The 11th Hour (2007)

Een stuk rauwer en rechter voor zijn raap dan An Inconvenient Truth. Deze visualiseert veel sterker de gevolgen, waar Gore meer koos voor een presentatievorm met een grapje en wat onnodige zaken. Na al niet al te lange tijd werd het doemscenario en het wijzen met het vingertje vervelend. Dat vond ik van Gore's film ook al overigens. Niet dat ik geen serieus probleem zie natuurlijk. Dat er nog weinig mensen behoefte hebben aan een 'vervolgfilm' blijkt inderdaad wel. Denk dat The 11th Hour veel beter was geweest om als eerste de boodschap over te brengen dan de andere.

It's our generation that gets to change the world... forever.

Een krachtige docu die ons laat zien hoe erg het gesteld is met de natuur mede door boeiende getuigenissen zoals denkers van Michail Gorbatsjov en Stephen Hawking tot William McDonough, expert op het gebied duurzaam ontwerpen, en vele anderen onthullen de kritieke staat waarin de planeet aarde nu verkeerd.

Verbijsterende beelden van overstromingen, branden, orkanen, instortende ijskappen,...

Maar ook het mooie van de natuur kwam naarmate het einde zeker en vast in beeld. Acteur Leonardo DiCaprio produceert en vertelt in deze dringende en baanbrekende film wat we gedaan hebben, waar we naartoe gaan en het allerbelangrijkste hoe we kunnen veranderen.

Het elfde uur is aangebroken. Nee, wees niet bang, Andries Knevel komt niet in deze film voor. The 11th Hour is het zoveelste red-het-milieu-voordat-het-te-laat-is-filmpje. Deze keer geproduceerd door Leonardo DiCaprio. Je weet wel, die knappe jongen uit Titanic. Maar nu is Leonardo nog serieuzer want hij maakt zich druk over het milieu en de gevolgen daarvan voor de mensheid.

The 11th Hour

Na Al Gores An Inconvenient Truth dacht DiCaprio vast dat zo’n film over het milieu wel leuk is. Vooral nu de klimaathype zo lekker op gang is gekomen na het mondiaal uitgezonden Life Earth concert, eveneens georganiseerd door Al Gore, die op één dag met een privévliegtuig naar de diverse concertlocaties vloog verspreid over de hele wereld om de mensheid te vertellen dat zij het maar eens wat rustiger aan moeten doen met de uitstoot van broeikasgassen. Dit sprak DiCaprio waarschijnlijk wel aan en ook hij wilde een slaatj… uhh hij wilde ook trachten mensen bewust te maken van de nijpende situatie.

Het probleem is bekend: het gaat slecht met het milieu. Maar de laatste jaren merken we sterker dan ooit tevoren wat de gevolgen zijn van een veranderend klimaat op aarde. Gemiddeld is het een graad warmer geworden en hoewel dat niet veel lijkt, heeft het toch een significante uitwerking op de zeer gevoelige verhoudingen die het klimaat in balans houden.

El Niño, heel erg veel tornado’s en orkanen zijn tekenen dat het klimaat aan het veranderen is. Maar we merken ook dat de poolkappen smelten en dat hierdoor Arctische dieren zoals de ijsbeer in de problemen komen. De voorspellingen van wetenschappers stemmen ons dan ook heel erg somber: als we nu niets ondernemen zullen er nog veel meer dieren uitsterven en komt ons leven, zoals wij dat nu leiden, in gevaar. Grote gebieden in de wereld zullen uitdrogen en verwoestijnen. De voedselproductie zal steeds lager komen te liggen en weldra zullen er oorlogen uitbreken om voedsel en schoon drinkwater.

Maar zoals gezegd is dit probleem al bekend en voegt deze documentaire weinig toe. In de film zien we een aantal politici, milieuactivisten en wetenschappers met hun discipline gericht op milieu of klimaat. Zij spreken hun profetieën op filosofische wijze richting de camera. Maar in feite zeggen zij niets extra’s in verhouding tot de informatie die een gemiddelde Discovery of National Geographic documentaire biedt.

Het algemene verhaal dat wordt verteld door de sprekers gaat nogal van de hak op de tak, na een paar minuten ben je het spoor al bijster. Want wie zegt nu wat en wat is de rode draad in het verhaal!? Dat is vrij simpel: in de tijd dat de aarde bestaat (± 4,6 miljard jaar) bewandelt de mens haar in geografische of astronomische termen pas heel erg kort. Sterker nog: wanneer je de leeftijd van de aarde zou projecteren op het verloop van één etmaal bestaat de mens pas 1 lullige minuut. En in die ene minuut heeft de mens het al voor elkaar gekregen om van de aarde een ongelooflijke zooi te maken. In feite zijn wij heel erg slechte kostgangers voor Moeder Aarde. De boodschap luistert daarom nauw: wij mensen moeten veranderen! We hoeven niet in berenvellen achter ons nog levende eten aan te jagen in de bossen, maar we moeten de technieken die we hebben toepassen om duurzaam te produceren. Dit vereist een verandering van denken en een bewustere manier van leven.

Dat zijn allemaal heel erg mooie woorden. En natuurlijk, de aarde is niet gezond meer, maar dit verhaal is als een oude wijn in een oude zak. De boodschap is bekend en men moet actie ondernemen. Het probleem is nu onderkend (dat is altijd de eerste stap bij het oplossen van een probleem) en vervolgens moeten we een plan van aanpak maken en dat heel snel ten uitvoer brengen.

In de documentaire wordt maar even voorbij gegaan aan de economische gevolgen van duurzaam en milieuvriendelijk produceren, transporteren en consumeren. De technieken zijn inderdaad voorhandig, maar ze zijn ook veel duurder dan de nu gebruikte technieken. De industrie piekert er niet over om ineens te gaan hervormen, dat kost hen een vermogen en levert uiteindelijk veel minder winst. In de economie draait alles om een zo groot mogelijk rendement te verkrijgen uit een zo klein mogelijke inspanning of investering. Willen we dus echt iets bereiken, dan zullen regeringen onderling spijkers met koppen moeten slaan en tot subsidiëringen komen, intelligente politiek bedrijven gericht op de langere termijn, durven te investeren in revolutionaire concepten en stoppen met het ridicule nationalistische protectionisme dat we hier in Europa en in Noord-Amerika zo goed kennen en dat tegelijkertijd ook zo schadelijk is voor de economieën elders en het milieu hier.

De documentaire handelt dus zeker niet over alle aspecten van het probleem en dat is ook moeilijk, want de klimaatveranderingen zijn het gevolg van diverse factoren en zijn dus alles behalve eenduidig. Daarnaast riekt deze documentaire naar onruststokerij, bangmakerij en is vooral een goedkoop aftreksel van andermans inspanningen. De film is heel erg gericht op de Verenigde Staten en hoewel het begrijpelijk is – het is immers een Amerikaanse productie – is het ook weer jammer omdat het klimaatprobleem de hele wereld treft en ook de hele wereld debet is aan het probleem.

Gelukkig laat de documentaire ons ook zien dat er nog hoop is, dus kennelijk kunnen we in dat laatste uur dat resteert nog wel het een en ander goed maken. Volgens wetenschappers en economen is er jaarlijks een bedrag van 161 miljard Amerikaanse dollars nodig om de natuur te herstellen. Dit bedrag is slechts één derde deel van het jaarlijkse Amerikaanse defensiebudget. Om de aarde an sich hoeven we ons niet veel zorgen te maken: wanneer de mensheid het milieu zodanig heeft verwoest dat onze planeet onleefbaar is geworden zal de natuur zich weer herstellen. Na verloop van tijd zal de planeet weer groen zijn, de aarde heeft immers alle tijd van de wereld en wij hebben dat niet.

De dvd is verpakt in materiaal vervaardigd uit 100% hernieuwbare grondstoffen. Afgezien van de inmiddels meer dan herkauwde boodschap is de dvd wat rommelig, de ondertiteling zuigt aan alle kanten en gaat véél te snel! Als je redelijk Engels spreekt, zet dan de ondertiteling maar uit, want veel zul je er niet aan hebben. Tenzij je een cursus snellezen hebt gevolgd. En als je dan toch bezig bent: de namen van de sprekers en diens titels verschijnen linksonder in beeld, maar wel in een heel klein rot lettertje! Deze dvd kun je dus beter op je pc bekijken, alwaar je ongetwijfeld dichter bij het beeld zit dan bij een standaard opstelling in de woonkamer met je tv. De dvd is te bekijken in het Engels en het Frans met ondertiteling in het Nederlands, Engels en Frans.

En laten we dan afsluiten met de wijze woorden van Oren Lyons:

“What if we choose to eradicate ourselves from this earth, by whatever means? The earth goes nowhere. And in time it will regenerate and all the lakes will be pristine. The rivers, the waters, the mountains everything will be green again. It’ll be peaceful. There may not be people, but the earth will regenerate. And you know why? Because the earth has all time in the world and we don’t. So I think that’s where we’re at, right now.”

Misschien wel de meest verschrikkelijke "film" die ik ooit gezien heb. Het begint al met de promotie van een film, ik hoorde mensen zelfs actiefilm roepen op dit forum, waar het eigenlijk een documentaire is.

Het is een opeenstapeling van met name nare beelden, talking heads die om de beurt 1 of meer zinnetje roepen over hun visie wat er allemaal wel niet staat te gebeuren in de toekomst met onze planeet, afgewisseld met Di Caprio's voice-over en zijn eigen commentaar, wat ie beter achter wegen had kunnen laten. Sowieso had hij beter zijn geld in echte ontwikkeling/verbetering kunnen steken, maar dat is uiteraard niet hollywoodiaans en ik krijg dan ook sterk de indruk dat ie het met name deed om zijn soort van schuldgevoel af te kopen, met zijn privé jet etc. Want zo is Amerika natuurlijk ook weer.

Technisch gezien is het echt flop: De voortdurende talking heads die contstant aan dezelfde kant staan waardoor het beeld steeds "springt" en zelfs een aantal (bewuste) jump cuts bij een aantal speaches van de "experts". Dit afgewisseld met soms hele mooie, maar meestal gruwelijke beelden die vaak niet pasten bij hetgeen er gezegd werd, of enorm gedramatiseerd.

Je zou zeggen dat Di Caprio's netwerk bestaat uit experts die er veel verstand van hebben, dus ik ga er dan ook maar even vanuit dat veel van het hierboven beschrevene bewust gedaan is, zodat mensen zich onbewust ongemakkelijk/oncomfortabel zouden voelen tijdens en na het kijken van de docu.

In het begin verteld Di Caprio dat ze veel onafhankelijk experts en onderzoekers hebben gevraagd naar de gevolgen van milieuvervuiling. Verder wordt er nergens beschreven wie of wat deze "experts" zijn, waardoor de geloofwaardigheid naar een nulpunt toe zakt. In het begin wordt er al heel dramatisch gedaan over hedendaags voedsel etc. (Wat naar mijn mening meer een rede is van commercie: er moet immers zo goedkoop mogelijk geproduceerd worden, waardoor de kwaliteit aanzienlijk minder is)

Maar als er dan nog wordt beweerd dat het zelfs psychische aandoeningen veroorzaakt zonder ook maar enige bron of verwijzing, is echt het dieptepunt van de "film" bereikt en heb ik hem dan ook maar afgezet. ...Om er vervolgens nooit meer naar te kijken. Wat een crap!

Begrijp me niet verkeerd: het is goed dat er aandacht aan wordt besteed en ik zal ook zeker niet zeggen dat het goed is wat we allemaal doen, maar de manier waarop is erg dramatisch en ronduit slecht verfilmd. Verder denk ik dat mensen zelf er weinig aan kunnen of zullen veranderen, dit moet echt op grote schaal gebeuren en dan kan mijn inziens geld dat in dergelijke docu's gestopt wordt (Waar er al honderden van gemaakt zijn) elders aan besteed worden. Ook ben ik absoluut niet tegen Di Caprio, hij behoord al enkele jaren tot een van mijn favo acteurs, maar persoonlijk is ie wat mij betreft een paar puntjes gedaalt. Ergste is nog dat het vrij hypocriet is een dergelijke film te maken, maar zelf wel het slechte voorbeeld geven door in je privé jet te blijven vliegen.

Deze documentaire eens bekeken, maar veel nieuws ben 'k toch niet te weten gekomen. De docu richt zich iets meer op het Amerikaanse publiek. Tja de film wijst nogmaals dat de aarde in een slechte staat is en dat we vlug moeten handelen. De film is vooral in het begin negatief, maar naar het einde toe worden er toch nog enkele oplossingen geboden.

Leonardo DiCaprio trekt een beetje de film, maar een echte meerwaarde brengt dit niet met zich mee.

Niet echt een memorabele documentaire, maar ook niet slecht. Hij laat je toch wel even stilstaan bij je eigen handelingen.