Jesse James (1939)

Een leuke western, die verrassend veel overeenkomsten bevat ten opzichte van de 2007 versie (The Assassination of Jesse James). Welke naar mijn gevoel beter is, is niet echt een eerlijke strijd. De oudere versie bevat naar mijn gevoel niet die diepgang en camerawerk dat de nieuwe versie wel in overvloed heeft.

Maar niets ten nadele van deze versie, die er opvallend goed uitzag. Vooral Tyrone Power maakt als acteur indruk en de film bevat een aantal zeer sterke scènes (onder andere het einde). Voor western liefhebbers is deze film zeker aan te bevelen.

Inderdaad verrassend veel overeenkomsten met The Assassination of...., maar ook opvallend veel verschillen. Zo is hier Frank James er tot het eind toe bij (waar hij in 2007 al snel stopte) en wordt hier een bank overvallen, waar ze in de recente versie niet aan toekomen. Na wat onderzoek op wikipedia ligt de waarheid ergens in het midden.

Hoe dan ook, de film kijkt best lekker weg, maar bevat helaas nogal wat onnodige personages en weet uiteindelijk als geheel niet te overtuigen (vooral ook door de ongeloofwaardig change of mind van Jesse, al vond ik het wel verrassend dat hij ook al in 1939 wel als outlaw werd afgebeeld).

Vooral interessant door de film met de recente film over Jesse James te vergelijken, maar verder is het geen geweldige film. 2,5*

Los van de historische feiten, (on)juistheden, is dit gewoon een film die uitermate onderhoudend is.

Helemaal als je de kwaliteit van de actiescenes beziet in het licht van het jaar (1939 dus) waarin deze film is gemaakt.

Buiten de actiescenes om wordt er ook prima geacteerd.

Jammer in deze film is dat de rol van de Younger-broers wat onderbelicht worden (volgens mij wordt hun naam in de film zelfs niet genoemd, al doen ze er wel in mee). Ook Frank James komt er wat bekaaid van af. Maar goed, de film heet dan ook niet voor niets Jesse James.

De film komt op mij wel over als een geromantiseerde "Robin Hood". En dat dat niet helemaal de waarheid is... och, het leverde wel een uitermate goede film op.

4*

Hieronder nog een link met interessante myhtes en feiten:

http://www.ericjames.org/Jesse_James_Myths_and_Facts.html

Jesse James had de pech om in hetzelfde jaar uitgekomen te zijn als die andere twee giganten in Technicolor: Gone With The Wind en The Wizard of Oz.

Vrij onderhoudende western, aangezien de toon vooral in het voordeel spreekt van Jesse James. Wie anders kun je hebben dan Tyrone Power?

De film heeft gelukkig wel een aantal sterke scenes, zoals de anticipatie van Frank James' reddingsactie. Dit wordt voortreffelijk, op een klassieke manier, uitgespeeld.

Een waardige vervanging voor het ontbreken van een uitgewerkte bankoverval.

Indrukwekkend is ook de scene waarin ze met paard het ravijn in duiken. Ik las dat ze hiervoor de paarden hadden geblindoekt en ze het uiteindelijk niet hebben overleefd. Met als gevolg de invoer van een bond, die in het vervolg toezag dat 'no animals were hurt during the production of this motion picture.'

Een heerlijke "ouwerwetse" western vol vaart en energie, waarin de historische accuratesse (zoals de afwezigheid van Quantrill's Raiders en de Younger Boys, om nog maar te zwijgen van de "They was drove to it"-invalshoek) ingeruild zijn voor het charisma van Tyrone Power (hoewel daarover de meningen misschien verdeeld zijn) en Henry Fonda (die later natuurlijk een grotere ster en een betere acteur dan Power zou worden maar hier nog de tweede viool speelt). Verrassend ook dat er nauwelijks achtergrondmuziek is, zelfs niet bij de achtervolgingen na de gevangenisuitbraak en na de mislukte bankoverval. Actie, humor (al die editorials van de majoor!), romantiek, een goede schurk (Brian Donlevy), een fraaie achterbakse Bob Ford (de onsterfelijke John Carradine), aardige psychologische ontwikkeling (het leven als "scared animals" op de vlucht van Jesse en Zee wordt bepaald niet geïdealiseerd) en af en toe prachtig camerawerk (Jesse die 's nachts over de daken van de wagons van de rijdende trein loopt!) maken dit tot een feest. Superbe vermaak in de beste klassieke Hollywood-traditie.
        Overigens was 1939 sowieso een aardig jaar voor westerns, want naast deze film zagen in dat jaar ook het daglicht Destry rides again, John Fords Drums along the Mohawk, en de centrale westernklassieker die de grote jaren van de Amerikaanse western inluidde, Stagecoach. (Maar, eerlijk is eerlijk, in dat jaar verscheen ook The Oklahoma Kid, met twee archetypische gangsters die opeens een cowboypakkie aantrokken – James Cagney en Humphrey Bogart, van wie de eerste het zelfs bestaat om na een succesvol schot de rook van de loop van zijn revolver te blazen.)
 

Henry Kings Jesse James is één van de klassiekers uit het topjaar van de western maar zeker niet de beste uit dat jaar. Deze verfilming van het leven van een der meest beruchte outlaws uit het oude Amerikaanse westen is echter wel een zeer vermakelijke. Dit komt met name door het sterke spel van Tyrone Power en Henry Fonda als de vooraanstaande gebroeders James, en de geestige bijdrage van Henry Hull. Daarnaast zijn het de romantiek, waar Nancy Kelly op alleraardigste wijze voor zorgt, en de door Brian Donlevy, Donald Meek en John Carradine gebrachte opschudding, die deze prima western een fijn sfeertje meegeven.

Feitelijk is het Jesse James-verhaal een van de basismythes waarop de western als stijl en genre op gebaseerd zijn en dat begon al tijdens zijn leven. Toen de kranten eerst schreven over een boef en toen ze merkten dat hij populair werd hem steeds meer als rebel gingen benaderen totdat het onduidelijk was wat nou waar was. Hij werd een rebel tegen de corrupte overheid.

Deze film is niet de eerste verfilming van het verhaal en het zou ook niet de laatste zijn. Sterker nog: Later waagden ook twee favoriete regisseurs van me zich eraan. De Hollywood rebellen Samuel Fuller en Nicholas Ray. Ik moet die films allebei nog zien trouwens. Recenter hebben we nog de film van Andrew Dominik gehad.

Dit is volgens mij de eerste Jesse Jamesfilm die ik zag. En de succesvolste. Dit was op misschien wel het hoogtepunt van de western als genre de grootste western van 1939. Groter dus dan Stagecoach zelfs. En op Gone With The Wind en Mr Smith Goes To Washington na zelfs de succesvolste film van 1939 in de VS. King was zo'n degelijke regisseur die een publieksfilm kon maken wiens naam nu goeddeels vergeten is omdat zijn werk niet heel duidelijk zijn stempel heeft.

En zo is deze film ook. Hij heeft niet zoveel van de sfeer of de fraaie scripts die latere westerns vaak heel aantrekkelijk voor me maken, maar is een slimme film voor een groot publiek. Zeker in het begin is jesse James een gewone jongen die een outlaw wordt in een situatie waarin de gemiddelde kijker dacht "zo zou ik het ook worden". Het liep niet goed met Jesse af, dat was handig vanwege de Hays-code. Met name de eerste helft heeft de film een stevig tempo. Er is een love interest, een schattig kindje, wat overacterende nare bijfiguren en niet te vergeten comic relief in de vorm van de rol van krantenman "the major" door bijrolacteur Henry Hull. De hoofdrollen waren voor de recent doorgebroken Power en Fonda. Met medewesternacteur Scott in een bijrol.