How the West Was Won (1962)

Schuifkens-film over de pionierstijd in de US, groots opgevat, met een pleiade aan stars maar voor mij al te oppervlakkig en zeker niet echt boeiend.

Het leuke van de film is natuurlijk om al die sterren te zien en andere vaste westernacteurs te ontdekken.

Het doet me altijd deugd James Stewart te zien spelen. John Wayne in een minieme bijrol ten dienste van Harry Morgan. Eli Wallach als opponent van George Peppard.

Dan heb ik het leuke van de film eigenlijk ook al wel gehad, want het gaat natuurlijk niet goed als je honderd jaar geschiedenis met ontelbare belangrijke gebeurtenissen in een film wil proppen van knap twee en een half uur.

Maar ik heb me toch redelijk vermaakt met het "ontdek je helden"-filmpje.

2,5*

Op zich valt de film best wel mee. Een ontspannende western die de geschiedenis van Amerika in een notendop overloopt. En daar loopt het mis. De film duurt iets meer dan 2.5 uur en wil daarin alles aan bod laten komen. Daardoor gaan de filmmakers soms te snel over bepaalde zaken, springen ze van hier naar daar en knippen er stukken uit omdat ze weten dat het teveel wordt. Met zoveel acteurs zijn er wel een deel bij die goed acteren, maar evengoed die het toch laten afweten.

Het geheel is een leuke avonturenwestern, al lukt het niet echt om de gehele film geboeid te blijven. En die cinerama techniek is niet echt geschikt voor een tv-scherm denk ik.

The epic journey of four generations of Americans who carved a country with their bare hands

How the West Was Won was een film die al geruime tijd op mijn verlanglijst stond. De film werd meerdere keren per week op TCM uitgezonden maar elke keer wanneer ik me ervoor had klaargezet of de decoder had geprogrammeerd bleek dat ze een andere film uitzonden. Kwaad zond ik een mail naar TCM en opeens was het de eerstvolgende keer wel de juiste film maar omdat hij toch een serieus tijdje duurt heb ik er pas vandaag tijd voor kunnen maken.

Op zich ben ik best wel fan van dit soort familie epossen. Gone With the Wind blijft een geniale film in zijn gehele verhaallijn dus de verwachtingen stonden voor How the West Was Won best hoog gespannen. Jammer genoeg komt het niet allemaal uit want de film voelt gewoon te fragmentarisch aan. Het lijkt precies alsof Ford, Hathaway en Marshall onderling ruzie hebben gekregen en stukken verhaallijn uit de andere zijn verhaallijn hebben geknipt. Jammer want de Amerikaanse geschiedenis leent zich nochtans wel voor uitstekende cinema. Iets waar ik me ook aan stoorde was dat TCM de film uitzond in een wel heel klein formaat. Geen idee of dit in de originele film ook zo is (ik vermoed van wel) maar ik had dus echt meer zwarte balken op mijn scherm dan de film zelf. Een hoge ergernisfactor want ik had in de eerste twee verhaallijnen serieuze moeite met de acteurs te onderscheiden en het is niet dat dat daarna beterde maar straks meer daarover. Ik haalde daarjuist al aan dat de film te episodisch aanvoelt door de vele rare sprongen dat het verhaal maakt maar ook de keuze van verschillende generaties aan elkaar te linken komt ook niet helemaal uit de verf. Jammer want hier had meer ingezeten maar nu lijkt het alsof ik 5 films van misschien een half uur achtereen heb gezien want veel verwijzingen zijn er niet te ontdekken, uitgezonderd van situaties zoals het is de zoon/dochter van.

Ik zei daarjuist al dat ik serieuze moeite had om de acteurs te herkennen. Geen idee waarom, zou het dan toch de schuld van het kleine beeld zijn, maar de enige die ik echt deftig vanaf de eerste momenten herkende was good old James Stewart en Gregory Peck. How the West Was Won loopt er serieus mee te koop dat ze zo'n gigantische sterrencast heeft maar nog nooit was iets minder waar. Oké, het is een goede lokker maar dit is gewoon pure afzetterij. Neem nu een John Wayne. Ik zie hem altijd graag spelen maar hier komt hij misschien maar een volledige 5 minuten in beeld. Het erge is dan ook dat ik hem in die paar minuten zelfs niet heb herkend maar dat ik nadien op Imdb ben gaan opzoeken welke rol hij vertolkte. Hetzelfde geldt voor Lee J. Cobb. Ik ben hem in het afgelopen jaar verschillende keren tegen gekomen in de films die ze op TCM spelen maar ik ben er nu nog altijd niet uit of ik hem effectief heb gezien. Ik weet niet of het aan mij ligt maar als je als maker sterren zoals Wayne of Cobb niet voldoende kunt gebruiken om een indruk achter te laten dan scheelt er volgens mij toch iets. De acteurs spelen dan ook niet de pannen van het dak. Stewart heeft een irritant accent, iets wat ik precies toch nooit in andere films ben tegen gekomen, maar heeft ook maar weer vrij weinig screentime. De enige die nog iet of wat de moeite waard is, is Peck maar die verdwijnt ook al weer even snel zoals hij gekomen is. De enige twee die eigenlijk echt iets te beteken hebben in de film zijn dan ook Henry Fonda en Eli Wallach. Vooral die laatste zet een uitstekende rol neer in het slot van de film. Wel wil ik nog even de muziek vermelden, als het enige dat echt deftig paste in de film.

Lang naar uitgekeken maar uiteindelijk is het een dikke teleurstelling geworden. Ik heb dit soort verhaallijnen altijd al wel graag gezien en met zo'n cast kon dit niet anders zijn dan fantastisch maar de drie regisseurs maken er toch een serieus onsamenhangend soepje van. Ontzettend spijtig want dit leende zich toch echt wel voor een meer dan degelijke film.

2*

Tegenvallende western waarbij John Ford van de hak op de tak springt.

Als liefhebber van dit genre viel deze me behoorlijk tegen.

Leek me vantevoren wel goed dit. Hou wel van een lange, epische western, maar dit was niet de film die ik zocht. Het eerste uur was dan nog wel goed. Mooie rollen van Stewart en Karl Malden, maar zodra Stewart uit de film verdwijnt, gaat ook het niveau hulpeloos naar beneden. De film wordt erg rommelig en saai. Wel veel goeie acteerprestaties in de film waarin érg veel bekende acteurs in meespeelden. Herkende ook de super kleine rol van Lee van Cleef als rivierpiraat. Maar verder vond ik dit een matige film. Veel te fragmentarisch. Dat zal waarschijnlijk ook wel komen omdat meerdere regisseurs hier aan mee hebben gewerkt.

Over het algemeen een zeer grote teleurstelling dit. Eerste uur was nog goed, maar de film werd daarna echt dodelijk saai. 1,5*

Enorme sterrencast natuurlijk, in dit toch wel iets te ambitieuze project over de kolonisatie van het Amerikaanse Westen.

Allerlei belangrijke facetten zoals de goudkoorts, de spoorwegen etc komen voorbij, maar uiteraard zijn bepaalde zaken weer iets te rooskleurig zoals de Indianenontheemding bijvoorbeeld.

Lichtjes oudbollig over het geheel genomen, maar de mooie wijdse natuurbeelden doen een hoop goed.

Ik heb me prima vermaakt met deze film. De reputatie die de film hier op MovieMeter heeft deed althans erger vermoeden. Ik moest in het begin wel wennen aan Karl Maden en Tudor Owen die dienst deden als hoofd van hun familie. Ik had kabouter plop immers nog nooit zonder muts gezien.

Met het acteren is uiteraard niets mis. Hoe kan het ook anders met zo’n sterrencast. Toch weet dit de film niet geheel te redden. De film ging m.i. iets te veel van de hak op de tak, waardoor ik de zusjes bijvoorbeeld niet altijd even goed uit elkaar kon houden.

Het duurde wel een tijdje voor ik Henry Fonda herkende met zijn snor en lange haren. Toen ik in de gaten had dat hij het was, zat zijn screentijd er al weer bijna op.

Mooie scène is die waarin honderden buffels een ‘dorpje’ verwoesten. Ik heb zelden zoveel buffels bij elkaar gezien (in een film).

"That? That ain’t crying. That’s just new life going on."

Van de eerste pioniers tot de nadagen van de outlaws: How the West was won ontbreekt het bepaald niet aan ambitie. Het begint goed, de barre tocht van de Prescotts vond ik boeiend genoeg. Helaas wordt het daarna minder, al zijn er wel aardige en zelfs spectaculaire scenes in het restant (de bizon stampede met name).

Sterrencast is wat wisselvallig. Richard Widmark speelt sterk, het merendeel was verder degelijk- voor zover ze de kans kregen iets te laten zien want sommigen hadden niet veel meer dan een cameo. James Stewart was niet slecht maar ik vond hem niet zo overtuigend als mountain man, ik zie hem toch liever in de rol van advocaat of iets dergelijks. George Peppard ben ik geen fan van maar die deed het niet onaardig. Debbie Reynolds vond ik wel storend, die acteerde alsof ze net 4 koppen koffie achterover had geslagen.

Cinerama gaf bij de panorama shots een vervreemdend effect, alsof de camera de hoek om gaat. Maar de natuurbeelden waren indrukwekkend en afwisselend genoeg. Muziek wat ouderwets soms maar dat paste wel. Even was ik bang dat het opeens een musical werd toen iemand uit het niets in gezang uitbarste maar dat was gelukkig eenmalig, op het terugkerende thema A Home in the Meadow na.

Al met al niet bepaald een topper maar toch wel aardig om een keer gezien te hebben.

Ben wel een fan van westerns en dan moet je zeker deze ooit een keer hebben gezien. Dat had ik, maar echt heel lang geleden. In mijn herinnering een hele saaie lange film, maar dat vond ik vandaag wel meevallen. Okay hij is niet superspannend maar dat is de film ook niet na. How the west was won geeft een mooie tijdsindicatie aan tot "heden".

Het begint zeer zoetsappig waarvan ik even dacht dat dit een film was uit de jaren 50. Gelukkig wordt ie beter. Ook al kijkt ie sowieso zeer mooi weg. De kleurenpalet op deze blu-ray zijn werkelijk schitterend! Okay je ziet wel steeds twee soort strepen in beeld maar dit is niet storend. Dit komt door de speciale lenzen die gebruikt zijn voor deze film. Rond beeld. Op de curved screen disc is dit namelijk niet te zien. Moet zeggen de producent is zijn tijd ver vooruit geweest met gebogen schermen.

Mooi vond ik ook al die buffels. Heerlijk moment. Minder vond ik dat ik soms niet de personages kon volgen. Dus goed letten op de namen! Op het eind komt er zowaar spanning in. Al met al een mooie western die lang duurt maar niet verveeld.

Het beste aan deze film is wellicht de legendarische titelsong van Alfred Newman. Voor de rest veel bekende gezichten in een nogal gedateerde film die ook mij een beetje aan de (veel leukere) serie Centennial doet denken.

Gefilmd in Cinerama met drie camera's en dat is op televisieschermen regelmatig duidelijk te zien, vooral bij shots van landschappen tegen een felblauwe lucht. Fraai gefotografeerd westernepos gebaseerd op een serie artikelen uit Life Magazine bestaat uit drie segmenten met elk een eigen regisseur.

De eerste helft van de film is geregiseerd door Henry Hathaway en beschrijft hoe de vrome familie Prescott onder leiding van vader Zebulon [Karl Malden] na de opening van het Eriecanal in 1825 de gevaarlijke reis naar het westen maakt. Het westen is op dat moment nog in handen van eigenzinnige avonturiers als Linus Rawlings [James Stewart] en Jethro Stuart [Henry Fonda] en profiteurs als Jeb Hawkins [Walter Brennan] die gebruik maken van de wetteloosheid aldaar. Deze episode eindigt wanneer Zebulons dochter Lilith [Debbie Reynolds] valt voor de charismatische gokker Cleve van Valen [Gregory Peck] die plannen heeft om zijn fortuin te maken door het aanleggen van een spoorlijn. Een alom uitstekend geacteerd verhaal met een keur aan topacteurs en fantastisch stuntwerk tijdens de knap gefilmde scène waarin de Prescotts zich een weg moeten zien te banen door een stroomversnelling.

De tweede helft begint met een minder interessant segment van een half uur, geregisseerd door John Ford. Het vertelt hoe Liliths neef Zeb Rawlings [George Peppard], de zoon van Linus en Liliths zus Eve [Carroll Baker], verstrikt raakt in het morele conflict dat hem als dienstplichtige dwingt om de wapens op te nemen tegen landgenoten. Dit deel is vrij tam en mist de inhoudelijke originaliteit van de andere twee segmenten.

George Marshall regisseerde het laatste deel waarin Zeb inmiddels een oudere en wijzer is en werkt als bewaker van een trein die van de oostkust naar het westen reist. Dit spectaculaire deel bevat fraai stuntwerk tijdens een aanval door Indianen, door wiens grondgebied de trein rijdt, en een werkelijk subliem gefilmde stormloop van bizons. De stem van Spencer Tracy plaatst de verschillende episodes in een historische context en dat maakt dit tot een aardige, doch niet bijzonder diepgravende geschiedenisles en een wie-is-wie van topacteurs die elk hun sporen verdiend hebben in het westerngenre.

Uitstekende film over de pioniers die naar het westen van de Verenigde Staten trekken in het midden van de 19de eeuw. Groots opgezet en de cast met flink wat bekende namen sluit hier prima bij aan. Mooi aangekleed en een aantal spectaculaire scenes. Maar vooral prachtig in beeld gebracht door het unieke drie-camera-systeem. Hierdoor zien alle shots er weids uit en dit levert eigenlijk continu prachtige plaatjes op.

Ik zou deze film alleen aanbevelen aan liefhebbers van de geschiedenis van filmtechniek. Kwam op mij over als Avatar: mechanische innovatie als hook zonder de fundering van een degelijk script. Hoor ook altijd dat de eerste geluidsfilms slechter waren dan de volwassen stomme films van dezelfde periode. Wellicht dat een vooruitgang op technologisch vlak eerst voor een dip zorgt. Het feit dat het lijkt dat bij deze film alle dialoog naderhand in de studio opgenomen is, helpt ook niet. Dit in combinatie met de hier al meermaals opgemerkte gefragmenteerde structuur, de panorama's waarin de acteurs verdrinken, gebrek aan interessante hoofdpersonen, niet genoeg opgebouwde gevechtsclimax etc. maakt het kijken van How the West Was Won een onaangename ervaring. (Wel genoten van de treffende James Stewart impressie.)

Deze epische western toont hoe het Wilde Westen bevolkt raakte, ontgonnen werd en verder evolueerde. Het is een halve eeuw Amerikaanse geschiedenis en een familiekroniek over meerdere generaties. Henry Hathaway leverde de grootste bijdrage met drie van de vijf episodes en de epiloog. Er zit voldoende rode draad in om het als één groot epos te ervaren. Wegens de lengte kun je er best twee zitbeurten over doen.

In het begin trekt een gezin met twee dochters westwaarts. Tegen het einde van het tweede deel hebben ze allebei een avonturier bekeerd tot echtgenoot (James Stewart en Gregory Peck). Debbie Reynolds, die een aantal muzikale intermezzo’s heeft, evolueert van jonge wildebras tot kranig oudje. Ook George Peppard zit in drie episodes als haar neef. Wanneer deze z’n overleden vader citeert, imiteert hij de stem van James Stewart. Mooie nevenrollen zijn er onder andere voor Henry Fonda en de immer grappige Thelma Ritter.

Veel historische gebeurtenissen zitten erin verwerkt: de trek naar het westen, de goudkoorts, het ontstaan van boerderijen en steden, het aanleggen van spoorwegen... Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog werd hevig gevochten voor controle over de westelijke staten. De indianen worden voorgesteld als beschaafde lieden met wie je kunt onderhandelen. Er komen echte Arapaho’s in voor die hun eigen taal spreken. De heerschappij van piraten en bandieten wordt geleidelijk verdrongen door de rechtsstaat.

Cinerama was een kortstondig experiment waarbij drie cameralenzen tegelijk gebruikt werden. Het bioscoopscherm had de vorm van een drieluik. Op de gerestaureerde dvd-versie zie je geen verticale strepen meer. Het brede, panoramische beeld past bij het grootschalige opzet. Terwijl de acteurs vooraan in het midden staan, loont het de moeite je ogen af te laten dwalen naar de zijkanten met figuranten en landschappen. Er komen imposante natuurbeelden in voor, bv. van de rotsformaties in Monument Valley, Utah.

Na een halfuur komt het verhaal letterlijk en figuurlijk in een stroomversnelling terecht. Wanneer de acteurs herkenbaar in beeld komen, zitten ze op een vlot in een studio met achtergrondprojectie. Wanneer ze niet herkenbaar zijn, zijn het stuntmannen. Er is een ruime variatie aan vervoermiddelen: vlot, kano, stoomschip, huifkar, postkoets en stoomtrein. Er werden camera’s op de grond geplaatst waarover vervolgens een kudde of een trein raasde. Erg spectaculair is de stampede met de buffels. De epiloog springt even naar de twintigste eeuw, met files op autosnelwegen. Het is een imponerend schouwspel met verbluffende beelden en een verzameling topacteurs.

Een film die ik graag beter zou willen vinden dan helaas het geval is, want er zit zoveel goeds in: de epische opzet is ambitieus, het camerawerk is imposant (en komt zeer goed tot z'n recht op de geremasterde Blu-ray inclusief interessante lange documentaire), de stormloop van de bizons en de overval op de trein zijn bijzonder spectaculair, er spelen diverse favoriete acteurs in mee, en de tweede helft van de film (wanneer we de lotgevallen van George Peppard volgen) is eigenlijk constant boeiend.
        Daar staan echter ook diverse minpuntjes en –punten tegenover: het is absurd dat iemand die het in z'n eentje redt in de wildernis en temidden van de Indianen dan niet door zou hebben dat een floozie hem wil uitschudden, de plotselinge "change of heart" van Gregory Peck is totaal onaangekondigd en extreem ongeloofwaardig, Karl Malden speelt het veel te leutig, de cameo's van Raymond Massey en John Wayne wekken alleen maar verbijstering door hun absurde kortstondigheid, en voor het feit dat Debbie Reynolds opeens in een musicalnummer uitbarst is werkelijk geen excuus denkbaar. Dat ik me nergens verveeld heb is echter toch wel een belangrijk pluspunt, en de zoals gezegd sterke tweede helft maakt een hoop goed.

hoe de vooruitgang alles kapot heeft gemaakt zweed bloed en tranen zegd deze commentator in deze film

bloed ja zeker zweed? omdat ze moesten vechten en iets moesten afnemen van andere dat niet aan hen behoorde en het zweed dat stinkten naar macht macht naar het goud en geld zouden ze de titel veranderen in hoe het westen vernietigd werd door de moderne vooruitgang

MGM had een groot succes gehad met Ben Hur. En epische films waren vaker succesvol in de jaren '50. Maar nogal eens ging het over de Romeinse en/of Bijbelse tijd. MGM wilde meer epische groter-dan-groot films en Bing Crosby of all people was bezig met een tv-verfilming van de geschiedenis van het 19e eeuwse pionierende Amerika. MGM nam de rechten van hem over en wilde er een grote film van maken. De film is opgebouwd als een omnibusfilm, maar dan met een gezin en de nakomelingen als constante. Deels zijn ze ook door verschillende regisseurs gemaakt. En zoals altijd bij dure films in die jaren waren dat bewtrouwbare en vooral ervaren krachten die allemaal al regisseerden in de tijd van de stomme film. Het eerste, tweede en vijfde segment zijn van Henry Hathaway, het derde is van John Ford, het vierde is van George Marshall.

De film is spctaculair in de zin dat er weinig films zijn met een meer enorme sterrencast en door de vorm die de film heeft heeft geen van die sterren een hoofdrol of komen ze in alle segmenten voor. Verder is de film spectaculair qua locaties en actiescenes (met name de buffelaanval in segment 4). De film is helaas ook vooral een serie erg oppervlakkige vertellingen. Wellicht had het beter gewerkt met drie langere segmenten of zelfs als vijf films. Ik vond het segment van Ford over de burgeroorlog het beste werken als kleine voorstelling (in lengte) over de oorlog maar ook dat gaat niet diep. Het tweede segment was het meest nietszeggend. Het laatste segment is vooral een doorsnee actiewestern, maar dan kort en op een trein.

In het toen bijzondere cinerama systeem geschoten. Een Rotterdamse bioscoop heeft er zijn naam nog aan te danken. Dat werd ooit gezien als de toekomst van film, maar stierf vrij snel uit. De film was een hit en werd genomineerd voor een oscar beste film, maar zoals veel spectaculaire films uit vroeger tijden is de tand des tijds er niet heel aardig voor geweest.

Ik had dit beter gevonden in de bioscoop en helemaal als het in 1962 was geweest.

En voor de herkijk met deze lichtelijk onder gewaardeerde klassieker die weliswaar zijn minpunten heeft met verhalen die niet allemaal even sterk zijn, bovendien zijn er van die musical achtige dans en zingmomentjes zoals midden in het bos met de stugge kolonisten, en God...dat geknauw van James Stewart is zoals gewoonlijk niet om aan te horen, en soms is het allemaal wat aan de brave kant.

Maar buiten dat heeft How The West Was Won me verder overtuigt met een bij tijd en wijlen spectaculair beeld, uiteraard met de noviteit van het breedbeeld, het ziet er allemaal fantastisch uit met geweldige locaties en natuur, veel stunts en actie, een sterke en brede cast, prima muziek, en wellicht het grootste compliment dat de film over zijn bijna 3 uur durende speeltijd niet een moment verteld. Ja, dit is zeker een blijvertje in de collectie.

Epische western met een enorme cast van acteurs uit die periode. How the West Was Won verhaalt over hoe de expansie naar het westen plaatsvond over een periode van een halve eeuw. Het verhaal is opgedeeld in vijf hoofdstukken :

The Rivers : in eerste instantie volgden de pioniers de rivieren om westwaarts te raken, op zoek naar land. Er ontstaat een romance tussen de avonturier Linus Rawlings en Eve Prescott.
The Plains : de settlers kozen ook routes met huifkarren, met het risico op indianenaanvallen. De tweede Prescott dochter, Lilith, wordt danseres en bezit een goudmijn, wat de interesse opwekt van Cleve Van Valen, een man met gokschulden.
The Civil War : Zeb, de zoon van Linus en Eve, neemt deel aan de oorlog, maar verliest in die periode beide ouders.
The Railroad : Zeb beschermt als militair de constructie van de grote spoorweg naar de Pacific. Hij moet hierbij compromissen sluiten met de Indianen, zeer tegen de zin van de toezichter.
The Outlaws : Nu de communicatie- en transportinfrastructuren er zijn, maken heel wat boeren en settlers van allerlei allooi de beweging naar het wetteloze westen. Het is die periode vooral die in honderden westerns aan bod komt (de "eighties" van de 19de eeuw). Op rijkdom beluste outlaws, en sheriffs die proberen de orde te handhaven zo goed als kan. De familie Rawlings is herenigd maar krijgen het aan de stok met outlaw Gant.

De buitenopnames zijn ongelooflijk mooi gefilmd, alsook de actiescènes. Je ziet dat dit een ambitieus project was dat een deel van de Amerikaanse geschiedenis wilde belichten door middel van een familiekroniek. Maar zelfs met 2h45 is dit veel hooi op de vork. De film zette bijzonder sterk in op romantiek, zeker in de twee eerste hoofdstukken, wat de film vaak nogal voorzag van storende meligheid. Vond het algehele verhaal met de Rawlings-Prescott familie als rode draad eigenlijk; hier kon men iets boeienders uit halen. Maar visueel was dit verbluffend van detail, mede dankzij het Cinerama formaat.