die een docu maakt over dit onderwerp.

Geen idee, ik denk dat de meeste mensen "vies zijn" van beiden ... denk dat ze allbei weinig privileges genieten in deze situatie.

... serieus

Volgens mij was zij de eerste die dat toegaf hoor.

Nee, hoor. Het is een persoonlijke zoektocht naar onbewuste vooroordelen ten opzichte van huidskleur.

het is juist een vraag die ze stelt.

Zo zo, ze zal wel geschrokken zijn toen ze merkte dat ze vooroordelen had tov differentiërende kenmerken bij andere personen! Dat je dat op die leeftijd nog moet gaan zoeken bij jezelf, laat staan breed moet uitsmeren op nationale TV ...

Ik vind dat fietsenverhaal trouwens wel prachtig. Kan het me volkomen voorstellen dat het zo gebeurt.

Overigens is de enorme ophef die er in NL over deze docu is ontstaan al meer dan genoeg reden dat hij op TV moet komen. Liefst vaker.

Sunny Bergman heeft helaas slechts aangetoond dat ook zij "slachtoffer" is van wat Nobelprijswinnaar Daniël Kahneman "fast thinking" noemt. Kahneman is prof in de psychologie maar kreeg 'm voor economie. Afijn, de mens, in z'n algemeenheid, barst van de vooroordelen, van de etiketteringen, van de labels, van de stereotyperingen, van de ... enz. enz.

Dat een van die "fast thinking" (systeem 1 denkpatroon) onderdelen een zwart randje blijkt te hebben, kan haar zelf verrast hebben, maar was geen nieuwe ontdekking. Toch blijf ik het een gemiste kans vinden dat Bergman niet een poging heeft ondernomen om te onderzoeken of het Sinterklaasfeest invloed heeft op dit zwarte randje, door bijvoorbeeld te vergelijken hoe het met racistische gevoelens staat in andere landen die dat feest niet vieren. Want uiteindelijk willen "we" weten of deze culturele december uitspatting een negatieve werking heeft op het zich vormende kinderbrein.

Ik bedoelde natuurlijk ze stelt de vraag in de docu. Ze doet weinig anders dan bvb een Michael Moore. Een docu kan prima in de vorm van een pamflet.

Wat dat fietsenverhaal met Zwarte Piet te maken heeft? Nou, racisme lijkt me.

Voor ´t eerst een zinnig stuk gelezen omtrent deze onzin. Ziek, zwart en misselijk - Joop.nl

Prima stuk inderdaad. Jammer dat hij voor een kleurenPiet is, voor de rest: wauw.

Of een vrouw en een man, weet zeker dat die vrouw vaker hulp zou hebben gehad. Het "female privilege". Zo heeft iedereen wel eens een voordeel afhankelijk van de omstandigheden. Zet maar eens een blanke in een zwarte ghetto, weg privileges.

LOL @ dit soort reacties. Verschil is alleen dat in een zwart getto niks te zoeken valt en andersom de witte privileges in het 'belangrijke' deel van de maatschappij plaatsvinden.