Querelle (1982)

Ok, hier dan de eerste inhoudelijke recensie op deze site voor deze film.

Querelle is een film die niet makkelijk op te nemen is. Op momenten is deze prent zo persoonlijk dat je als kijker moeite kan hebben enig inlevingsvermogen los te weken. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, maar als de dialogen en de voice over op momenten zo over the top zijn dat het lachwekkend kan worden, wil dat ook niet echt helpen.

Zo ook het theatrale wat deze film vaak draagt (zie bv bepaalde vechtscenes). Fassbinder zal hier wel zijn redenen voor gehad hebben maar persoonlijk hou ik niet zo van dat expressionistisch theatraal werk.

Het onderwerp is er natuurlijk ook eentje waar niet iedereen zich mee kan identificeren.

Dit in combinatie met eerdergenoemde aspecten maakt het moeilijk voor veel kijkers dit te kunnen waarderen waaronder ook ik.

Nu ben ik iemand die gelukkig ook veel op het audiovisuele let en hierin is Querelle op momenten magisch. Lekker surrealistische sfeer die door de hele film hangt en een oranje gloed die de film veel pracht brengt. Studiowerk is obvious maar vond het hier mooi en toevoegen aan het surrealisme.

Over de soundtrack was ik zeker te spreken. De opera achtige muziek deed me wat denken aan het ruimtelijke operageschreeuw in 2001.

Querelle haalt zijn kracht uit deze twee aspecten en het goede werk van Brad Davis waardoor dit zeker wel een voldoende verdient.

3*

Meesterlijke film van Fassbinder. Wat ik er vooral aan waardeer is hoe open Fassbinder in deze film is. Hij geeft een kritische blik op de gay-scene en heeft een enorme reeks interresante theorieen over waar liefde uit vandaan komt. Zijn personages manipuleren, stelen en moorden en worstelen met zichzelf. Er zitten vele voor mij onsmakelijke shots in, maar dat neem ik maar voor lief.

Een boot bemand door schijnbaar alleen homoseksuelen komt in een haven aan. Iedereen gaat naar bekend bordeel waar je seks kunt hebben met vrouwen, maar op een bepaalde manier trekt deze plek alleen homoseksuelen aan. Je mag ook alleen seks hebben met een vrouw als je een spelletje dobbelen wint met de eigenaar (een man). Win je, dan mag je gratis met een vrouw naar keuze naar bed. Verlies je, dan moet je seks hebben met de eigenaar. Veel mensen verliezen graag. Hoe hier een financieel winstgevende zaak van gemaakt kan worden gaat langs me heen. Maar het moge duidelijk zijn dat deze film het niet van het realisme moet hebben. Het lijkt op een homo-erotisch fantasiefilm, maar dan met erg donkere, psychologische ondertonen.

Querelle is een film waarvan ik niet heel erg goed weet wat ik ermee aan moet. Als hetero kan ik weinig met de homoseksuele erotiek. De personages spreken mij ook niet bijzonder aan en eigenlijk vond ik Querelle zelf nog het minst boeiend. Alleen die luitenant gespeeld door Franco Nero was nog wel een sterk personage. Het acteerwerk is zeer theatraal en het script voelt gekunsteld en ietwat literair aan. Écht goed kan ik het niet vinden.

En toch heeft de film iets. Ik ga met Dutchtuga mee: de sfeer is gewoon ijzersterk. Ja, het decor is duidelijk nep, maar dit is een van die zeldzame films waar dat alleen maar aan de sfeer bijdraagt. Het camerawerk is fantastisch en de muziek hypnotiserend (de liedjes zijn dan weer wat minder). Fassbinder maakt er op dit gebied echt iets moois van. Ik heb daarmee ook meteen weer interesse in die regisseur gekregen, nadat een aantal jaar geleden Die Ehe der Maria Braun tegenviel (maar die moet ik herzien). Ik denk alleen wel dat er Fassbinderfilms zijn die meer mijn ding zullen zijn.

3*

Flauwe film.

't Heeft wel iets zo'n decor, broeierig sfeertje wordt daarmee gecreëerd.

Wat jammer dat het uiteindelijk bij die paar decor's blijft en daarnaast het verhaaltje ook niet bijster interessant is, beetje langdradig alles bij elkaar. Flauwe dialogen en de film gaat volgens mij teveel in herhaling.

De muziek is erg saai en en de voice-over verklapt wat komen gaat.

Wel een paar mooie shot's gezien, maar kon er eigenlijk niet meer van genieten.

Sorry Querelle, niet mijn ding.

Mooie omschrijving, maar mij sprak het niet aan.

Ik blijf hangen tussen de geroemde 'beeldtaal' en het ultralicht-filosofische poepverhaal.

Fassbinders zelf gebombardeerde meesterwerk (incl. internationale topcast-drietal) lag me niet. Hij mag dan wel z'n huiswerk gedaan hebben met Tom of Finland personages: gespierde mannen in strakke matrozenpakjes en leer. En het gebruik van Oscar Wilde's gedicht The Ballad of Reading Gaol via het immer terugkerende lied van Jeanne Moreau, dat veel raakplekken heeft met de film. Alhoewel ik totaal geen feeling had met Querelle, en daar gaat het wat mij betreft compleet de mist in.

Ik kan weer film aan mijn 0,5*-lijstje toevoegen.

Querelle is een vreselijke film waar ik niets positiefs over heb te zeggen. Het verhaal is belachelijk, lelijke decors, het vechten tussen Querelle en zijn broer, het vermoorden van zijn collega, allemaal erg fake!

Het kan allemaal best filosofisch of poëtisch bedoelt zijn maar dit is duidelijk niet voor mij bestemd. Ik voelde geen sfeer en had net als Mug totaal geen feeling met Querelle.

Door Querelle zet ik voor het eerst een film af terwijl hij nog niet klaar is.

0,5*

Aparte film (misschien een understatement ). De vormgeving is even wennen, lijkt aanvankelijk erg lelijk, maar blijkt uiteindelijk toch goed te werken en geeft een hele aparte sfeer aan de film. De literaire teksten (in woord en beeld) vond ik enigszins pretentieus overkomen en deden me verder niet veel. Ik weet eigenlijk niet goed wat ik er verder van moet denken, maar heb er toch wel gehypnotiseerd naar zitten kijken.

Hangt er vanaf hoe je het bekijkt. Aanvankelijk verhogen de narratieve escapades van zowel Querelle als luitenant Nero de sfeer, maar eens duidelijk wordt dat ze de kijker nergens heen leiden (laat staan van enige filosofische betekenis zijn), vraag je je af wat je er nog aan hebt.

Idem dito voor de stilering: waar de bezwete borstkassen en het dromerige decor (soundtrack incluis) in het begin nog bijdragen aan de algehele erotische sfeer, gaat het mij iets te ver eenmaal Fassbinder de gemeenschap tussen Nono en Querelle "expliciet" in beeld brengt. Waarom die onsmakelijke details toevoegen, als je ook een heteroseksueel publiek wilt bereiken? Ik had met andere woorden het gevoel dat 'Querelle' langzaam maar zeker het ontschuldige karakter van een mijmering over liefde verloor, en een regelrechte gay-film werd.

Het verhaal op zich is voor de rest niet saai, maar wat betreft de psychologische uitdieping bleef ik op mijn honger. De motieven van Querelle worden nergens echt toegelicht, behalve via schemerige zinsnedes (in de voice-over) die vooral als barokke frasering dienen. Het wazige gedoe omtrent de relatie tussen moord en drift verraadt dus weinig over hoe intelligent deze film nu eigenlijk is. Dat mag de kijker zelf uitmaken.

Toegegeven, 'Querelle' voelt hoogst uniek aan, maar wie door de van zogenaamde articiteit zwangere façade heen kijkt, ziet vooral een sterk aangedikte film. Fassbinders laatste laat veel ruimte voor suggestie, en rekent op de goodwill van de kijker om de losse stukken te lijmen. Wie zich echter niet bijzonder interesseert voor de beweegredenen en fascinaties van een stel homoseksuelen, kan weinig uit de film halen. In het aanschijn van Fassbinders volledige oeuvre is 'Querelle' kortom een mineur slotakkoord. Het zij hem vergeven.

Film die ik interessanter vind dan dat ik hem daadwerkelijk goed vond. Zou hem nooit aan iemand aanraden en niet zo snel nog eens kijken. Ik vond de art direction en cinematografie heel bijzonder, maar niet echt mooi. Vond het filosofische en surrealistische wel iets hebben, maar niet helemaal geslaagd. Querelle bevat humor, echt grappig wordt het nooit. De rolbezetting is fascinerend, maar tegelijk was ik nergens echt onder de indruk van spel. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Toch geef ik 3,5 sterren. Het is een heel unieke film en je moet Fassbinder nageven dat ie schijt had aan conventies en zijn lef laat zien. Daarmee is een van de meest verfrissende filmmakers van zijn tijd. Er zijn weinig vergelijkbare films, al moest ik af en toe wel aan Satyricon van Fellini denken. Dat is ook wat waard. Bijzondere zwanenzang in elk geval.

Niet totaal mijn ding, maar wel erg origineel en strak uitgevoerd en daarom alleen al is het gewoon een goede film. Het contrast tussen enerzijds de vlakke personages (soms leek het wel of ze regelrecht uit een wassen beeldenmuseum komen) en anderzijds hun diepste gevoelens op hun tong nemen, geeft toch wel iets heel unieks, bevreemdends, poetisch en sowieso kunstzinnig. Het lijkt wel of Fassbinder heel bewust van begin tot eind alle personages precies datgene liet zeggen wat je normaal voor jezelf houdt. En ondanks dat het geheel, gekunsteld doet overkomen, zat er ook een bepaalde flow in, die de sfeer opriep (of andersom). Weet bijna zeker dat als ik em ooit herzie dat mijn stem omhoog gaat.