Agora (2009)

Wetenschap en godsdienststrubbelingen en verwoestingen zijn het onderwerp van deze film die vermoedelijk wel een pak fictie bevat maar ons toch iets leert over de stand van de wetenschap op het einde van de 4de eeuw en over de christen "invasie" in Arabië en de eeuwig twist met de Joden.

Hoe is het mogelijk dat een godsdienst eeuwig en altijd de oorzaak is van oorlog ?

Prachtige film van Alejandro Amenábar (Abre los Ojos, The Others) gemaakt met voor waarschijnlijk Europese begrippen astronomisch budget van vijftig miljoen euro. We worden mee genomen naar het Alexandrië van de vierde eeuw na Christus. De Romeinen waren over het hoogtepunt van hun macht heen. Hier maken kennis met Hypatia de eerste vrouwelijke wiskundige, filosoof en een astronoom gespeeld door Rachel Weisz die in de wereldbefaamde bibliotheek van Alexandrië zich bezighoudt met wetenschappelijk onderzoek. Ze wordt begeerd door twee aanhangers: haar persoonlijke slaaf Davus en leerling Orestes. Maar er is meer dan alleen een ontroerend liefdesverhaal, een accurate (her)vertelling van de nadagen van het Romeinse Rijk en een reconstructie van het leven van Hypatia. Het is ook een verhaal over de gevaren van religieus fundamentalisme, de eeuwig durende strijd tussen religie en wetenschap en de nietige plaats van de mens in het universum. Het is zeer sterk en spannend in beeld gebracht hoe het voor de christelijke fanatici/fundamentalisten van belang was dat mensen dom werden gehouden. Met als doel macht. De film laat zien dat dus fundamentalisme van alle tijden is, voor komt in alle religies en duidelijk altijd even slecht is. De film prikkelt hiermee de geest, maar zorgt er met een prachtige vormgeving en innovatief camerawerk ook voor dat je ogen tekort komt. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de geweldige Rachel Weisz, die de film praktisch in haar eentje draagt. Episch, meeslepend, filosofisch, avontuurlijk en uitdagend. Het enige puntje van kritiek is dat de thema’s in slechts twee uur speelfilm zijn gepropt.

Best oké.

Normaal zijn dit soort historische epossen niet echt wat voor mij, maar vanwege de regie van Amenábar deze Agora toch maar een kans gegeven. En dat pakte best goed uit, een stuk beter dan z'n Amerikaanse tegenhangers.

Heel subtiel is het inderdaad niet, maar dat is het onderwerp ook niet echt. Misbruik van geloof in de zoektocht voor (politieke) macht is van alle tijden, ironisch gezien is tegenwoordig de wetenschap ook niet meer veilig van dit misbruik. In die zin wel grappig dat net die wetenschap het lichtpuntje is in deze film.

Zit wel een beetje actie in, maar de film wordt gelukkig nooit té episch. En de actie zelf werd ook een stuk aangenamer in beeld gebracht in vergelijking met de Gladiators van deze wereld. Aankleding is verder ook aardig, al zit er af en toe wel wat mindere CG in. Echt groots of indrukwekkend vond ik het nog steeds niet, maar dat vind ik zelden bij dit soort films.

Heb me er best mee vermaakt. Qua onderwerp redelijk interessant, qua uitwerking beter dan soortgelijke films.

3.0*

Religie is de bron van alle kwaad.

...althans dat lijkt soms zo. Een actueel onderwerp in een ander tijdperk geeft een indringende werkelijkheid over fanatisme.

Anyway, het gaat in deze film natuurlijk over het levensverhaal van filosofe Hypatia.

Af en toe moet ik mijn Griekse/Romeinse oudheid kennis weer opfrissen.

Met deze film waande ik me helemaal in de 4e eeuw na Chr. Een boeiend en mooi in beeld gebracht verhaal. Geen bombastisch geweld maar mooi gedoseerd.

Erg fijn.

Met Agora slaat Amenabar een totaal andere weg in. Dit historisch epos dat zich afspeelt in de 4e eeuw na Christus gaat over het opkomend christendom. Geen vredelievende opkomst, maar zoals zovele godsdienstoorlogen die zich willen profileren, gaat dit gepaard met veel geweld en bloedvergieten. Fundamentalisme is een begrip van alle religies, zelfs voor het christendom (wat eigenlijk niet hoeft te verbazen, maar toch). Naast religie bevat Agora ook een filosofisch tintje.

De film ziet er visueel erg mooi uit. Rachel Weisz Ziet er geweldig uit en draagt de film moeiteloos. De mannelijke tegenhangers kon ik soms moeilijk uit elkaar houden, waardoor ik inhoudelijk niet steeds bij de les was. De camerastandpunten zijn sterk waarbij af en toe ook wordt uitgezoomd om een ruimere blik te creëren. Geslaagde film van Amenabar, eentje die ik zeker kan appreciëren, maar ik hou toch eerder van zijn andere werken (Abre los ojos, Mar adentro of Tesis).

Visueel sterke film. De makers hebben goed gebruik gemaakt van visuele taal om hun boodschap over te brengen. Daarmee tekenen ze echter een erg anachronistisch beeld van de tijd en ook vind ik het twijfelachtig op wat voor visuele middelen beroep wordt gedaan. De Heidenen zijn allemaal blanke geleerde kosmopolieten en de Christenen en Joden worden als stereotype bewoners van het Midden Oosten afgeschilderd. De manier waarop de Christenen worden weergegeven is letterlijk gebaseerd op hoe terroristen er uit zien (kromzwaarden en zwarte tulbanden). De reacties op de film maken duidelijk hoe gevaarlijk dergelijke manieren van weergave zijn. Het roept immers erg negatieve reacties op ten opzichten van religie en in het bijzonder het Christendom. Daarnaast bevestigd het het idee dat fundamentalisten alleen uit 'de grote zandbak' komen en duidelijk te onderscheiden zijn door hun uiterlijk.

Het moge duidelijk zijn dat Agora eigenlijk geen film over de Oudheid is, maar als directe aanleiding 9/11 heeft. Het verhaal van Hypatia (die overigens ondanks haar intellectuele prestaties niet het gras voor de voeten van Copernicus, Newton en Einstein heeft weggemaaid zoals de film beweerd) wordt daar enkel voor gebruikt. Amenábar maakt zijn kritiek op fundamentalisme goed duidelijk, ironisch genoeg slaat hij daarin zo ver door dat de film een klassiek voorbeeld wordt van verlichtingsfundamentalisme en anachronistische ideeën over Greco-Romeinse superioriteit.

Agora is een historische dramafilm gebaseerd op de laatste jaren van de Griekse wiskundige Hypatia. De film is geregisseerd door de Spaanse regisseur Alejandro Amenábar, die eerder veel lof oogstte met films als Mar Adentro en The Others. Een echt productieve regisseur is Amenábar niet, want Agora was pas z’n vijfde film in een 20-jarige carrière en ook pas de eerste film die hij sinds Mar Adentro uit 2004 had gemaakt.

Met een budget van 70 miljoen dollar was Agora één van de duurste Spaanse films aller tijden. Maar dankzij dat budget ziet de film er wel fantastisch uit met mooie kostuums en decors en functionele trucages. Helaas is de film inhoudelijk wat minder geslaagd. Het verhaal is behoorlijk traag en zoals gewoonlijk worden alle religieuze personen in deze film afgeschilderd als bloeddorstige moordenaars die elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Ook Rachel Weisz is niet echt overtuigend als Griekse wiskundige en maakt van Hypatia een saai karakter. De bijrollen zijn wat beter ingevuld en met name Max Minghella en Oscar Isaac vallen op in hun rollen.

Al met al een boeiende film, maar er had wel wat meer entertainment in gemogen.

Interessant stukje geschiedenis. De christenen worden wel heel barbaars afgeschilderd in Agora. De christenen vernietigenden inderdaad de tempels, maar ze schaften ook de mensenoffers, gladiatorenspelen en slavernij af, om maar enkele vbn. te noemen die in de film niet aan bod komen.

Alexandrië wordt prachtig gereconstrueerd en het verhaal, hoewel simpel, wordt overtuigend en meeslepend verteld.