Dumbo (1941)

Één van de minder Disney classics die ik tot nu toe gezien heb, ondanks de speelduur van een klein uur had ik moeite om door de film heen te komen. De film komt erg gedateerd over.

Sommige stukken animatie, zoals de scene met de roze olifanten die uit de bellen veroorzaakt werden, leken meer op een LSD trip dan op een tekenfilm, verrassend en toch ook wel leuk.
De liedjes in de film vind ik erg storend en de keuze om Dombo slechts vijf minuten voor het einde te laten vliegen vind ik erg jammer. Ik hoop dat Burton hier in zijn live action versie een andere keuze in maakt.

L.S.D(isney)

Een tijd geleden was ik eens begonnen aan het (her)zien van een groot aantal Disney klassiekers. Het was een tijd dat je in Kringloopwinkels nog VHS tapes kon vinden en ze smeten er toen echt met naar je hoofd voor spotprijzen zoals 10 of 20 cent. De aanschaf van Dumbo stamt ook nog uit die tijd en toch bleef dit altijd links liggen. Misschien omdat dit een film is die ik als kind nooit heb gezien of eerder het feit dat dit me eigenlijk echt niet aansprak? Ik zou het niet weten, maar vanmiddag eindelijk eens gaan zitten voor Disney's vliegende olifant.

Het verbaasde me trouwens dat dit reeds afklokt op zo'n goede 60 minuten. Nu zijn die eerste Disney films (Dumbo was de 4e in de reeks) nooit aan de lange kant, maar dit voelt wel erg hard als een poging om met weinig middelen toch volk naar de cinemazaal te lokken. Iets wat je ook wel in de animatie ziet. Hier en daar nog wel eens een leuk ideetje (vond vooral het mislukte optreden van Dumbo en de andere olifanten waarna het hele circus wordt afgebroken tof) maar op zich is er weinig aandacht besteed aan achtergronden en de echt indrukwekkende scènes (de achtervolging van de koningin door de dwergen aan het einde van Snow White staat nog altijd in mijn geheugen gegrift) ontbreken. Daar komt dan ook nog eens bij dat de film nogal onevenwichtig aanvoelt en opeens wordt er een heuse LSD trip (al kwam het deze keer door alcohol) in het verhaal gepropt. Een complete breuk met de rest van de film en dit lijkt me vooral een overblijfsel uit Fantasia, misschien wel één van de zwakste Disney films aller tijden, te zijn.

Klinkt allemaal bijzonder negatief nu ik het er nog eens op nalees en dat is ook niet helemaal correct. Dumbo zelf is een enorm aandoenlijk personage en de nodige Disney elementen zijn hier al voldoende aanwezig. Een leuke side-kick, een aantal slechte personages (de andere olifanten, met uitzondering van de moeder van Dumbo natuurlijk), veel muziek en een aantal originele ideeën. Zo is de opening met het 'leveren' van alle kinderen erg leuk gedaan en ben ik enorme fan van de scène waar Dumbo's moeder doordraait en ze subtiel de kleur van haar ogen hebben aangepast wanneer ze kwaad is. Sowieso zijn de scènes tussen die twee (het troostmomentje is hartverscheurend) het beste wat de film heeft te bieden.

Hier en daar dus een wat vreemde film (de opbouw van het circus waarbij alle gezichten van de mensen onherkenbaar worden gemaakt onder andere) en een aantal scènes die compleet niet in de film lijken te passen zorgen ervoor dat Dumbo vooral als een onevenwichtige film kan beschouwd worden. Niet slecht, maar Disney heeft eerder en zeker later betere films gemaakt.

3*

Het valt direct op dat de tekenstijl en animatie sterk vereenvoudigd is. Minder gedetailleerd vooral, met beperkte schaduwen en voor zover ik weet geen gebruik van de beroemde 'Multiplane Camera'. Ook het korte verhaal is bijzonder simpel en eindigt nogal abrupt en haastig, alsof de studio plots geen tijd of geld meer had. Het is verder een heel sentimentele historie, waarin een pasgeboren olifantje van zijn moeder wordt gescheiden en in de rol van circusclown beland. Hij wordt hierbij geholpen door een goedaardige muis, die tegen alle stereotiepen ingaat en Dumbo zijn ware kracht laat zien. Ik moet zeggen dat alles wel werkt; zowel emotionele als komische scènes slagen in hun opzet. Het meest memorabele moment is zonder twijfel de hallucinatie in de vorm van dansende roze olifanten. Precies een 'deleted scene' uit Fantasia. Misschien een beetje ongepast, maar anders wel een leuke toevoeging. Ondanks zijn iets goedkopere en eenvoudige uiterlijk van hetzelfde niveau als Sneeuwwitje en Pinokkio.

De komst van de remake van Tim Burton leek me een prima moment om me eens aan deze klassieker te wagen. Want ik ben niet opgegroeid met de Disney tekenfilms (The BFG en de Tovenaar van Oz waren mijn getekende jeugdklassiekers), ik ken de personages enkel van naam. Dus interessant om de film op latere leeftijd voor het eerst te zien. Vooropgesteld; het personage Dumbo is een aandoenlijk figuur, het kleine olifantje met z'n grote oren is bijzonder schattig. Ik ben ook blij dat ze hem geen tekst hebben gegeven. Dat de muis, de vogels en alle andere olifanten praten werkt prima, maar de keuze om Dumbo zelf niet te laten praten pakt enorm goed uit.

De film duurt maar een uurtje en dat is fijn, want het verhaal zou oorspronkelijk een filmpje van 30 minuten worden en werd tot een uur gerekt. En dat is wel voelbaar. Erg to the point is de film in ieder geval niet in zijn vertelling. Dat is in het begin nog niet zo storend, de reis van het circus en vooral het visueel erg aantrekkelijke opzetten van het circus is prima, maar daarna gaat het hier en daar toch echt wat slepen. Zo'n droomsequentie met roze olifanten is visueel misschien interessant, maar ging me te lang door. Net als de clowns ervoor en de vogels erna. Maar goed, desondanks is Dumbo een sympathieke tekenfilm. Maar dan vooral vanwege het enorm sympathieke titelfiguur.

3 sterren.

“Did you ever see an elephant fly?”

Prima animatiefilm over het olifantje met de grote oren, Dumbo. Hartverwarmend zou je deze Disney klassieker wel kunnen noemen, en het is indrukwekkend hoe secuur en gedetailleerd de makers te werk zijn gegaan. Dat maakt dit soort films ook zo speciaal, en daarbovenop heeft Dumbo ook nog een sentimenteel verhaal met een mooie boodschap. Laat dat maar aan Walt Disney over.

Dit is denk ik de tekenfilm die me vroeger leerde dat baby's van ooievaars komen. Schitterende scene vond ik het. Gedurende het eerste half uur is de film sowieso op zijn best met leuke scenes zoals 'de geboorte' van Dumbo, het circus en hele mikmak dat in de trein wordt gepropt en diezelfde trein die door het landschap tuft. Met de komst van Timmy wordt het allemaal minder leuk.

Naast Timmy zijn er nog veel meer personages die niet leuk zijn, zoals de volwassen olifanten die als pestkoppen worden neergezet. De kraaien vallen ook volledig uit de toon. Dumbo zelf kan niet praten, wat niet zozeer een minpunt is. De focus ligt nu meer op non-verbale communicatie en dan valt op dat de animatie gewoon prima in orde is.

De liedjes blijven niet hangen, maar een hoogtepunt wat de tweede helft van de film nog enigszins vermakelijk maakt is de trip van Dumbo. Vroeger kon ik er niks mee, teveel stijlbreuk, maar nu kon ik er zelfs van genieten. Toch een mindere Disney waarbij de korte speelduur dan juist wel weer fijn is.

Een oerklassieker van Disney die in de top 1000 en bij uitbreiding in de top 1527 staat van MovieMeter. Onder dat mom eens herbekeken. Dumbo is nooit mijn favoriete Disney geweest. De climax of hét gegeven waar iedereen zit op te wachten - en de (huidige) kinderen in het bijzonder is de vliegende olifant. Alleen komt dat pas naar voren helemaal op het einde en slechts voor een paar minuten. Geduld is een mooie deugd ...

Het einde lijkt ook afgeraffeld. Er worden precies enkele stappen overgeslagen. Als je de erg lange roze olifanten show in beschouwing neet, lijkt de productie wat onevenwichtig. Nochtans prima opbouw en een aantal mooie scènes zoals de podiumopbouw en de openingsscène met de ooievaars.

Een film ook over pesten en uitsluiting welk vandaag ook nog steeds van belang is. Prima animatiefilm eigenlijk uit 1941, maar voor de huidige generatie kinderen toch aanpassen met wat ze gewoon zijn. Niet onlogisch natuurlijk.

Redelijk.

Niet mijn favoriet uit de Disney-stal, maar natuurlijk wel gewoon een klassieker. De vrij korte speelduur in acht genomen is het allemaal wel vrij vlot te behappen, al ligt het aantal hoogtepunten niet al te hoog. Wel nog steeds leuk om te zien, en ook bij deze verbaas ik me wel dat dit al 80 jaar oud is.

3

Herkeken, en deze keer dus niet met kinderogen, maar als oude man die overal wat over te zeiken heeft. Voordat ik van wal steek om mijn ongenoegen uit te spreken, wil ik aangeven dat ik besef dat deze film 80 jaar oud is, en dat de mensheid in die tijd anders over bepaalde zaken dacht. Misschien kan ik mijn ongenoegen beter uitspreken tegen de professionele critici die er met zijn allen voor hebben gezorgd dat deze op IMDb een belachelijk hoge meta-score heeft van 96%!

De film gaat over een olifant met extreem grote oren, wat voor de overige circusdieren, maar vooral van de mede-olifanten zelf, een reden is om het olifantje te pesten, belachelijk te maken, uit te schelden en uit te sluiten. (Als er iets is dat olifanten nooit doen is het dat wel, als één van de meest sociale dieren die er bestaan.)

Uiteindelijk wordt "Dumbo", wat ook al een pest-naam is toch geaccepteerd, omdat hij blijkt te kunnen vliegen. Hoe in godsnaam is dit uit te leggen aan kinderen? Omdat hij één of ander talent blijkt te bezitten, is het ineens een reden om niet meer te pesten? Daarbij, hij wordt dan niet meer gepest, maar wel misbruikt. Er komt geld in het laadje en die klotemuis steekt de dollars in zijn zakken en wordt schatrijk door Dumbo die gewoon als een freakshow moet optreden. Hoe is dit een happy end? Het is walgelijk.

Verder is de film racistisch. Tegenwoordig zie je dan wel eerst een disclaimer voordat je de film gaat kijken, maar toch. De werknemers die de tent opbouwen zijn zwarte slaven, en die sluwe nare irritante rotkraaien? Ingesproken / gezongen door Cliff Edwards, een witte man, die met een African American accent “talkin’ jive” zingt. Dit, is niets anders dan een gezellig ouderwetse minstrel show, die dankzij Disney+ anno 2021 nog in vele huiskamers te zien en te horen is.

En dan heb ik het nog niet gehad over de bizarre scène waar Dumbo dronken is.

Troep, dit. 0.5*

Bijna het tegenovergestelde van de moderne Disney's met hun romantisch gestileerde menselijke figuren en gevatte romkom-dialogen. Simpel en ouderwets, met dieren in de hoofdrollen en de mensen bijna alleen maar als schaduwen en schimmen, met treinen die leven en kraaien die nieuwerwets kunnen dansen (voorouders van Mowgli's gieren?), nuffige olifanten die roddelen en een ooievaar als ouderwetse postbode, en natuurlijk de underdog die boven komt drijven met hulp van zijn nóg kleinere vriendje. Alle lof voor hoe Disney met z'n helden en heldinnen met de moderne tijd mee probeert te gaan, maar de vroege films vol eerlijk handwerk blijven wat mij betreft onovertroffen. Baby mine blijft me een brok in de keel opleveren.