Batman (1989)

“Where does he get those wonderful toys?”

Ik ben persoonlijk van jongs af aan al erg fan van de ‘Nolan’ trilogie van de ‘Batman’ films, waar zijn tweede deel zo goed als permanent in mijn top tien zal blijven staan. Toen ik mijzelf aanmeldde voor deze website, ging er uiteraard een wereld van kennis voor mij open en, kwam ik erachter dat er nog véél meer ‘Batman’ films op de wereld zijn, waaronder de hele oude uit de jaren vijftig maar, een reeks die mij eigenlijk meteen opviel waren de ‘Batman’ films uit de jaren tachtig en negentig, waar dus hier ook, ‘Michael Keaton’ de rol van held op zich neemt. Het leek me daarom ook leuk om het weekend af te sluiten met deze film, aangezien ik net op dat moment ook een code doorgestuurd kreeg van een vriend van mij waardoor ik één film gratis kon kijken via Pathé Thuis. Mijn keuze was al gauw gevallen voor deze film, en daar had ik achteraf zeker geen spijt van maar, de film viel me toch wat tegen en dat kwam meer omdat ik toch best veel van deze film had verwacht en het helaas niet altijd even waar werd gemaakt.

Ik denk dat je, als je deze film gaat bekijken dat je wel even moet beseffen dat je naar een versie van ‘Tim Burton’ kijkt wat overigens totaal niet erg is, want ik vind het een erg goede regisseur maar, je krijgt wel een theatrale film. En dat was misschien niet iets waar ik op zat te wachten met een titel als ‘Batman’. Tuurlijk hoorde het overigens wel een beetje bij de ‘Joker’ personage, al was het soms iets te veel. Het theatrale wordt wel overwoekerd door een licht duister sfeertje, wat zowel ‘Michael Keaton’ en zijn rol als ‘Batman’ weet te creëren, geheel ‘Gotham City’ bouwt ook hieraan mee, en de donkere, duistere en vooral enge straten zijn zeker geen vrolijk aanzicht. Dit typeerde de stijl vooral maar, zo wordt ‘Batman’ in mijn ogen nog beter weergegeven, en springt de ‘Joker’ met zijn hyperactieve personage er al gauw bovenuit, wat gepaard gaat met zijn criminele gedachten gang want dan weer fantastisch past in het sfeertje.

Het acteerwerk vond ik overigens nog helemaal niet zo slecht. Al ging ik daar uiteraard ook niet echt van uit. De veelbelovende ‘Michael Keaton’ maakte zijn naam zeker waar in deze films, hoewel ik hem toch wat op de achtergrond vond staan deed hij het prima als ‘Batman’. De film draait echter wel geheel om ‘Jack Nicholson’ en zijn rol als ‘Joker’. Het meest theatrale wat ik heb gezien overigens in de film maar, ‘Nicholson’ pakte de rol best leuk op en voerde hem ook erg fijn uit, met een goed gezicht voor de ‘Joker’. Toch vond ik het achter liggende idee bij de ‘Nolan’ reeks een tikkeltje sterker, ook hierin deze film slaagt de ‘Joker’ het meest.

Qua verhaal vond ik het niet altijd even bijzonder, en dat was ook te merken aan mijn kijkgedrag waar ik toch erg snel afgeleid was tijdens het kijken van de film en niet echt mijn volle concentratie kon houden voor de film. De actiescènes helpen er echte wel bij, die ervoor zorgen dat ik weer wat actiever werd in mijn zit maar daar weet ‘Burton’ mij niet door vast te klemmen. Het verhaal vond ik op veel vlakken gewoon best saai, en dan helpen die dansjes er niet echt bij.

Maar, dan zie je voornamelijk de waardige klasse van ‘Burton’ die een film als dit, hoe theatraal het ook is, ook waanzinnig weet aan te kleden met o.a. de speeltjes die ‘Batman’ krijgt. En dan zie je hier voornamelijk de ‘Batmobiel’ die ongelooflijk geavanceerd is zeker voor zijn tijd; je moet het maar bedenken. En ook de ‘Batwing’ ziet er vet uit! Daar wint de film voor mij toch wel wat punten mee, en ik vond het fascinerend om te zien. En ik kon ook ongelooflijk veel genieten van het moment dat de ‘Joker’ met zijn groep dat restaurant binnendringt, de soundtrack, de vibes die ’Nicholson’ afgeeft werken erg positief.

De film duurde met zijn 126 minuten niet ongelooflijk lang, dat gevoel had ik echter wel. Niet heel relaxed, gezien het feit dat de film in mijn ogen iets te veel weg kakt en ik helaas niet altijd gecharmeerd ben door het verhaal. Heb ik over het algemeen wel gewoon een vermakelijke filmavond gehad.

Batman prima film voor de tijd met mooie decors en setting. Jack Nicholson start sterk met het gedaante geven aan the joker. Michael Keaton als Bruce Wayne ben ik minder enthousiast. Het verscholen charisma zie ik niet in hem om de gedaante van een actieheld aan te kunnen nemen. Verder dus prima!

De Nolan-trilogie zijn de Batman-films waar ik mee ben opgegroeid, en dus ook de films waar ik aan denk als ik aan Batman denk. Nostalgie is een niet te onderschatten factor, maar ook daarbuiten om blijven die films natuurlijk heel gemakkelijk overeind staan. Het tweeluik van Burton was altijd aanwezig in mijn achterhoofd, en als fan van Burton staan die al heel lang op mijn lijstje, maar tot nu toe was het er nog nooit van gekomen. Nostalgie speelt hier dus niet mee, maar dat heeft deze Batman ook niet bepaald nodig. Leuke, vermakelijke film van begin tot einde, met een fijne duistere, maar tegelijkertijd ook best luchtige sfeer. Het is een wereld van verschil met hoe Batman tegenwoordig in films geportretteerd wordt. Deze film neemt zich op geen enkel moment al te serieus, is nooit té donker, is zéker niet edgy en cynisch. Ik vond die recente film met Pattinson zeker ook niet verkeerd, maar het is echt appelen met peren vergelijken. De wereld van Gotham voelt hier bijna buitenaards aan, en niet zomaar als een naamloze Amerikaanse stad. Het sfeertje dat hierdoor gecreëerd wordt is absoluut top, en de sets zijn om je vingers bij af te likken. Die gothic sfeer kan Burton als geen ander in beeld brengen. De film scoort echt veel punten met zijn regiestijl en -keuzes.

Het verhaal is een beetje zo-zo en ook niet echt erg gefocust, maar dat wordt goedgemaakt door leuke individuele scènes en een fijn spelende cast. Keaton is een beetje een onderkoelde Batman/Bruce Wayne, maar meteen in zijn eerste scène klikte het wel al, en ik snap wel waarom bepaalde mensen hem de beste Batman vinden. Hij is een heel stuk weirder dan bijvoorbeeld een Christian Bale, maar dat past bij de sfeer en wereld van deze film. Nicholson als de Joker is énorm over the top. Ik kon er wel van genieten, maar het is af en toe té veel van het goede. Maar goed, als je een acteur hebt die er niet zo voluit voor gaat, werkt de film wellicht niet, dus het is hem vergeven.

Beste scène uit de film? Die met de bat mobile die cruist doorheen het donkere bos en dan plotseling door de bat Cave rijdt. Misschien niet heel spectaculair, maar zo'n scène zie je zelden in een andere Batman-film, zeker niet in combinatie met dat gothische sfeertje.

3.5*.

Herziening. Het is toch vooral de stijl die overeind blijft. Het donkere schaduwrijke Gotham, de mooie design van de Batman attributen en natuurlijk de liefde van Burton voor expressionisme en noir. Dat laatste wordt echter meer iets van een gimmick wanneer het verhaal achterblijft. Wel vaker een pijnpunt in zijn films. Ondanks alle potentieel komt het allemaal wat vlakjes over. Sommige twists komen me nu ook knullig over. Zoals het moment dat Batman een reddingsactie van Vickie Vale op poten zet. Op dat moment staat hij oog in oog met The Joker die hij simpelweg zou kunnen doden zoals hij wel vaker doet met booswichten. Of het moment dat Batman eraan komt met zijn supersonische vliegding en The Joker met één welgemikt schot het ding naar de vaantjes helpt.

Het is een verfilming van een comic en veel meer voel ik er niet bij. Eye candy maar niet spannend en voor de humor moet je het ook al niet bekijken. De soundtrack van Elfman onderlijnt pompeus de visuals, en de liedjes van Prince - hoewel ik hem zeer apprecieer - zijn een stijlbreuk en dus niet op hun plaats. We zien wel goeie acteurs aan het werk en da’s natuurlijk een plus.

Deze classic Batman film na lange tijd herzien op 4k.

Waardoor je de details, hoe de film gemaakt is perfect kan herzien.

De film blijft een heerlijke sfeervolle eighties classic van hoog niveau.

En nog ouderwets gemaakt, wat je duidelijk ziet in de deze 4k versie is er veel gebruik gemaakt is van miniatuur en decors.

Dat zo nu en dan, zeer zichtbaar is.

Toch doet het geen afbreuk, aan de kwaliteit van deze film.

Mede door de uitmuntende acteer prestaties van de hoofdrol spelers en de fantastische cast.

En de sublieme film muziek van Danny Elfman.

En natuurlijk niet te vergeten, ook de heerlijke te gekke muziek, van niemand minder als Prince die dat meesterlijk heeft gedaan.

Deze Batman film blijft tijdloos genieten.

De eerste en ook de beste Batmanfilm. De Nolan films namen zich veel te serieus met hun ellendig lange speelduur en existentiële prietpraat, iets wat hier niet het geval is. Tim Burton is een veel bescheidener persoonlijkheid dan Nolan. Ik zag onlangs in een docu dat de man nooit op de hoogte was van hoeveel zijn films opbrachten. Dat liet hem koud. Artistieke vormgeving staat op de eerste plaats.

Burtons versie is niet overambitieus. De decors en special effects zijn zelfs redelijk basic voor een film met zo'n budget. Naast Keaton en Basinger is het vooral een meesterlijke Jack Nicholson die ervoor zorgt dat ik aan 3,5* kom. Zijn vertolking van The Joker betekende veel voor de film, onscreen is hij meer te zien dan Batman zelf. Wat een overweldigende acteerprestatie alweer. Keaton lijkt wat minder goed op zijn gemak als Wayne en kan de gemaskerde held geen charisma meegeven, maar het is hem vergeven; het was de eerste keer dacht ik dat hij een niet-komische rol speelde. Alles bij elkaar genomen, en geen fan zijnde van wat voor Batman films dan ook, is deze misschien wel degene die me het meest is bevallen ondanks wat mankementen.

Sinds Marvel en DC de boel geweldig zijn gaan uitmelken met al die Avengers-meuk en vijftig films die onderling samenhangen, kan het superheldengenre mij echt gestolen worden. Er zijn nu gewoon een paar losse films, hoofdzakelijk uit het verleden, die me nog wel kunnen bekoren en daar houd ik het bij. Deze originele Batman reeks reken ik daar ook toe. Recent geleden op Blu-Ray aangeschaft en voor het eerst sinds 2012 al deze films nog eens herzien.

Dit blijft mijn favoriet. De film is zeker niet perfect, maar qua sfeer zit deze film eigenlijk wel precies goed: de juiste balans tussen duister en luchtig. Dat is enerzijds te danken aan een redelijk simpele, doch doeltreffende aanpak en anderzijds een geweldig geflipte rol van Jack Nicholson, die hier ook wel echt de show steelt. Ik vind Michael Keaton ook prima in zowel de rol van Bruce Wayne als het titelpersonage, maar Batman is en blijft toch een vrije saaie held. Misschien dat hij mede daarom ook juist altijd als kind mijn favoriet was: geen uitbundige krachten door externe factoren, maar gewoon een kerel in een vleermuispak, die dus ook af en toe ondervindt dat je je daar moeilijk in kan bewegen. En natuurlijk zijn de villains zeer kleurrijke types, waardoor de wereld automatisch een stuk interessanter wordt.

Kim Basinger is verder een leuke aanvulling en ik ga al gelijk Michael Gough noemen als een heel fijne Alfred; ook in alle vervolgfilms. Verder was ik helemaal vergeten dat Billy Dee Williams hier in zat. Zorgt er toch voor dat je nieuwsgierig blijft naar wat hij met Two-Face gedaan zou hebben in het derde deel. Voeg bij de fijne cast, de sfeervolle kostuums en settings nog de mooie soundtrack van Danny Elfman en je hebt gewoon een heerlijk vermakelijke klassieker. Niet elke scène is raak, maar het speelduur wordt desondanks goed benut. In bepaalde opzichten ben ik geneigd de score een halfje te verlagen, maar aangezien de film in een bepaald opzicht op eenzame hoogte staat, laat ik mijn score uit 2007(!) staan.

4*