Addio Zio Tom (1971)

Een film die in eigenlijk niets lijkt op de meeste andere films die ik voor deze challenge heb gezien. En ook een film die behoorlijk indruk heeft gemaakt. Addio Zio Tom is een Italiaanse mondo-film, waarin in een fake documentary een blik geworpen wordt op de slavernij in het Amerikaanse zuiden in de 19e eeuw. De film toont op expliciete wijze de ellende die de slaven meemaakten, en de mensonterende praktijken die plaatsvonden. En dit wordt zeer uitgebreid gedaan, we zien Afrikaanse slaven als beesten behandeld worden, verkrachtingen, moorden, er wordt gejaagd op ontsnapte slaven alsof het fazanten zijn, mishandelingen, medische experimenten, enzovoorts. En ja, dat levert best wel nare, schokkende beelden op. Daarbovenop worden er ook vele 'interviews' gehouden met de blanken uit die tijd, waarin zij over hun slaven praten alsof het vee is, wezens die nog ergens tussen mens en beest zweven.

De heren Jacopetti en Prosperi kunnen ook duidelijk wel wat: dit is een film die er behoorlijk fraai uitziet, en ook de muziek is goed verzorgd. De film springt nog wel eens van de hak op de tak, zowel qua onderwerpen als sfeer, van harde en bloederige documentaire tot sexploitatie tot serieuze geschiedenisfilm tot zwarte wraakfantasie, en ook van locatie tot tijdsvak. Ook de lengte van de film is wat aan de hoge kant. Maar desondanks heeft Addio Zio Tom wel behoorlijk indruk gemaakt, wat de precieze insteek van de makers ook geweest moge zijn..

'Jacopetti & Prosperi, traveling photographers'.
Een keiharde film, die volgend jaar alweer zijn 50 jarig bestaan 'viert', gepresenteerd als documentaire. Dit was de tweede keer dat ik deze film heb gezien. De eerste keer was een aantal jaren geleden; dat kwam toen behoorlijk binnen. M.n. de uitermate rauwe scenes maakten veel indruk. Ik heb toen aansluitend 'the making of' gezien (de DVD is nog steeds te koop) en kan dit iedereen aanraden die na de film sprakeloos blijft zitten. 'The making of' nuanceert wat dat betreft; de figuranten op Haïti hebben best wel plezier gehad tijdens de opnames...
Bij het tweede keer zien van de film kwam de sarcastische humor veel meer naar voren.
De gehele filmmuziek van Ortolani vind ik nog steeds meesterlijk en maakt de akelige scenes soms wat luchtiger. Zorgt van de andere kant ook voor een stuk emotie bij veel scenes (het steeds terugkerende 'Oh My Love' in verschillende uitvoeringen).
De film zelf kent geen nuance. Er wordt niets minder erg voorgedaan dan wat er hoogstwaarschijnlijk in werkelijkheid is gebeurd, behalve dan misschien één moment...: na het maken van de foto van de stapel lijken van de gevluchte en afgeslachte slaven, stonden ze allemaal op en renden lachend weg.