The Seven Year Itch (1955)

Héél heel leuke komedie. Bekeken als onderdeel van een Monroe box en ik was blij verrast bij het afspelen dat ik Billy Wilder zag verschijnen op de credits. Dat kan meestal niet stuk gaan. Ook hier wordt er een topsfeertje neergezet met de betrokken acteurs en het über geestige scenario. Het verhaal laveert tussen realiteit en verbeelding. Het blijft boeiend ongeacht dat het bijna om een kammerspiel gaat. Als kers op de taart is er dan nog de iconische scene met de opwaaiende jurk van Monroe. En zo kom ik dan uit op een volle score.

Tja, toch wel een tegenvaller. De film is te theatraal, het is precies in een studiocomplex gefilmd. Daarbij werkt het verhaal ook niet echt gezien de ellenlange dialogen en de gebruikte situatie humor. Vrij saai van uitwerking. Na ongeveer 25 minuten heb je bijna alleen het hoofdpersonage Tom Ewell gezien in een monoloog. In zijn beleving wordt in het eerste stuk van de film voortdurend fantasie en realiteit met elkaar afgewisseld. Op zich wel leuk, maar na een tijdje heb je het wel gehad met dit hoofdpersonage. Gelukkig is er The Girl, de buurvrouw die gespeeld wordt door de Monroe. Zij speelt precies hier een karikatuur van Marilyn Monroe. Haar imago van dom, sexy blondje wordt hier ten volle gebruikt waarbij zelfs haar naam Marilyn Monroe even wordt genoemd. We weten ondertussen dat er onder Norma Jeane meer is dan een naïef dom blondje. Zij is hier toch het lichtpuntje van de film ! 5/10

Een heel matige film. Het is dat Marilyn Monroe erin meespeelt, dat maakt het in ieder geval iets beter. Hoewel haar rol van stereotype dom blondje niet interessant is, weet zij de scènes waarin zij meespeelt toch de moeite waard te maken. De oeverloze monologen en het geneuzel van het hoofdpersonage worden daarentegen nergens interessant of grappig. Een ronduit vervelend personage en qua acteerwerk ook niet al te sterk neergezet door Ewell. De iconische scène met de opwaaiende jurk van Monroe is aardig om eens gezien te hebben, maar waarom die nou zo legendarisch is geworden ontgaat mij toch...

In het kader van de 100e verjaardag van Marilyn Monroe vertoonde Eye The Seven Year Itch. Je weet wel, van de opwaaiende jurk. Maar die foto komt dus niet uit de film leer ik van Eye:

Maar eigenlijk ben ik dus helemaal geen grote fan van Marilyn Monroe. Ze speelt in alle films ik die met haar gezien heb ongeveer hetzelfde karakter, een extreem naïeve seksbom met een gouden hart, en doet dat met veel maniertjes. Heel veel maniertjes. Het irriteert me behoorlijk snel en ik verwonder me altijd hogelijk dat dit ooit aantrekkelijk of sexy gevonden werd. Maar ik ben wel een fan van Billy Wilder en The Seven Year Itch was één van zijn klassiekers die ik nog niet gezien had, dus toch maar gaan.

Ik moet ook zeggen: topregisseurs als Wilder (naast The Seven Year Itch ook Some Like It Hot), Howard Hawks (Gentlemen Prefer Blonds) en John Huston (The Misfits) hebben allemaal klassiekers gemaakt met Monroe, dus die zagen wel iets in haar, dus wie ben ik om wat anders te vinden? En ik moet toegeven ook dat hoewel ik in die films Monroe ook vaak vrij irritant vind, die soort eindeloze positieve naïeve energie in films met toch een wat cynische ondertoon toch wel een soort positief contrasterende effect heeft, een beetje zoals Todd in BoJack Horseman. (Zou ik de eerste zijn die die vergelijking maakt?)

The Seven Year Itch is ook weer precies zo. Richard Sherman (Tom Ewell, erg goed) stuurt zijn vrouw (Evelyn Keyes) en kind naar Maine voor zomervakantie, terwijl hij in het smoorhete New York achterblijft omdat hij moet werken. Dat was blijkbaar een gebruikelijk arrangement in die tijd, net als dat het als een algemeen bekend gegeven wordt gepresenteerd dat de mannen dat gebruikten om eens flink de bloemetjes buiten te zetten. Richard neemt zich voor dat niet te doen, maar heeft wel heel veel fantasieën waarin hij van middelmatige salaryman verandert in onweerstaanbaar alfmamannetje. Hoewel die fantasieën dan meestal worden gestoord omdat realiteitsbesef zich er in opdringt, vaak in de vorm van zijn vrouw. Die fantasieën zijn het sterkste deel van de film.

Maar dan lijkt zijn fantasie werkelijkheid te worden, want het appartement boven het zijn blijkt voor de zomer te worden gehuurd door Marilyn Monroes karakter, van wie we nooit de naam te weten komen, waarschijnlijk om het soort 'generieke mannenfantasie'-gehalte te benadrukken. Ze komen in contact omdat ze Sherman bijna vermoordt met een tomatenplant die van het balkon valt door haar onhandigheid.

Dit is het punt waarop Monroe vol op het orgel gaat met hele act. En dat was toch weer even doorbijten voor me. Maar inmiddels weet ik: op de langere termijn werkt het en Wilders films lijken in het begin ook vaak wel erg kluchtig en flauw, maar langzamerhand krijgen ze heel stiekem inhoudelijk substantie en blijken ze slim in elkaar te zitten en ze worden daardoor eerder grappiger dan minder grappig dan in hun kolderieke begin.

Dat geldt ook weer voor The Seven Year Itch. Dus gewoon weer geslaagd, hoewel luchterige films als deze en Some Like It Hot het toch voor mij toch nooit zullen halen bij Wilders toppers als Sunset Boulevard, Ace in the Hole of The Apartment.

Oh, en hoe middelmatig Richard Sherman ook mag zijn, hij was wel zijn tijd ver vooruit op het punt van het inzien van de gevaren van frisdrank met nul natuurlijk ingrediënten en hij heeft een goede smaak in muziek. Dat 2e pianoconcert van Rachmaninov moet ik toch echt een luisteren.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Wanneer zijn vrouw en zoon voor de zomer naar Maine vertrekken, blijft de getrouwde uitgever Richard Sherman alleen achter in hun New Yorkse appartement. Hij maakt kennis met een verleidelijke bovenbuurvrouw (Marilyn Monroe), waarna zijn overactieve fantasie hem in steeds gewaagdere scenario’s van verleiding en schuldgevoel meesleept. Uiteindelijk kiest hij, na een reeks komische misverstanden en droomsequenties, toch voor zijn gezin.
Ondanks de iconische ventilatierooster-scène en Monroes charmes voelt "The Seven Year Itch" eerder als een uitgekauwd toneelstuk dan als scherpe cinema. De humor leunt zwaar op de innerlijke paniek van Richard en zijn morele tweestrijd, maar mist de bijtende maatschappijkritiek en de genadeloze ironie die Billy Wilder elders wel etaleert. Het resultaat is een luchtige, soms charmante, maar uiteindelijk tamme komedie die vooral drijft op nostalgie en Monroes sterstatus. Deze film is eerder flauwe noot in Wilders oeuvre; "Sunset Boulevard" daarentegen is een tijdloos meesterwerk dat je gerust meerdere keren kunt herbeleven. 2/5