The War Game (1965)

Een schokkende aanklacht (en bovenal een waarschuwing) tegen de inzet van nucleaire wapens, wat zeker toen gedurende de Koude Oorlog een bijzonder actueel onderwerp was. Natuurlijk is deze film een mockumentary, maar desondanks erg realistisch gebracht met een serieuze dreiging, zodat je na het kijken weer even met beide voeten op de grond staat.

Niets minder dan briljant, meermaals kippenvel en ik werd intens meegezogen in de gebeurtenissen. Met werkelijk minimale middelen maakt Watkins een ijzersterke apocalyptische mocumentaire en weet met bijzonder veel logica afschuwelijke taferelen te tonen. Misschien wel de beste "documentaire" die ik ooit heb gezien.

Erg goede mocumentaire over de altijd interessante Koude Oorlog. Film wordt door zijn korte tijdsduur niet vervelend, saai of uitgemolken, alhoewel ik toch het gevoel had aan het einde dat het nog wel ietsjes langer kon maar dat de creativiteit van de makers op was. Goed gefilmd en in elkaar gezet. Figurantjes deden het allemaal goed. Inhoudelijk erg aangrijpend en interessant. Na een kwartier wordt de kijker overgoten met kippenvel momentjes.

Kortom een heel erg goede documentaire, creatief, aangrijpend, interessant maar vooral erg hard. Een dikke 4* en misschien nog een verhoging. Ik raad iedereen aan dit te gaan zien.

Een best wel goede mockumentary over de gevolgen van een eventuele nucleaire aanval. Tijdens de koude oorlog was dit beeld natuurlijk best wel actueel. In de loop van de tijd is dat beeld natuurlijk wat afgezwakt, maar in een tijd als deze met die terroristische aanslagen en de mogelijke dreiging van een land als Noord-Korea is dit nog steeds wel actueel.

De makers zetten hun statement tegen een nucleaire aanval extra kracht bij, door hun verhaal te ondersteunen met soms indrukwekkende beeldtaal. Wat richt zo’n aanval toch een enorme schade aan bij mensen, een en al ellende. De verteller had wel iets vlotter en afwisselender mogen vertellen, nu kwam het ondanks de korte speelduur soms nogal eentonig over. Desondanks is het zeker een knap gemaakt stukje werk, dat zeker de mensen die geïnteresseerd zijn in alles wat met oorlog te maken heeft, zeker eens gezien zouden moeten hebben.

3,5*

Gaaf idee en gaaf uitgewerkt, met name voor die tijd. Het tijdsbeeld en die stijve Britten die geconfronteerd worden met nucleaire bommen op hun lieflijke plaatsjes is niks minder dan briljant!

Zou zoiets ook wel eens in een huidige setting willen zien.

Interessante man die Watkins. Moet snel eens meer gaan zien. Dit was mijn tweede (na Punishment Park) en ik niet zoveel filmmakers die een behoorlijk duidelijke politieke boodschap kunnen combineren met zo'n sterke film. Vind de mockumentary vorm erg slim, de film heeft daardoor wat weg van een overheidsfilm terwijl hij gehakt maakt van de officiele overheidsstandpunten. Erg boeiend en heftig.

4.0*

Verontrustend en eng. Dat moet het destijds helemaal geweest zijn, dit docudrama over een kernoorlog. Blijkbaar verteld door toenmalige nieuwslezers van de BBC. Dat klinkt nu dan wat houterig en formeel, toen zal het het ongetwijfeld nog iets realistischer hebben gemaakt. Het maakt ook korte metten met de naïviteit rondom het onderwerp en hoe overheden het voorstelden.

Alsof je überhaupt op iets dergelijks voorbereid kunt zijn. Het wordt vooral heftig wanneer de aanval en de onmiddellijke gevolgen aan bod komen. Qua uitleg, maar de beelden liegen er ook niet om. Rauw en wild door een handheld camera en in dit zwart-wit komt het nog wat groffer en angstaanjagender over. Zoals die firestorm. Zonder meer het meest imponerende onderdeel.

Watkins zal wel wat aannames hebben gebruikt om tot deze griezelige voorstelling te komen, maar hij is wel zo handig om het te koppelen aan wat onder meer Dresden en Hiroshima eerder is overkomen. Dan gaat het er toch wat gemakkelijker in. En hij gebruikt enkele opmerkelijke statements van onder andere een bisschop en een strateeg. Ronduit bizar wat die twee uitkramen.

Deze fictieve documentaire uit de stal van BBC maakt best wel indruk. Als film is het ondertussen gedateerd, maar het onderwerp zelf staat er wel. Het is voor mij moeilijk voor te stellen hoe mensen tegenover de Koude Oorlog stonden in die tijd. Vanuit de overheid (en zoals de film ook meldt ook vanuit de Kerk en de medische wereld) werd naar de burger advies gegeven over potentiële nucleaire aanvallen. Belachelijke maatregelen, gezien de impact van zo'n aanslag. Was het om de bevolking gerust te stellen? Onwetendheid? Naïeve arrogantie? De documentaire maakt het vergelijk met de boodschappen van de overheid en de echte gevolgen.

Het idee is knap gedaan en sommige scènes maken nog altijd indruk. Maar qua opzet zal dit vooral voor ophef gezorgd hebben in de jaren '60. Vooral mensen wakker geschud. Als je alleen al maar zit wat een aanslag op het WTC bvb tot gevolg heeft, toch ook een explosie in een grote westerse stad en die wetenschap in combinatie met de beelden van Hiroshima en Nagasaki. Dan is het voor de meeste mensen amper voor te stellen wat er zou gebeuren als er echt een atoombom zou gegooid worden. Gelukkig is de Koude Oorlog nooit tot haar kookpunt geraakt.

Geen idee of een dergelijke fictieve documentaire nu nog impact zou hebben. Het enige dat ik ken dat ook maar in de buurt komt (qua effect, niet qua onderwerp) is de fictieve reportage die de RTBF uitzond in 2006 over het einde van België. Wat toch een tijd bleef nazinderen.

The War Game is een fictieve docu, die de gevolgen van een nucleaire aanval in een regulier Brits provinciestadje behandelt. In mijn hoofd ging het een paar jaar terug naar de geschiedenislessen over de Koude Oorlog, toen termen als mutual assured destruction en Star Wars (Reagan administration) er in rap tempo doorheen gejaagd werden. In het bijzonder herinner ik me nog een haast surrealistisch Brits instructiefilmpje uit die tijd, waarin de eerste opdracht na het klinken van het nucleaire alarm 'duck and cover' luidde.

En laat dat instructiefilmpje (het was er een van de Britse overheid) nu precies het type werk zijn waar filmmaker Peter Watkins in zijn docu genadeloos mee afrekent. The War Game laat zien welke gruwelen een nucleaire aanval onder de bevolking teweeg zou brengen, en zet zich af tegen de politici die in die tijd soms leken te denken dat kernwapens speelgoed waren (zie bijv. ook Kubrick's Dr. Strangelove).

Het is alleen jammer dat de wijze waarop dit gedaan wordt mijn interesse nergens echt trok. De beelden zijn flets en (te)donker, de voice-over is kleurloos, eenzijdig en hier en daar iets te betweterig, en de burgers die aan het woord komen zijn houterig en hebben allemaal hetzelfde te vertellen. Boodschappen en emoties komen geforceerd over; ik haalde het 'wij maken een fictieve documentaire, willen jullie meewerken'?-credo er te veel uit.

Na een minuut of vijfendertig wordt het wel iets beter, maar dan volgt het einde al te snel. Ik moet tot mijn spijt constateren dat The War Game me weinig nieuws heeft verteld, en gezien het interessante onderwerp vind ik dat ergens wel jammer. De uitwerking van dit werkje was daarnaast te matig, en als film oogt het geheel achterhaald en zwaar gedateerd.

2*

Ik had hier nog nooit van gehoord, tot ik afgelopen weekend de review van tbouwh las en wel geïnteresseerd raakte. Soortgelijke films over een veroorzaakte derde wereldoorlog / kernoorlog als The Day After of War Games waren in de jaren 60, 70 en 80 geloof ik hot, mede ook natuurlijk omdat er een jarenlange angst onder de mensen was dat het echt mis zou kunnen gaan, zeker ten tijde van de Koude Oorlog. Of zoals bij deze The War Game in een periode dat de mensen nucleaire wapens vreesden, ongetwijfeld doordat de bommen op Hiroshima en Nagasaki wel bekend zijn bij iedereen.

Ieder geval is deze docu vrij heftig, want de gevolgen van een nucleaire oorlog zijn behoorlijk ingrijpend. Levend verbrande mensen, massale paniek, langdurige gevolgen. Kan me voorstellen dat de mensen in de jaren 60 hier behoorlijk van zijn geschrokken, vraag me af hoeveel zij nu echt van de gevolgen wisten. Puur als docu is dit vrij goed, maar als tijdloos document een stuk minder. Een behoorlijk saaie voice-over, niet zo overtuigend acteerwerk en wel erg donkere beelden. Goed om gezien te hebben, dat wel. En wie weet is dit allemaal nog best actueel, want de wereld is helaas nog altijd niet verlost van die klote kernwapens. Twijfel tussen 3* en 3,5*, maar aangezien ik me goed kan inleven hoe dit destijds over is gekomen rond ik omhoog af.

3,5*

Best een tegenvaller, helemaal gezien de relatief korte duur en de hoge score. Hoewel het interessant en nog redelijk wetenschappelijk begint wordt het al snel een saaie bedoeling, helemaal aangezien er steeds meer focus komt op fictie en (irrelevante) details uit die fictie. De film is ook erg eenzijdig, er wordt niet naar meerdere scenario's gekeken, de toon is droog en belerend, het lijkt wel of het doel het wekken van angst is. Zo wordt er bijvoorbeeld gezegd dat het waarschijnlijk is dat deze nepdocu vóór 1980 realiteit wordt. Suggestief, fictief, fatalistisch, belerend, eenzijdig... geen al te beste productie. Een magere 1,5*

'The War Game' van Peter Watkins is een Doomsday-film over een nucleaire aanval op Groot-Brittanie en werd oorspronkelijk voor TV gemaakt. De fel realistische pseudo-domcumentaire werd door de BBC echter te verontrustend geacht en werd uiteindelijk pas twintig jaar later uitgezonden. In de tussentijd werd hij wel mondjesmaat vertoond in het buitenland, hetgeen de film een Oscar voor beste documentaire opleverde. Best knap voor een volledig fictie-werk.