Plácido (1961)

Luis García Berlanga moest over eieren lopen om zijn films door de Franco-censuur heen te krijgen. Daarom specialiseerde hij zich in bitter-zwarte komedies, met een enorm geladen ondertoon. Veel van zijn werk is op dvd uit (enkel in Spaans) en hij wordt nu aldaar gezien als een van de allergrootste regisseurs.

Dit wordt beschouwd als een van zijn meesterwerken naast El Verdugo. Hele bittere kritiek op de Spaanse samenleving, waar toendertijd de elite-klas nog heerste en het verschil tussen arm en rijk nog onovertroffen groot was. Weer iets geleerd vandaag. Spanje had dus geen Marshall-hulp, eigenlijk ook weer logisch door de dictator die Franco was. Een briljante scene van Tillsammans schiet me nu door het hoofd. (een van de beste openings-scenes van een film).

Leuke recensie....maar blijkbaar over een andere film(wtf had de Marshall hulp hier mee te maken?)

Hoe dan ook:ook hier klopt de synopsis niet geheel:het kerstdiner met arme donders is een van bovenaf opgedrongen ritueel waar de elite buitengewoon ongaarne aan deelneemt.Deze komedie is zonder meer bitter te noemen idd.:de hypocrisie en het egoisme van de elites worden hier op indringende wijze getoond.De stakkers worden door hen beschouwd als ongedierte dat ziektes verspreidt.Modern aandoend is de aandacht voor de media-coverage rondom het gebeuren,incl.schnabbelende b-sterretjes.

Dit is dus bepaald geen lach of ik schiet film met schattige,gekke mediterraantjes.Overigens:het gegeven van een diner met het uitschot der maatschappij doet denken aan Viridiana van Bunuel,die andere grimlacher.Eigenlijk dient deze film bij uitstek een tragi-komedie genoemd te worden:een huwelijk gaat vanzelf over in een begrafenis!

Wat Placido zelf betreft:deze is niet zozeer de (anti) held van het verhaal alswel de broodnodige schakel die met zijn 3-wielertje(en geen fiets) en voortdurende gebedel bij iedereen alle scènes en personages verbindt.

Een maatschappijkritische kerstcomedy met het tempo van His Girl Friday en de mise-en-scene van Le Regle du Jeu. Voor lachen is bijna geen tijd, en de 84 uitputtende minuten vliegen voorbij.

Een Spaanse komedie, met dramatische elementen erin verwerkt, die in een enorm tempo voorbij raast, zo valt deze Plácido wel het beste te omschrijven.

Plácido is tevens de hoofdrolspeler en wordt goed neergezet door Cassen. Hij wist al snel mijn sympathie te winnen. Hij heeft het ook niet bepaald gemakkelijk. Hij doet erg zijn best om in de harde wereld te overleven, maar het zit hem lang niet altijd mee. Hij werkt in ieder geval hard om het hoofd boven water te houden, maar alles en iedereen lijkt op een bepaalde manier tegen hem te zijn. Hij staat in het middelpunt en is duidelijk de spil om wie alles draait.

Berlanga filmt het allemaal erg mooi en door de Italiaans klinkende muziek krijgt het geheel ook iets neorealistisch over zich heen. De humor is was wisselend, maar er zitten zeker scherpe momenten tussen. Plácido was in ieder geval voorbij voor ik er erg in had. Dat is zeker een pluspunt. Het is in ieder geval een bovengemiddeld filmpje en ongeveer van hetzelfde niveau als El Verdugo, de enige andere film van Berlanga, die ik tot nu toe zag.

3,5*

Deze film staat in Spanje samen met El Verdugo, de andere Berlanga, bekend als een van de beste Spaanse films allertijden. Dat het destijds zo gezien werd valt wel te begrijpen, Berlanga toont een film met een razendsnel tempo waarbij de censuur van destijds waarschijnlijk niet de tijd had om het overgrote deel van de maatschappijcritische noten op te merken. Overigens is het tegelijk ook heel braaf in die zin, want er is niet één critische noot richting het regime zelf te vinden, wat de film zelf ook wel een beetje schijnheilig maakt.

Berlanga toont hier de hypocriete bovenklasse van de samenleving, die keurig volgens de beschaafde normen leeft en 'goed' doet zoals volgens die normen hoort, waaronder de schijn van weldaad ophouden door het met kerst ontvangen van een arme of een oudere, waarbij de behoevende en bedelende Plácido die bij zo'n liefdadigheidsevenement steeds de gerespecteerde weldoeners in de weg loopt en door hen heel beleefd keer op keer opzij wordt geschoven.

Zo komen de rijke families hun arme ophalen om zo in hun kring hun foto als weldoener te kunnen maken en worden allerlei bekende personen alsook de pers voor de feestelijke gelegenheid opgetrommeld. Overigens is dit, de schijn ophouden voor de foto, nog steeds iets van de huidige tijd. En Berlanga maakt op zijn manier met deze film die bovenklasse belachelijk, bijvoorbeeld met de scène waarin een stervende tegen zijn zin in gedwongen wordt te trouwen omdat hij als samenwonende volgens die normen een zonde begaat.

Hoewel de film zeker een pluim verdient vanwege die humoristische maatschappijcritische kijk betwijfel ik dat dit een van de beste Spaanse films allertijden is. Ik vind daar deze film niet tijdloos genoeg voor, het neemt weliswaar de bovenklasse van destijds op de hak (en vooral daar is de humor van deze film te vinden), maar dat is voor mij wel heel mager om een dergelijke waardering te krijgen. Geef mij maar een film als El Espíritu de la Colmena (1973), dat is een hele andere stijl, maar wat mij betreft wel tijdloos en het heeft als film ook veel meer te bieden dan alleen maatschappijkritiek.

3 a 3,5*