Zwart als Roet (2014)

Wauw, ga je nu op dit verheven toontje verder of laat je mensen met andere meningen nog in hun waarde?

Nee, want anders zou je in de realiteit leven.

Blijkbaar niet. Ik zag iemand die zeer eenzijdig allerlei totaal niet ter zake doende dingen erbij sleepte.

Iedereen is racistisch of wel in 'negatieve' of in 'positieve' zin, iedereen discrimineert wel op bepaalde punten. Wit. En zwart.

Subsidie die je krijgt als 'kunstenaar'. Of denk je dat ze deze troep zelf betalen?

Ik heb geen idee, ik ben gewoon benieuwd welke subsidie Gario heeft gekregen? Ps ik geloof je niet op je blauwe ogen, nee.

Het is helaas een wat voorspelbare documentaire geworden. Voorstanders van Zwarte Piet zullen vooral bevestigd zien wat een subsidietrekkers de zeurpieten zijn, terwijl tegenstanders vast enthousiast ja zullen knikken bij zoveel maatschappelijk onrecht. Wat mij betreft heeft Zwarte Piet zijn beste tijd gehad en is het niet meer dan logisch dat hier wat aanpassingen gaan plaatsvinden. Maar de ongelofelijke hardheid waarmee de discussie nu gevoerd wordt is te triest voor woorden. En ik moet zeggen dat het front van de pro-pieten niet bepaald mijn persoonlijke sympathie weet te verkrijgen met hun openlijk racisme en de vele openlijke oproepen tot geweld. Er zou echt wel wat meer empathie mogen zijn vanuit een groep die zich vasttbijt in een lachwekkende traditie en doet alsof het landsbelang gebaar is bij het behoud ervan.

In dat opzicht vind ik het zeker prijzenswaardig dat Sunny Bergman de discussie bij haarzelf en bij haar omgeving houdt. De meest ontroerende momenten zijn ook die waarin zij terugblikt op haar eigen jeugd of waarin zij openhartig de dicussie aangaat met vrienden. Het is alleen zo jammer dat zij zoveel meer wil zeggen wat zij niet waar kan maken. Dan gaat zij naar Engeland om met merchandise te provoceren. Dan komt ze met een test die onomstotelijk 'white privilege' aantoont. Dan bewijst zij even dat de publieke omroep ook getekend wordt door latent racisme. Dan gaat het weer over haar betrokkenheid bij de absoluut niet militante beweging rond Quinsy Gario. Het is teveel gedoe eromheen en te weinig daadwerkelijke verdieping van een zeer belangrijke discussie.

Waarschijnlijk gefinanceerd door de VPRO en inderdaad met subsidie voor dit soort documentaires. Ik hecht daar persoonlijk ook waarde aan. Of het nou voor de malle fratsen van PowNews is óf voor de politiek correcte lobby van de VPRO.

Maar wat heeft dat met Gario te maken?

Geen hol, maar links plus subsidie is koren op de molen van sommige populisten.

Zwart als Roet doet geen objectief onderzoek naar de vraag of het Sinterklaasfeest racistisch is, maar verzamelt een aantal meningen en vooroordelen om de vooringenomen mening van de documentaire-maakster te bevestigen.

Een tweetal vooropgezette toneelstukjes (experimenten?) om de neutrale toeschouwer uit de tent te lokken mag wat mij betreft als faliekant mislukt gezien worden. Wie midden in de zomer als Sint en Piet door hartje Londen snoep uitdeelt om te ondervinden hoe men reageert, weet dat ie op weinig sympathie kan rekenen. Het fietsendiefstal-scenario verliep eveneens volgens het recept van de eerder genoemde vooringenomen mening. Door situaties uit z'n context, cultuur en eigen domein te halen, komt men tot uiterst onbetrouwbare conclusies. Zo zal niemand het in z'n hoofd halen om de kleren uit te trekken en midden in een park te gaan liggen neuken, waarbij aan toevallige passanten gevraagd wordt wat ze hiervan vinden. De uitkomst zou dan ook heel verrassend kunnen luiden dat seks verboden zou moeten worden.

Dat er mensen zijn die verdrietig worden, of zich zelfs gekrenkt voelen, lijkt me geen reden om een eeuwenoude traditie af te schaffen. Zo kan ik me voorstellen dat heel fatsoenlijke homoseksuelen zich gekrenkt voelen als ze jaarlijks de Gay-parade in Amsterdam zien.

Mevrouw Bergman had beter kunnen onderzoeken of Nederlanders (dus zij die opgegroeid zijn met Zwarte Piet) racistischer zijn dan Britten, dan Finnen, dan Denen, dan ... Amerikanen. M.a.w. in hoeverre draagt het Sinterklaasfeest bij aan racistische gevoelens in de alledaagsheid binnen een samenleving? Kortom, een gemiste kans.

Zo is de hele discussie inderdaad gestart ...

True that, en dat er arrestaties op een sinterklaasfeest zijn geweest is wel een beetje sneu. Ongeacht of je vóór of tegen zwarte Piet bent. Maar oproepen tot boycots of de betreffende filmmaker demoniseren is nogal sneu. Alsof het een halszaak is dat iemand Zwarte Piet durft te bekritiseren op de publieke omroep.

Dat willen meer mensen weten:

PVV: 'Hoeveel subsidie kreeg Quinsy Gario?' - AT5 Echt Amsterdams Nieuws

Tijdens de 'performance' moest het publiek onder andere vliegtuigjes vouwen en die naar Gario gooien. Daarna zou hij zijn gaan touwtjespringen

Nu wordt het politiek. Jarno.

De vraag is simpel: welke subsidie heeft Gario gehad mbt deze productie??!

Haha waar is de buigsmiley als je 'm nodig hebt..

Inderdaad en geheel mee eens!

Wat een flut docu. Ik had vooraf serieus de behoefte een onafhankelijk en objectief een voor en tegen geluid over de kwestie te horen.

Sunny is dus alles behalve onafhankelijk en objectief.

Totaal nutteloos om op deze manier een juiste docu te maken.

Waardeloos!

Maar vanwaar die obsessie met objectiviteit als de regisseur zelf duidelijk uiteenzet dat zij een kant in de discussie heeft gekozen? Zij pretendeert nergens een objectieve documentaire te maken. Misschien dat die testjes wat teveel neigen feitelijkheid suggereren, maar verder is het vooral een hoogst persoonlijke zoektocht naar mogelijk latente racisme bij haarzelf en haar omgeving.

Verder een magere docu. Het eerste deel m.b.t. Zwarte Piet vond ik nog best aardig. Ik ben het er niet mee eens, maar ik kan snappen dat mensen het als een racistisch iets zien, ook al was het natuurlijk allemaal super-selectief gemonteerd. Ik heb echter een probleem met de manier waarop deze mening bij vlagen wordt ge-uit en hoe ver mensen gaan voor het aanpassen dan wel verbieden van een kinderfeest. Wanneer ik tijdens een intocht van Sinterklaas een groep anti-Pieten zie staan kijk ik met schaamte naar dit land. Heel eng allemaal. Het tweede deel had weinig tot niks met Zwarte Piet te maken en was zwak en soms zelfs tenenkrommend met zwaar achterhaalde clichés over bewust en onbewust racisme. Alsof Nederland niet met stappen vooruit aan het gaan is m.b.t. tot dit probleem.

Nogmaals: ik heb niet zo zeer een probleem met mensen die tegen Zwarte Piet zijn. Ik vind de argumenten, ook al deel ik ze niet, redelijk begrijpelijk en iedereen heeft het recht hierover een mening te hebben. Waar ik dus wel een probleem mee heb, zeg maar gerust van walg, is de zelfoverschatting van bepaalde mensen. Mensen die jaren hun mond niet opendoen en waarvan ik er zeker van ben dat 95% voor het Pieten-probleem nooit moeite hebben gehad met Zwarte Piet, maar zich nu geroepen voelen om je o zo belangrijke mening te uiten. Mensen die hun mening over Zwarte Piet inruilen voor 99 andere meningen. Mensen die zichzelf hopeloos overschatten en denken de wereld te kunnen verbeteren gebasseerd op willekeur. Mensen die een kinderfeest gebruiken om hun eigen ego te pleasen. Waar mevrouw Bergman dus ook aan meedoet, al vind ik haar in de docu niet onsympathiek o.i.d. overkomen. Het staat allemaal een beetje symbool voor Nederland anno 2014. Iedereen wil ergens een mening over hebben. En waar kan dat beter dan op het internet? Want idd, daar wordt 75% van dit alles ''uitgevochten''. Iedereen met een internetverbinding kan zijn of haar mening uiten. Het is vaak een kwestie van een minuut typen. Dat gaat op een gegeven moment leiden tot een grote rommel, wat het nu dus ook is. Sla een willekeurige Facebook-pagina over wel of niet Zwarte Piet open en het gaat helemaal nergens over. Tot zover mijn mening op datzelfde internet.

'Sommige mensen zeggen: Jij kan deze film niet maken, want jij bent vooringenomen. Jij bent tegen Zwarte Piet. Maar zeg mij is er iemand in Nederland die niet bevooroordeeld is?'

Met deze vraag begint Sunny haar documantaire. Ze vergeet echter de spijker op de kop te slaan en het antwoord hierop te geven: Kinderen.

Daar is ook waar het naar mijn idee mis gaat in de hele discussie. De strijd voor een minder racisitisch Nederland wordt gevochten over de ruggen van onschuldige kinderen, die er zelf op geen enkele manier mee bezig zijn. Maar het zijn niet de kinderen die volwassen moeten worden.

Verder is het best een aardige docu die het latente racisme in onze samenleving blootlegd. Daar is Zwarte Piet ook helemaal niet bij nodig. Het probleem is veel groter dn alom vertegenwoordigd. Maar qua PR hadden zij die zich in hun dagelijkse leven vaak racistisch bejegend voelen, natuurlijk geen betere keuze kunnen maken. Want de aandacht is er nu wel op gevestigd.

Kan voooral de pro Pietenkamp aanraden de docu te kijken, want hij is minder polariserend dan je vooraf zou verwachten. Onze jeugdherinnereingen worden er door bedoezeld en dat leidt tot de grote weerstand, zo legt ze haarfijn uit. Wat volgt zijn een heel stel open deuren en experimenten waarvan de uitkomst natuurlijk vooraf bekend is. Racisme is alom aanwezig en iedereen is bevooroordeeld en dat zal altijd zo blijven. We leven niet in utopia.

De echte vraag die onderzocht zou moeten worden is of Nederlanders juist racistischer of minder racistisch worden door het Sinterklaasfeest. Want als ik naar veel landen om ons heen kijk doen wij het stukken beter, ook al glijden we wel meer af in deze discussie.

Veel beter dan een gemiddelde aflevering Brandpunt is het nu ook weer niet. Gaat laatste kwartier een beetje sleuren.

6- en dat is hoger dan verwacht.

Zo, mooi verwoordt door één van de Britten! Echt een hilarische "docu" dit

Redelijke docu, is mij 100% meegevallen. Het sterkste vond ik toch wel de zwartepiet scènes in London die soms felle reacties uitlokten, die vanuit het oogpunt van de Londonaren toch best wel begrijpelijk waren. Want laten we eerlijk zijn; wat hebben zij er voor een boodschap aan dat Zwarte Piet een stuk Nederlandse traditie is en dat Zwarte Piet aardig is voor kinderen en aan hun snoep uitdeelt. "I don't care if it's a local custom ...leave" krachtig verwoord door een van de Britten. Voor het gevoel van de mensen aan de andere kant van de Noordzee wordt met Zwarte Piet de donkergekleurde medemens belachelijk gemaakt en dat staat voor hen gelijk aan racisme. Elke discussie daarover met de Britten is verder zinloos. De discussie over Zwarte Piet moeten we daarom ook maar beperkt houden tot Nederland. Of sommigen het racistisch vinden of niet, daar moeten we ons ook weer niet te druk over maken. De traditie zal toch wel behouden blijven, wat niet wegneemt dat veel mensen hier in Nederland er in de toekomst er toch wat meer kritisch tegen aan zullen kijken. Mij maakt het allemaal niet zo veel uit, over vier dagen is Sinterklaas met zijn paard en zijn pieten weer vertrokken en kunnen we lekker weer gaan zeiken over kerstmis.

3,0*

Zoveelste TV-docu die gewoon niet op MM thuishoort.

Maar vanwege het onderwerp toch maar eens bekeken, al wat het vooraf ook wel al duidelijk dat hier geen grote onthullingen uit zouden voortkomen. Je krijgt een reporter die haar mening al lang klaar heeft, die via halve experimentjes op zoek gaat naar elementen om haar mening verder te staven.

Maar zelf daar slaagt ze niet eens in. De achterdocht en het zelfs kordaat afkeuren van "onze" culturele achtergrond in Engeland is treffend voor de hele discussie. Verder is de docu uiteraard vanuit één richting gestaafd (want objectiviteit in docus is uit den boze). Sunny's zoektocht naar sluimerend racisme in haarzelf wordt nooit breder getrokken. Waarom wordt de vraag ook eens niet aan Folly gesteld? White priviledge wordt besproken, white guilt wordt stilgezwegen. Als zinvol document is het compleet waardeloos, als "Geen Cent te Makken" entertainment is het wél op niveau (namelijk niks nada).

Twee vragen liggen aan de basis van héél de discussie, maar worden uiteraard niet behandeld.

1/ Waar ligt de grens tussen vooroordelen en discriminatie. Iedereen heeft vooroordelen en die gaan zeker niet enkel over huidskleur. Het is nu eenmaal hoe een individu omgaat met de wereld om hen heen, omdat het brein an sich de volledige nuance van een wereldbevolking van 6 miljard individuen niet kan bevatten. Dik, dun, arm, rijk, bril, soepogen, lang, kort, blank, zwart, intelligent, dom, rock, house ... iedereen deelt de wereld in hokjes in om er mee om te kunnen gaan.

2/ Is het zinvol om het gevoel van racisme (of discriminatie in het algemeen) te koppelen aan diegen die eronder lijdt in plaats van aan de actie zelf. Geen eenvoudige discussie, al is voor mij het antwoord niet zo moeilijk.

Verder ook even de test gedaan die ze in deze docu doen. Ik kwam uit op "matige automatische voorkeur voor blanke personen". Wat ook niet zo vreemd is als je de test eens kritisch bekijkt ... in de eerste 150 seconden wordt hard aan een motorische connectie gebouwd dat blank = goed. In de volgende 150 seconden wordt die motorische connectie bewust omgedraaid, wat uiteraard leidt tot tragere antwoorden en twijfel. En dat komt dan uit Harvard ... vast door een aantal domme blanke geitewollensokken in elkaar gedraaid.

Dit soort "iedereen kan schilderen" docus horen gewoon thuis op YouTube, niet op TV, nog minder op een film site.

0.5*

En vanavond in De Wereld Draait Door is Sunny Bergman voor deze film uitgeroepen tot NL Persoon van de Maand...

Ben benieuwd of daar nog reacties op komen

Ik heb die test óók gedaan inzake voorkeuren voor homo- of heteroseksualiteit. Ik kwam, als verwacht, bij een (sterke) voorkeur voor heteroseksualiteit uit, maar die oefening was wel omgekeerd. Dus eerst het positieve gelinkt aan homo's, daarna het positieve aan hetero's. Bij die test van kleurvoorkeur was het inderdaad bij ook zoals jij zei. Ik heb er verder te weinig verstand van om de test te bekritiseren, maar het maakte bij mij niets uit of het positieve eerst werd gelinkt aan datgene wat mijn voorkeur geniet of pas daarna.

Ik heb een poging gewaagd om deze weinig objectieve docu ook zo eerlijk mogelijk te beoordelen, maar dat is echt niet te doen als je zo'n extreem eentonig werkje aflevert. Ik ben een voorstander van Zwarte Piet, iets wat ik zie als cultureel erfgoed waar ik helemaal niks kwalijks of racistisch in zie. Mochten mensen dat wel voelen dan vind ik dat vervelend voor dat groepje klagers, maar het zou voor mij geen reden zijn om Piet maar paars of geel te verven. Was het niet dit thema, dan had zo'n groep klagers wel wat anders gevonden om hun gal over te spuwen. Ik heb op zich geen problemen met kleine aanpassingen, zoals de extreem rode lippen of de oorbellen, maar men kan ook doorslaan. Maar terug naar de docu van Sunny Bergman: heel, heel slecht en op bepaalde manieren ook heel kwalijk te noemen, maar dat zal ik wel met voorbeelden benoemen.

Of je nu voor of tegen Zwarte Piet bent boeit me eigenlijk niet, zoals Bergman al laat weten in de docu heeft iedereen recht op een mening hier. Maar als je er een mooi feest mee probeert te verzieken, vooral tijdens de intocht zelf, dan ben je bij mij dat laatste beetje krediet kwijt. Prima dat je een discussie zoekt, maar doe dat wel op gepaste momenten. De kinderen zelf mogen nooit de dupe van zoiets doms als dit worden. Wat mij enorm stoort aan de docu is dat alles wordt geprojecteerd op racisme en discriminatie. Na een tijdje gaat de docu zelfs niet meer over Piet, maar worden er wel hele goedkope voorbeelden gezocht om aan te tonen dat Nederland zogenaamd heel racistisch is. Als we Bergman moeten geloven kijken we iedere zwarte man of vrouw raar aan en vinden we hen verdacht of tweederangs. Hou op zeg. Ik geloof echt wel dat er racisme is, aangezien dat overal ter wereld bestaat tegen alle huidskleuren, geloofsopvattingen en seksualiteiten.

Ik ga eens voorbeelden noemen die me ontzettend stoorden. Verkleed als Sinterklaas en Zwarte Piet ergens in de zomer door Londen lopen en dan verbaasd doen dat je negatieve reacties krijgt. Tsja. Een blanke en zwarte man een fietsslot laten openbreken. Benieuwd hoe selectief mevrouw Bergman heeft zitten filteren met de reacties van omstanders. De blanke NPO omroep. Echt iets om je heel druk over te maken zeg. Volgens mij lopen er genoeg donkere mensen in televisieland rond. Tussendoor wordt er uiteraard nog even over Wilders gesproken. Die uitspraken over ''minder, minder'' waren natuurlijk erg kansloos, maar het heeft geen drol met de docu zelf te maken waarom Zwarte Piet nou racistisch zou zijn. Tussendoor heeft mevrouw ook nog het lef de objectiviteit van de Nederlandse rechters in twijfel te trekken, want wat weten blanken er nou van hé...? Over neerbuigend en kansloos gesproken zeg.

En wat ik helemaal te walgelijk voor woorden vind is dat al haar ''meningen'' bijna uit haar familie of kennissenkring komen. Pa komt aan het woord, net als haar goede donkere vriendin, haar prettige Afrikaanse huisgenoot van weleer en de directeur van de NPO. Hoe enorm geregisseerd en gekleurd kun je de meningen afleveren? Alles is zo enorm een richting ingedrukt zeg. Pa is aan het begin van de docu nog een onwetende blanke man en op het einde heeft hij het licht gezien en is hij zelfs aan het demonstreren tegen al het onrecht wat Nederland zwarte mensen aandoen. Idem met de buurman die plots als paarse Piet naar buiten wil. Hahaha, damn. Idem met de huisgenoot die even mag vertellen hoe stereotype hij is behandeld door Sunny. Want ja, ook Sunny heeft het licht gezien hé. En natuurlijk wordt omgekeerd ook even een beeld gecreëerd dat alle donkere mensen prima ingeburgerd zijn. Een donkere man moet verantwoorden dat hij helemaal niet slecht is en een donkere vrouw is een hele fanatieke Oranje supporter die altijd voor Oranje zal kiezen. Hoe dik wil je de mening van Bergman er toch bovenop leggen dan? En dan benoem ik die extreem trieste Quinsy Gario maar niet te veel, want ieder woord dat je aan die malloot besteed is er 1 teveel.

Nogmaals, ieder zijn keuze hoor. Lekker belangrijk of je voor of tegen Piet bent, maar deze docu, nota bene gesubsidieerd door de NPO, geeft echt een vreselijk eenzijdig beeld af. Ben je voor Zwarte Piet, dan wordt je tussen neus en lippen door ook een beetje belachelijk gemaakt door Bergman en erger, neergezet als semi-racist, terwijl het merendeel van de vierders echt de link met racisme niet legde. Een hoop valide argumenten waarom het wel een acceptabel feest is komen dan natuurlijk ook niet aan bod. Binnenkort komt er een andere docu aan die naar het schijnt een heel stuk objectiever het beeld schetst van Zwarte Piet:

Zwartgemaakt | Cinecrowd

Laten we daar dan maar naar uitkijken. Al ben ik blij dat deze hele ellende na dit weekend hopelijk weer een tijd uit beeld zal zijn.

0,5

Ik hoop dat die docu ook in zal gaan op het verhaal uit de Noorse Mythologie, wat zeer waarschijnlijk ten grondslag ligt aan het Sinterklaas en Zwarte Piet-verhaal (iets wat maar zéér weinig mensen zullen weten)... Ben benieuwd.

Als je dieper naar deze documentaire kijkt is het 'Zwarte Piet' item eigenlijk meer een aangrijppunt om het racisme in Nederland aan de kaak te stellen. Soms wordt het wat onhandig weergegeven.

Maar racisme is iets wat er altijd geweest is. En ergens zal het er ook altijd zijn. En of je nu blank, zwart of wat dan ook bent. Het is en blijft een moeilijk gegeven. Voorbeelden te over als je gewoon naar onze maatschappij kijkt.

Hier wordt het 'Zwarte Piet' item gebruikt om racisme m.b.t. het verschil van de blanke en de zwarte mens in Nederland aan te geven. Moeilijk dat het rondom een kinderfeest gaat. Een kwetsbaar iets waar velen van ons in zijn opgevoed en goede herinneringen aan hebben. Dat rijmt niet met racisme.

Ik zelf ben door deze discussie anders naar onze Medelanders gaan kijken. Juist nu zie ik er zwarte Pieten in. En bemerk ik de verschillen tussen zwart en blank zijn in Nederland.

Heeft dat mij wakker gemaakt ? Ja.

Ben ik een racist ? Wie niet ?

Ik heb dus blijkbaar de afgelopen jaren stil liggen slapen. Onwetend. Maar ik ben niet positief wakker geworden. Ik zie steeds meer de scheidslijnen tussen onze bevolkingsgroepen groeien.

Dit is niet over na 5 december. Dit was er al lang.. En het is wakker geworden.

Waar en wanneer schudden we elkaar weer de hand en gaan we als mensen met elkaar verder ?

"De volgorde heeft maar een kleine invloed op de testresultaten. We zorgen dat de ene helft van de deelnemers eerst de ene combinatie van foto’s/namen en woorden maakt (associatie 1) en daarna de andere combinatie (associatie 2). Deze volgorde is voor de andere helft van de deelnemers omgekeerd (zij maken eerst associatie 2 en daarna associatie 1).

Voor elke volgorde is een reden te verzinnen waarom het lag aan de volgorde. Bij de ene volgorde is het argument: “ik moest het eerst nog leren, in het tweede blok had ik het pas door”. Bij de andere volgorde wordt vaak het argument gebruikt: “ik had het eerst al op 1 manier aangeleerd, nu moet ik opeens switchen, dat is moeilijk”."

Voor mij raak jij hier onbewust aan de kern van de hele discussie. Racisme is niet iets waarbij iemand actief het idee heeft dat hij of zij iets verkeerds denkt over een bepaalde bevolkingsgroep, maar het kan ook ingebed zijn in onze collectieve manier van denken. Daar ontkom je nooit helemaal aan, maar het is al iets anders wanneer jij je ervan bewust bent, dan wanneer je van de daken schreeuwt dat het allemaal niet zo is. Zwarte Piet is volgens Bergman/Gario dan een uitwas van een cultuur waar bepaalde racistische stereotypen verbloemd worden onder goede bedoelingen, terwijl zij op een onbewust niveau nog steeds een belangrijke rol spelen in de maatschappij.

Eigenlijk zegt Sunny Bergman zegt niet zoveel meer dan dat negatieve stereotypen óók bij haarzelf en Quinsy Gario voorkomen. Kortzichtig weergegeven? Ja. Misschien dat blanke Nederlanders zich daar niet altijd bewust van zijn. Misschien dat het inderdaad eindeloos veel complexer is en dat processen van marginalisering en uitsluiting ook door die groepen zelf worden veroorzaakt. Misschien dat er zelfs racisme naar blanke Nederlanders is komen te ontstaan. Maar dat neemt niet weg dat media, politiek, justititie, onderwijs, etc worden gedomineerd door blanke Nederlanders terwijl de maatschappij steeds meer aan het veranderen is naar meer verschillende etniciteiten en gemengde Nederlanders.

Hier is bijvoorbeeld een genuanceerde blog van de Universiteit Leiden die zonder poespas uitlegt hoe negatieve sterotypering zijn weg naar de cultuur kan vinden: Leiden Psychology Blog - Articles - Piet and Prejudice: Why Change is Threatening - leidenpsychologyblog.nl