Tystnaden (1963)

Dat verbaast me niets.

Echter zie ik wel overduidelijk overeenkomsten tussen Såsom i en Spegel (1961) en het vermeende "tweede deel" Nattvardsgästerna (1962). Maar ik kan de verwarring zeer wel voorstellen. Nu ik de vermeende trilogie gezien heb kan ik concluderen dat ze allemaal prima afzonderlijk van elkaar bekeken kunnen worden.

Vooral Såsom i en Spegel (1961) toont veel overeenkomsten met Höstsonaten (1978).

Voor de rest, overweldigende film die mij bij de keel greep.

Zeker een film die zich leent om vaker te bekijken om nieuwe aspecten in de film te ontdekken, want Tystnaden leent zich bij uitstek om telkens opnieuw verrast te worden om redenen die NarcissusBladsp al eerder opsomde, ik citeer: "orignele camerastandpunten, de fenomenale close-ups, het spel met stiltes, geluid, spaarzame dialogen, die extra intrigerend worden.......en dit alles in een (sensuele!) lichtspel die onzettend verfijnd is.

Daar hoef ik verder niets aan toe te voegen.

5*

Tystnaden is alles wat ik van een goede Bergman film verwacht. Beetje traag, donker, symbolisch en vooral psychologisch heel sterk. Daarnaast zijn de beelden prachtig.

In feite voelde ik mij als kijker een beetje als Johan. Je weet niet precies wat er aan de hand is, maar toch heb je een sterk vermoeden. Je voelt constant de spanningen en daarom zoek je af en toe de vrijheid en rust op. Eigenlijk vond ik Johan daarom het sterkste personage van de film. Bij de zussen bleef ik naar mijn gevoel met iets teveel vraagtekens achter. Wellicht zijn die vraagtekens goed voor de film, maar soms wil je als kijker antwoorden. Wellicht vind ik die antwoorden als ik de film een tweede keer zie.

@Co Jackso

Ik kan me goed voorstellen dat je met enkele vragen achterbleef. Dat was ook bij mij het geval. Het zal mij niets verbazen dat wanneer ik vanuit een andere invalshoek de film opnieuw zal bekijken ik een hoop nieuwe punten zal ontdekken.

Desalniettemin heb ik werkelijk genoten van de beelden pracht en het acteerwerk. Anna's tien jaar oude zoon Johan vond ik zeer ontroerend spelen, hoe hij omspringt met die verlatenheid en hoe hij invulling geeft aan zijn dagelijkse bezigheden.

Een juweeltje.

Een juweeltje is het zeker. Maar je blijft als kijker met ongelooflijk veel vragen over, vooral als je er nog een paar minuten over nadenkt. Bijna alles in de film is namelijk suggestief, en relaties tussen karakters zijn alleen maar te raden. Volgens mij weet alleen Bergman alle antwoorden op zijn film, en de kijkers zelf hebben op deze manier allen een eigen interpretatie. De film is in feite een fragment uit het leven van de karakters, en hoe hun onderlinge relatie is moet je als kijker afleiden uit de beelden. De één zal daarvan houden en de ander die daar geen geduld of moeite voor wil doen niet. Dat is trouwens ook zeer knap aan de film, je weet namelijk niet hoe diep de film gaat en hoeveel lagen de film uiteindelijk heeft.

Hoewel dit pas mijn derde Bergman is, hoop ik dat hij met deze film de grenzen van de kijker heeft opgezocht, en er met andere films niet overheen gaat. Maar dat zal ik in de toekomst wel ontdekken.

Inhoudelijk is de film behoorlijk suggestief inderdaad.

Mag ik vragen welke twee andere Bergman's je al hebt bekeken?

Smultronstället en Persona. Allebei goed bevallen, net zoals deze overigens. Persona vind ik het beste van de drie.

Persona is inderdaad een meesterwerk.

Smultronstället moet ik nog zien, heb ik hier wel liggen. Dan heb je nog een hoop juweeltjes te gaan Co Jackso

Fanny och Alexander vond ik eveneens erg ontroerend. En ook Såsom i en Spegel (1961) is mij enorm goed bevallen, ik heb daar zelfs een recensie over geschreven als je op die link klinkt

Eén van de hoofdsleutels om films van Bergman te begrijpen is ook al bij Persona door Apster genoemd: communicatie....en dan zowel verbaal als non-verbaal. Maar vooral het 'onzegbare' is hierbij van belang, er wordt veel te rade overgelaten....dat maakt de cinematografie in deze films extra spannend.

Hmf.. erg erg zware film. Misschien wel de lastigste Bergman die ik tot nu toe zag.

Het probleem daarmee is dat je wel behoorlijk in de stemming moet zijn en ik denk niet dat ik dat was.

Probleem van die pakketservice is echter dat je niet eeuwig de tijd hebt. Zal hem later nog wel eens wat uitgebreider analyseren.

Dit is mijn mening in een notendop. Ik heb relatief weinig Bergman-films zien, en omdat het zware, indringende films zijn, neemt dit aantal op een laag tempo toe. Maar op den duur wil ik me wel steeds meer in 's mans oeuvre verdiepen, want wat een inhoudelijk boeiend, visueel indrukwekkend en qua spel sterk filmpje is dit zeg. 4*

Vandaag voor de derde maal deze film gezien. Als er een film is van Bergman die bij mij telkens weer vragen oproept dan is het deze film. Hoe moet ik deze film nu interpreteren?

De tanks die door de straten rijden, de oorlogsvliegtuigen die we horen. Staat dit niet als symbool voor de innerlijke strijd van de twee zussen?

Het vreemde land, waarvan de taal onverstaanbaar is. Staat dit niet als symbool voor het onvermogen van de twee zussen om met elkaar te communiceren?

En de zussen, zijn ze elk niet één stuk van dezelfde persoonlijkheid?

En zo zijn er nog vele vragen.

Interessant detail is dat een van de dwergen, die met de baard en de snor, sprekend lijkt op de dwerg "Sebastian de Mora" uit het gelijknamige schilderij van Diego Velasquez. Toeval kan het haast niet zijn want de dwergen spraken spaans. Je zou haast zeggen dat Bergman bekend was met het werk van de schilder Velasquez.

En zo valt er nog meer te ontdekken in deze magistrale film.

Met "Det sjunde inseglet" is "Tystnaden" voor mij Bergman's beste, maar ook tevens zijn moeilijkste film. Om deze juist te kunnen waarderen moet je deze film meerdere malen gezien hebben.

Waardering omhoog van 4,5* naar 5*

Sterk laatste deel in de Gods Zwijgen trilogie. Wat Wibro al zegt, een film om nog eens te bekijken om zo meer te ontdekken. Je kan dit als de tegenhanger van Lost in Translation zien. In laatstgenoemde film komen de 2 personages dichter bij elkaar door de vreemde omgeving, in de Grote Stilte gebeurt precies het omgekeerde. De 2 zussen vervreemden zelfs nog meer door de situatie. Bergman geeft in deze film opnieuw zijn visie over hoe hij aankijkt tegen de verhouding tussen mensen en komt opnieuw met een niet al te positieve conclusie dat mensen langs elkaar heen communiceren. De invloeden van buitenaf (in dit geval WOII) lijken de emoties te versterken, iets wat in andere Bergman films ook terug te vinden is.

Mooie film dus, met weinig dialoog, waardoor Bergman veel openlaat voor de kijker. Erg wrang einde ook, de zieke zus blijft alleen achter in het hotel, waar ze uiteindelijk ook alleen zal sterven.

4,5*

Niet alleen geregisseerd, maar ook geschreven door Bergman. En dat laatste doet de film de das om, want veel meer dan een A4tje kan het scenario niet geweest zijn. Tystnaden is niet meer dan een kale registratie van een ketting emotieloze scènes. Apathisch gebracht, zowel door de regie als de acteurs. Wie een beetje z'n best doet zal er nog wat symboliek in vinden over miscommunicatie in de letterlijke en figuurlijke betekenis. Geen onaardig thema maar door Bergman schandalig slecht uitgewerkt.

Emotieloos? De 2 zussen verbergen weliswaar hun emoties tegenover elkaar, maar spreken zichzelf uit tegenover vreemdelingen die hun nota bene niet verstaan.

Telkens heb ik het idee niet echt van Bergman's cinema te houden en toch heb ik meer dan de helft van zijn door mij geziene films met 4* beloont. Ook Tystnaden is een film die me echt overtuigde. Wellicht ben ik met een - voor mij - verkeerde begonnen..

Vooral de stiltes en het ronddwalen door het hotel (L'Année Dernière à Marienbad iemand?) en de intuïtieve afstand die geschapen wordt vond ik innemend. Heb genoten van de stiltes en het langs elkaar gepraat, dat voor een onuitspreekbare sfeer zorgde. De dwergjes waren haast Felliniaans. Zo hier en daar vond ik de mimiek en manier van acteren nog net iets te theatraal, op afstand, maar dat is iets waar ik steeds meer van ga houden, bemerk ik. Tot nu toe één van Bergmans mooiste en meest poëtische films.

Schoot ook door mijn hoofd evenals The Shining.

Jep, aan The Shining moest ik ook vaak terugdenken .

De gangen van The Shining zijn dan ook hierop geïnspireerd

Ah, leuk weetje . Maar het was inderdaad vrij opvallend.

Ongeloofelijk moeilijke en zware film, deze tweede Bergman die ik zag. Maar dat is niet eens echt negatief. De film is haast ongrijpbaar, maar intrigeert wel heel erg. Vervelend vond ik het dan ook nooit en het voelde ook niet pretentieus aan, wat nog wel eens een risico zou kunnen zijn voor dergelijke films.

Dat de film over moeilijke communicatie gaat kan bijna iedereen er nog wel uithalen (en de titel geeft het ook al een beetje weg), maar het hele zwijgen van God heb ik niet in de film kunnen vinden. Hij zij inderdaad niets, maar dat doet hij toch alleen maar in Bijbelse films en Monty Python and the Holy Grail

Ondanks dat de film ongrijpbaar is vond ik de personages niet zo ongrijpbaar. Wat er precies tussen de twee vrouwen speelt weten we misschien niet zeker, maar ik had regelmatig het gevoel toch wel ongeveer te weten wat er aan de hand was en wat ze dachten en voelden. Daarom werkte de film voor mij ook wel. Tegen het einde aan leefde ik zelfs een beetje mee met beide vrouwen. Wel is het jammer dat sommige dialogen nogal geschreven en literair overkwamen. Dit haalt het realisme wat weg; al lijkt de film door zijn bijzondere (en schitterende) cinematografie sowieso wel wat magisch.

Ik weet nog niet helemaal wat ik met de film moet. Ik heb er in ieder geval geen spijt van dat ik hem gekeken heb, maar het is een film die denk ik even moet zinken en wellicht nog eens bekeken worden. Ik twijfel tussen 3,5* en 4*. Ik hou het vooralsnog op 3,5* met groeimogelijkheden.

Het zal je duidelijk zijn dat mocht Bergman al in God geloven, dat dat onmogelijk de god van de christelijke kerk kan zijn, in Bergman's geval dus de god van de Lutherse Kerk. Dus geen god die het zo goed met je voor heeft, die je wel even uit je lijden zal verlossen. De god van bergman is een wrede god, een god die het lot van de mensen koud laat, die de aan het ziekbed gekluisterde Ester laat creperen. Niemand bekommerde zich om het lot van Ester; haar zuster Anna niet, het jongetje niet, de bewoners van het vreemde land niet. Ze was helemaal aan haar zelf overgeleverd. Ze was in het kort gezegd door God verlaten. Een God die zweeg in alle talen. Een God die het beste gedefiniëerd kan worden als een "Niets""

En waarom zou dat een Lutherse God zijn?

Omdat Bergman Luthers was.

Zijn vader was Luthers predikant, hijzelf keerde zich bij mijn weten tegen elk geloof. Maar het zou alsnog niet het antwoord op mijn vraag zijn.

Elke kerk heeft een verschillende uitleg over God.

Bij de gereformeerden is God een god die je moet vrezen

bij de katholieken is God een god die je moet liefhebben en bij de luthersen zal wat God is wel ergens tussen die twee inliggen. Bij mij zijn het allemaal afgoden en ik denk dat Bergman er precies hetzelfde over dacht. "Tystnaden" is daar een 'sprekend' voorbeeld van.

Tja, dat Ester hier door God verlaten zou zijn dat zal allemaal wel, maar op die manier kan je iedere film die gaat over een persoon die moeilijke tijden doormaakt wel een film over het zwijgen van God noemen. Zo werkt het niet. Er wordt maar in één zin in de gehele film over God gesproken. In Det Sjunde Inseglet was het wel duidelijk aanwezig, maar die film behoort dan gek genoeg weer niet tot de Trilogie over het Zwijgen van God.

Niet dat het verder zoveel uitmaakt; deze film wordt er niet slechter van.

De uitleg die ik gegeven heb is dus zuiver subjectief. Het is zoals ik het zie. Een ander heeft misschien een andere interpretatie over het zwijgen van God.

Nu snap je misschien ook waarom ik dit de moeilijkste film van Bergman vind.

Mijn tweede Bergman, na Persona, en ik moet zeggen dat ik deze film een heel stuk beter kan waarderen. Het is een moeilijke, erg zware film, die voor meerdere interpretaties vatbaar is. In ieder geval laat de film op een indrukwekkende manier zien hoe een (waarschijnlijk toch al niet zo'n goede) relatie tussen twee zussen in een vreemd land in oorlog, helemaal uiteen valt.

De film is traag, af en toe zeer donker en bevat visueel erg mooie beelden en je blijft na afloop van de film nog wel een tijdje er over nadenken, tenminste ik wel dan .

Zoals sommige users al aanhalen deden de lange gangen in het hotel ook mij erg aan The Shining denken.

Na Persona had ik mijn twijfels over Bergman, maar deze film maakt mij toch wel nieuwsgierig naar ander werk van hem.

4,0*

intrigerende film.

Reeds een jaar is er voorbij sinds ik mijn eerste Bergman zag (Sjunde Inseglet, Det). Erg vreemd eigenlijk dat het zolang op zich heeft laten wachten voor een tweede Bergman, en dat terwijl de film me wist te overtuigen. Wellicht had ik de angst om in dienst oeuvre geen enkel film meer zou bezichtigen die de levensvragen en alles om zich heen op zo'n luchtig en menselijke manier zou vertonen.

De Grote Stilte, zoals de titel duidt is een interpretatie opzicht. Kenmerkend door weinig dialogen en symboliek. De symboliek die mij deed verlangen naar meer en die mijn inziens veel te schaars wordt weer gegeven. Deze film is overigens alles behalve zwaar te noemen. Komt wellicht door het feit dat ik de film meer zie als een humanistisch vormgegeven portret van mensheid dan een duister weergegeven intellectueel bedenkelijk ervaring.

Centraal in de film is allicht de leegte, onvoldaanheid (Anna) ijdelheid (Ester) die allen best overtuigend zijn vormgegeven. Verder een definitie op het predicaat 'Karakterstudie'. In die categorie valt dan nog te twisten. Je heb namelijk een karakterstudie die voldoet aan de eisen van een karakterstudie en een karakterstudie die het predicaat overtreft. Hierbij sluit ik me aan bij de 'gewone' karakterstudie. Want hoe mooi de rollen wel niet worden vervuld door de twee vrouwelijke hoofdrolspeelsters is er Jammer genoeg sprake van een slecht geacteerde kind spel.

Tegen het einde vinden we nog een paar emotionele uitbarstingen die niet de juiste houding en timing betreffen waardoor meeleven niet meevalt. Allicht een film die bij herziening zal groeien, wat ook bij de eerst genoemde film het geval was.

Momenteel een fascinerend, doch niet helemaal overtuigende film, door te weinig symboliek en te weinig dialogen, waarvan ik het spreekwoord ''spreken is zilver, zwijgen is goud'' niet meteen aan toe kan reiken.

Net gezien en ik vond het werkelijk een geweldige ervaring. Wat een spanning! Wat een emoties! Wauw!

Een paar dingen vielen mij op:

Ligt het aan mij of is er verdacht veel seksuele spanning tussen Ester en Anna? Ik vond het ook verdacht dat Anna Ester leek te kwellen door vreemd te gaan (wat dus ook zou wijzen op een verhouding). Maar het zijn dus ook zussen (hoewel dat nergens expliciet genoemd word).

Verder..

Aan het einde heeft Ester het over dat ze iets wil opbiechten. Dat ze vindt dat sperma stinkt en dat ze zelf ook stonk nadat ze bevrucht was. Heeft zij dan ook een kind of mis ik iets?

Een dikke 4.5*. Ik ben er nog niet over uit welke ik beter vind, Persona of Tystnaden.