Crossfire (1947)

Een film noir met een boodschap, toch eigenlijk niet iets wat je snel ziet. Zoals Ramon al aangeeft is de lange monoloog van Young, hoe sterk hij het ook brengt, iets te geschreven en gaat het wat uit van een publiek dat niet bekend is met discriminatie. Dit zou dan ook de eerste film zijn in Hollywood die dit thema behandelde, al valt dat waarschijnlijk moeilijk te controleren.

Ik vond het verder wel een prima noir, maar niet echt uitzonderlijk. De belichting valt met name op. Dmytyk was schijnbaar de noirregisseur die hier het wildst mee omsprong, wat ook al te zien was in het superieure Murder, My Sweet. Verder is het opmerkelijk hoe ingetogen het acteerwerk was. Heel vreemd voor een film van die tijd. Ik vroeg me altijd af of die gigantische zware stem van Mitchum in films als The Night of the Hunter en The Big Steal nou zijn echte stem was of gewoon geacteerd. Hier klonk hij gewoon, dus waarschijnlijk is die zware stem dan toch een acteertruukje. Wel een erg leuke overigens.

Het is echter niet Mitchum die de meeste indruk maakt, maar voor mij toch weer Gloria Grahame, een van mijn favoriete actrices uit de filmgeschiedenis. Daarnaast is ook Robert Ryan geweldig in een intimiderende rol. Robert Young speelt prima een vermoeide agent en de cast wordt compleet gemaakt door een vreemde, onverklaarbare rol van Paul Kelly, die in de credits als The Man omschreven wordt. Ik heb echt geen flauw idee wat hij in de film doet, maar zijn toevoeging geeft de film toch iets extra's mee. Erg leuk. De film wisselt trouwens in bijna iedere scène van perspectief wat op een bepaalde manier verfrissend werkt voor een detective. Het mysterie wordt niet gelijkmatig met het onderzoek ontrafeld, maar door telkens een ander personage te volgen.

Wel is er een plotelement waar ik mijn vraagtekens bij zet: Ryan wordt uiteindelijk met dank aan zijn anafalbetisme ontmaskerd, maar is het niet zo dat het een vereiste is om als sergeant te moeten lezen? Ik weet niet veel van dit soort dingen af, maar ik dacht dat zelfs gewone soldaten moesten kunnen lezen. Van hogere rangen lijkt het me nog logischer.

3,5* voor deze fijne noir. Het is vooral omdat ik genoeg betere ken dat hij niet hoger scoort.

Ik vond de film bij vlagen nogal traag als peperkoek. Dit ook doordat alles vanaf het begin redelijk duidelijk is en daarna iets te veel verschillende kanten op wilt gaan. Wel een prima cast en een mooie Gloria Rahame.

Uitstekende film noir die rascistische daden behandelt. Mooi opgebouwd. De motivatie voor de misdaden komt pas naar het einde toe aan het licht en wordt door de onderzoeker duidelijk uiteengezet. Trouwens heel de film is duidelijk, niet overladen met zijdelingse romances en goed vertolkt door een stel uitstekende acteurs.

Kijk, dit vind ik dus tof, een noir die eens niet op het bedrog van een vrouw of geld gaat, maar waar men eens iets anders probeert. OK, het is blijkbaar niet hetzelfde als in het boek, maar het is verschillend genoeg in vergelijking met de klassieke noirs. Ook fijn dat halverwege de film al duidelijk wordt hoe de vork in de steel zit en je niet eindigt met 5 onthullingen in de laatste 2 minuten van de film. Sterk acteerwerk van alle aanwezige Roberts, jammer dat Mitchum geen grotere rol had. Gloria Grahame is ook wel leuk als Ginny, al is dat personage net iets te cliché noir voor deze film. De manier waarop de moordenaar gevat wordt, vond ik, om redenen die mij zelf ook niet meteen duidelijk zijn, tegelijkertijd slim gevonden maar toch ook nogal stom.

Goeie film over een rechercheur die de moord op een man moet oplossen waarbij enkele soldaten betrokken zijn. Een prima eerste helft dat op zich een vrij standaard moordonderzoek is. De tweede helft bevat de beste scenes, voornamelijk omdat dan racisme als motief wordt geintroduceerd. Goed acteerwerk van de gehele cast.

Interessante film noir waarbij een moordonderzoek centraal staat. Een film die voornamelijk bestzan uit vele en lange dialogen, vaak één op één. Bij momenten ook nogal een bozarre eigengereide aanpak van de politie-inspecteur door gesprekken en vraagstellingen te laten doen door of in het bijzijn van betrokkenen.

De film begint met de moord zelf waarbij je getuige bent van de silhouetten afgebeeld op de muur. Even later komt het levenloze lichaam van het slachtoffer in beeld en wordt het scherm gesplit in een deels zwart scherm wanneer de dader zich even komt vergewissen bij het slachtoffer of hij wel werkelijk dood is. Uiterst sfeervolle aanpak van het gebeuren en een prima openingsscene!

Racisme Ligt aan de basis van de moord en gelukkig weet de kijker al vlug hoe de vork aan de steel zit. De film zakt halfweg wat in en de zoektocht naar Mitch sleepte iets te lang aan. Voorts prima acteerwerk en meer dan degelijke film.

Eén van die noirs waarin de dialoog voorgaat op de actie. Op één of andere manier trekt dit soort films me wel en hier is dat niet anders. Anderhalf uur lang geklets met hier en daar de obligate flash back - met nog meer geklets - en ik zat op het puntje van mijn stoel. Knap van Dmytryk & co hoe ze de sfeer erin houden. Een visueel hoogtepuntje is de ontmoeting tussen George Cooper en Jacqueline White onder het pulserende licht van de cinema. Hun twijfels en onzekerheden over hun relatie krijgen aldus een visuele uitwerking. Het soort scene dat je wel meer ziet in noir.
Ook de muziek van huismeester Roy Webb mag er weer zijn. Behalve de semi-klassieke stukjes brengt hij ook sfeervolle stukjes jazz aan. En last but not least hebben we hier te maken met een stel topacteurs. Robert Ryan is heerlijk onuitstaanbaar, Robert Mitchum is heerlijk flegmatisch en ook de inbreng van Gloria Grahame is top. En dan is er nog het alweer heerlijke tussendoortje van Paul Kelly, in het soort rol dat een David Lynch ook wel zal appreciëren.
Het scenario lijkt in eerste instantie standaard misdaad/noir al neemt het naar het einde toe een moraliserende wending. Zonder dat het vervelend wordt.

Zeer geslaagde film.

Dmytryk is een regisseur van wie ik nog maar weinig gezien heb, tot nu toe eigenlijk alleen The Caine Mutiny. Daar ga ik de komende maanden hopelijk verandering in brengen, er liggen een aantal films klaar. Deze Crossfire viel alvast niet tegen, al was het ook geen meesterwerk. Robert Ryan is in goede vorm als closet-racist, en ook Gloria Grahame valt positief op. De andere rollen zijn wat simpel, met name de rol van Mitchum was vrij nietszeggend en voegde nauwelijks iets toe.

Veel wordt goedgemaakt door het camerawerk, waardoor de film eigenlijk de hele speelduur wel blijft boeien, al is het geen typische noir met fatale dames. Het is meer een Amerikaanse policier waarin de (pijprokende!) inspecteur een listig plannetje moet bedenken om de verdachte te ontmaskeren. Vond de truc (verkeerde adres doorgeven, de verdachte opwachten op het juiste adres) best aardig bedacht, al zal het voor de rechter geen stand houden denk ik. Maar dat was in dit geval ook niet nodig.

Ook apart is de structuur van de film, waarbij steeds iemand anders zijn versie van het gebeuren vertelt. Het geeft de film wel een eigen gezicht, en al is de toon wat moraliserend, gezien de tijd waarin het gedraaid is valt dat ook wel te begrijpen.

In veel opzichten een unieke film. Een van de eerste die het vrij openlijk had over antisemitisme in de VS, een lowbudget noir die goed ontvangen werd en zelfs Oscarnominaties kreeg en won ook een prijs in Cannes. Verder was het een vroege film die in de eerste helft een beetje speelt met een subjectieve verteller. Dat laatste wordt niet helemaal doorgezet en dat is jammer. De film legt later meer nadruk op hoe de moord moet worden opgelost. Overigens was dat antisemitisme zelfs al een soort compromis. In het boek is het slachtoffer een homoseksuele man (dat boek werd trouwens geschreven door Richard Brooks, die toen al scripts schreef, onder meer van noirs en later ook ging regisseren, met als wellicht bekendste film InCold Blood) Nog een opvallend punt, maar niet per se uniek is dat de film een stevige ondertoon heeft van veteranen uit de tweede wereldoorlog die hun plek in de VS moeilijk kunnen vinden.

Bij vlagen heel sfeervol. Mitchum is Mitchum, Ryan is lekker naar en voor de derde keer deze maand krijgen we Gloria Grahame als zo'n type dat in het boek waarschijnlijk een prostituee was, maar in de film in deze tijd een gezelschapsdame in een kroeg is. De film is duidelijk low budget, Er wordt helemaal niet op locatie geschoten en de sets zijn niet erg overdadig.

De film is erg expliciet in de uitwerking van zijn thema en de nadruk ligt daar in de tweede helft flink op. Je weet al wie het gedaan heeft, dus die spanning is eruit. Dat maakt het in zekere zin meer een film die een boodschap heeft dan film noirs vaak hebben. Prima film, maar wel een waarbij de eerste helft interessanter was.