Général Idi Amin Dada: Autoportrait (1974)

Mijn 1200e stem is voor Idi Amin zoals hij zichzelf wilde laten zien. Een beeld van wat er voor iemand in een kwetsbaar land aan de macht kan komen. Ondanks de enorm trieste achtergrond vaak erg grappig.

Amin wil bijvoorbeeld de kracht van het leger laten zien, maar de vele beelden komen eerder over als soldaatje spelen door hobbyisten dan als een serieus leger. Met als hoogte/dieptepunt zijn oefening om de Golanhoogte op Israel te veroveren die we in beeld zien. Amin ziet zichzelf als groot leider, maar zijn toespraken en antwoorden beginnen vaak met wat algemene cliche's en niet zelden raakt hij helemaal verstrikt in zijn eigen onsamenhangende gedachten. Als op een bijeenkomst met artsen een moeilijke vraag krijgt over operaties die buiten de officiele kanalen plaatsvinden komt er een antwoord over de gevaren van te veel drinken. En dat de artsen de mensen daar voor moeten waarschuwen,

Het feit dat Amin maar een paar cuts in de film wilde en er verder achterstond, sterker nog: zelf het idee aandroeg voor de meeste scenes geven meer een beeld van de persoon dan een ongeautoriseerde documentaire had kunnen doen. En dat beeld is bizar.

Boeiende filmische curiositeit.

3.5*

Een mooi tijdsbeeld van een eigenlijk archetypische alleenheerser.

Verantwoording van een dictatoriaal regime via onsamenhangende revolutionaire theorieën, het niet dulden van tegenspraak en het creëren van angst, het komt allemaal voorbij. De getoonde kabinets"vergadering" is in dat opzicht veelzeggend. De sterke nadruk op militaire macht maakt het beeld compleet.

En natuurlijk de grootheidswaan. De man is in meerdere disciplines sportkampioen en legt aan artsen uit wat ze moeten doen. Een en ander leidt daardoor tot hilarische momenten, die rechtstreeks in een film als The Dictator kunnen worden opgenomen. Mooiste voorbeeld is waarschijnlijk wel de scène in het zwembad

After a century of colonialism, isn't it in part a deformed image of ourselves that Idi Amin Dada reflects?

Een nogal absurde documentaire over Amin - inderdaad, een zelfportret, met alle bemoeienis die Amin zelf met de wording had. Zijn zelfbeeld geprojecteerd op de wereld, en aan ons als kijker om daar een mening over te vinden met schaarse hulp van de vertelstem. Pijnlijk om hem de geschikte peer te zien uithangen, flauwe grappen te zien vertellen - waarbij zijn publiek krampachtig op de juiste momenten lacht, uit doodsangst eerder dan vrolijkheid.

Als rariteitenkabinet voldoet de film wel enigszins, maar net als The Last King of Scotland (2006) vind ik dat de film behoorlijk tekort schiet in de behandeling van Amin en zijn tijdperk als dictator. Hoewel het misschien ook wel onmogelijk is om zoveel absurditeit in een film te vatten. Toch, de karakterisering als joviale oom met een tikje schiet voorbij aan dat zijn regime aan 100.000 tot 500.000 mensen het leven gekost heeft, en dat hij daar naar verluidt eigenhandig graag aan mocht bijdragen.