American Gigolo (1980)

De eerste doorbraakrol van Richard Gere, in de rol van een gigolo voor socialites die beschuldigd wordt van moord op één van zijn klanten. Van Schrader mag je altijd uitgewerkte karakteranalyses verwachten, en dat krijg je ook wanneer thema's als sociale klassen en liefdeloosheid aangeraakt worden. Zijn ontmoeting met de ongelukkige vrouw van een senator brengt gevoelens in hem naar boven, die hij heeft verdrongen omwille van zijn "job". Het thriller aspect vond ik prima anders was de film net iets te saai geweest. Geeft ook aan dat de rijkelui met wie hij omgaat hem al snel niet meer kennen om hun eigen reputatie te beschermen. Vond het een vrij goede film eigenlijk die me niet is tegengevallen. Met de beroemde samenwerking Blondie/Giorgio Moroder op de soundtrack.

Goed geprobeerd.

Maar jammerlijk gefaald. Meer dan een thriller - wat ik eigenlijk wel verwachtte - schotelt men een soort van karakterschets van een vereenzaamde escort voor. Ik heb ooit mijn moeder eens horen vertellen dat ze in haar puberjaren anno 1980 niet genoeg kon krijgen van Richard Gere dus op dat vlak zal hij vast en zeker wel goed gecast zijn. Maar charismatisch vind ik hem allesbehalve. Sommigen zullen het onderkoeld vinden, ik vind het eerder saai en stijf.

Dat is helaas iets waar de hele film last van heeft: het lijkt nooit echt los te komen. Enige spanning is ver te zoeken, laat staan dat er een intrigerend samenspel tussen eender welke personages te vinden is. American Gigolo is stug. Te stug naar mijn smaak.

1,5

Behoorlijk saaie film.

Wel heerlijk jaren 80 sfeertje.

knappe man In zijn jonge jaren !

Statisch, slecht geschreven drama met thriller-elementen over een mannelijke escort (Richard Gere) die verdacht wordt van moord. Gere is prima in de hoofdrol, maar vrijwel de hele verdere cast is waardeloos en de plot is absoluut niet boeiend. Qua stijl valt er wel het één en ander te genieten (de film lijkt een soort voorloper van Miami Vice), maar verwacht geen opwindende erotiek. De karige seksscenes die we voorgeschoteld krijgen zijn lachwekkend knullig in beeld gebracht.

2 uur lang meegezogen in de wereld van gigolo Julian Kaye. Paul Schrader zet hier een schitterend noir drama neer. Een degelijk script schrijven kan hij als de beste, en regisseren kan hij ook nog.

Voor mij het beste werk dat ik al gezien heb van Richard Gere. Zijn looks en acting vallen volledig samen met het personage dat hij moet voorstellen. Niemand had deze rol beter kunnen invullen dan hem.

Paul Schrader heeft zich blijkbaar laten inspireren door Pickpocket voor bepaalde scenes. Visueel grijpt het ook terug naar klassieke noir. De typische lamellen in het appartement van Gere zorgen voor schaduwstrepen als symbolische tralies en een vooruitblik op wat hem te wachten staat. Schrader gebruikt ook symboliek die me origineel overkomt. Zo twijfelt Richard Gere enkele keren over de kunstkaders (= frames) in zijn appartement. Naderhand heeft hij vooral kopzorgen over de framing in de moordzaak.

Ook de muziek is top. Giorgio Moroder is blijkbaar de componist van de Blondie wereldhit Call Me dat een thema vormt doorheen de film.

Fijne sfeer, mooie beelden en een fantastische soundrack. Daardoor neem ik de irritante Richard Gere op de koop toe.

Ik zag American gigolo voor het eerst pas halfweg de jaren ’90. Het was niet lang nadat ik Light sleeper in de zalen zag. Die film had best een interessante “boete-schuld’ concept. En dan kwamen de vragen. Wie was die Schrader ? Was die niet de scenarist van Taxi driver ? Dus naar mijn toenmalige video tempel The Roxy’s en ik huurde daar American gigolo. Een meesterwerk. Die opening met de muziek van Blondie (eerst het synthesizer geluidje van Giorgio Moroder en dan bam, Call me), het universum van Armani pakken, cabrio’s en chique hotels (prachtige art direction van Fernando Scarfiotti maar kon geen credit krijgen en werd dus als visual consultant genoemd en die later ook Cat people deed), het prachtige einde dat een ode was aan Pickpocket van zijn idool Robert Bresson. AG sloeg in als een bom. Niet toevallig zat ik juist aan het einde van een tijdperk. Mijn studentenleven en de excessen die daarmee gepaard gingen, schreven hun laatste hoofdstuk. Want met AG was het duidelijk : de periode van hedonisme, van vrijheid in het botvoeren van lusten zal een keerzijde hebben. Dit doen we niet ongestraft. Het boete/schuld aspekt, weet u wel. Het was ook dankzij AG dat ik de acteur Richard Gere begon te appreciëren. Gere zal voor altijd met deze rol geassocieerd blijven maar het was een groot geluk dat hij die rol kreeg. Het is niet 100% duidelijk wat er is gebeurd maar het moet iets zijn als volgt : Gere werd als eerste gecontacteerd maar werd dan toch niet aangenomen. Men had John Travolta gekozen. Later zou Travolta uit het de film stappen. Christopher Reeves (Superman) kreeg dan de kans maar weigerde. Dan heeft men terug Gere opgevist. Dat Gere steeds een beetje onderschat werd door de recensenten doet me nog steeds pijn. Gere is perfect als Julian Kay, een narcist van het zuiverste soort. Zoals David Thomson het omschreef : één van de mooiste filmmomenten in de geschiedenis was toen Richard Gere in de spiegel keek in AG. Die scene waarin hij zijn kleren uitkiest, nonchalant en wiegend op het ritme van dat schitterend nummer van Smokey Robinson (The love i saw in you just a mirage) … dat is Gere op zijn best. Een uitstraling, een charme en een arrogantie dat Schrader uitstekend zal counteren door hem als zondebok te laten eindigen. Dat plots het milieu tegen Gere zal keren, is dan ook karma van het zuiverste soort. Gere heeft nooit de status van een Pacino of De Niro gekend. Toch werkte hij samen met meesterlijke cineasten zoals Malick (Days of heaven), Coppola (The cotton club), Altman (Dr T and his women), weliswaar niet de beste films van deze twee laatste groten. Gere heeft in sterke maar onderbelichte films gespeeld als Breathless van Jim McBride, Internal affairs van Mike Figgis, The mothman prophencies van Mark Pellington, The hoax van Lasse Hallström – zeer aan te bevelen films. Hij heeft natuurlijk ook veel standaard films gemaakt en was een leading man voor de romantic sitcoms die in de slipstream van Pretty woman de ene na de andere commerciële successen boekten. In de roddelbladen stond hij rond die tijd steevast op de foto met aan de ene arm Cindy Crawford en de andere Dalai Lama. Het kan een verklaring zijn waarom hij als acteur nooit de juiste waardering kreeg, nooit een onderscheiding mocht ontvangen, nooit zelfs een nominatie bij de Academy Awards in de wacht kon slepen. Bij deze, een life time achievement award is hier dringend op zijn plaats. Trouwens ook de rol van Michele liep niet van een leien dakje. Julie Christie trok zich terug, anderen weigerden zoals Streep en Jessica Lange en uiteindelijk kreeg Lauren Hutton de rol. Het kwam het film budget te goede. AG werd geschreven en geregisseerd door Paul Schrader, een regisseur die net als een William Friedkin steeds in de schaduw liep van de groten van zijn generatie Scorsese, Coppola en Spielberg. Schrader maakte dan ook geen hapklare mainstream. Zijn werk is vrij sober en rigide. Mishima, Affliction, Autofocus en First reformed. Allen schitterende films maar vonden weinig weerklank bij publiek en pers. Dat AG zijn enige commercieel succes was, is misschien te danken aan die schijnbare oppervlakkige schoonheid van cast en locaties (met een jonge Jerry Bruckheimer als producent !). En met een titel als American gigolo zullen er wel velen zich verslikt hebben in hun popcorn toen ze dit zagen. Schrader serveert ons immers een donker, pessimistisch wereldbeeld. Een LA als een decadent universum waarin verdorvenheid uiteindelijk destructief wordt. Het personage Julian Kay is dan ook symbool voor losse zeden en vrijpostigheid. Hij zal zijn principes verliezen voor de liefde van een vrouw. Maar het liefdes verhaal is hier meer complex dan in zijn volgende films zoals An officer and a gentleman. Hij overtreed de regels van zijn eigen wereldje en dat zal leiden tot een ondergang. Zijn moraal wordt zowel maatschappelijk als politiek afgekeurd, hij wordt verbannen. Daarin herkennen we het parcours met Travis Bickle van Taxi driver. De verloedering der zeden. Light Sleeper is een vervolg maw het personage van Gere wordt in het personage van Dafoe verder uitgediept 10 jaar later. The walker (zo onderschat) is dan een derde vervolg van het personage waarin Woody Harrelson het personage van Gere/Dafoe overneemt. De link met Film noir motief is dan ook niet zo vergezocht. Die fotografie (cf poster – die gestreepte belichting) van John Bailey (naast 4 Schrader films ook knap werk in de jaren ’80 met Ordinary people, The big chill, Silverado, The accidental tourist), die fantastische scene waarin Gere zoekt naar de juwelen (prachtige sound design) waarin fatalisme, doem en ondergang door materialisme samenvloeien. Nu je het zegt, dit is een neo noir. AG heeft zijn status als meesterwerk dubbel en dik verdiend. Een verkenning van de jaren ’80 met de glamour en glitter en het begin van aids, homofobie, seksuele impasse. AG is een allegorie over verval van die (een) periode. Eind jaren ’90 voelden wij dit ook. We hadden intussen verschillende keren AG herzien. Reeds opgeslorpt in de realiteit van werkroutine en bijkomende verplichtingen dat aanvoelde als een gevangenisstraf. Gere was ondertussen gescheiden van supermodel Cindy Crawford en tekende net een contract voor zijn volgende film Runaway bride. Boete en schuld, weet u wel.

Een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 40 : American gigolo.

De vrijdagavond bracht deze American Gigolo en daarmee alwaar zo'n titel die in de jaren '80 naar het schijnt indruk maakte en gewicht in de schaal legde en was het zelfs een behoorlijk succes in bios.

De vraag was of ik de film nu al eens had gezien hoewel ik bij voorbaat kennis had van bepaalde scènes maar daar hoef je tegenwoordig een film niet voor gezien te hebben. Maar gaandeweg ontdekte ik toch wel dat ik over de gehele lengte momenten herkende en was het vooral de scene waarin Julian samen met een oude tang een andere oude tang een hak zet en zich voordoet als een Duitser en vervolgens de situatie afsluit met een of ander raar huppeltje of dansje die ik herkende en mij herinnerde dat ik mij toen ook al afvroeg wat deze man mankeerde en de film verder niet serieus kon nemen.

En eigenlijk is dat het wel, waar de noir sfeer geen moment van de grond komt, het karakter Julian ook geen moment interessant is waar Gere er natuurlijk wel de kop voor heeft, seksueel gebeurt er geen sodemieter, is het allemaal aan de slappe voorspelbare kant en snap ik ook vooral niet wat al die wijven, met name Michelle in zo'n vent ziet met de wetenschap wat zijn handel is. Maar dat zal de gemiddelde en vooral onbegrijpelijke psychologische aantrekkingskracht zijn die rondom het gemiddelde stuk tuig met losse handjes hangt, want ja een bad guy is zo lekker spannend.

Afijn, ik snapte toen en nu nog steeds de drukte niet rondom de film, had ik hier meer van verwacht? Ja eigenlijk wel, het levert dus niet en kan ook absoluut niet op een goede cijfer rekenen.

Voer voor wie een jonge Richard Gere compleet naakt wil zien en hoe ie de vrouwen aan mekaar rijgt, en zo nu en dan eentje volledig het hoofd op hol, wat als gigolo uiteraard niet zo apart is. Moet toch ergens leuk zijn, aan de top staan qua aantrekkelijkheid. Je kan je dan als een volslagen narcist gedragen en nog gaan ze voor je plat.

Net dat is een beetje het probleem voor Julian Kaye. Want als moordverdachte blijkt hij plots op niet zo veel steun te kunnen rekenen om hem uit de penarie te helpen. Het einde vind ik wel apart, dat door zijn toedoen Leon James, weliswaar diegene die Julian er tracht in te luizen, van enkele verdiepingen hoog te pletter stort, maar dat Michelle Stratton hem dan alsnog het broodnodige alibi wil verzorgen (omdat zijn echte alibi voor haar man kiest), zodat hij vrij zal worden gesproken. Ongeacht wat haar te wachten staat, als echtgenote van een vooraanstaand politicus. Eind goed al goed, al zal Leon daar toch eens voor omkeren in z'n (weliswaar wat zelf gedolven) graf.

Het uiteindelijke plot is op zich niet eens zo slecht, maar het gehele verhaal heeft net als Gere bij vele momenten toch amper wat om het lijf. Hij scoort voor mij dan ook net een voldoende.
.
Tack och hej då!