Touch of Evil (1958)

Aardige film-noir van Welles. Vooral door het goede acteerwerk van Welles zelf, Heston en Leigh. Het verhaal dat zich toespitst op een corrupte agent, is onderhoudend genoeg, maar ook weer niet al te bijzonder. Camerawerk was prima, vooral de begin- en eindscene waren uitstekend in beeld gebracht.

Ik vond hem eerlijk gezegd behoorlijk saai. De film kon me vrijwel geen moment boeien.

Jammer dat ze de restored version langer hebben gemaakt, de versie zoals die oorspronkelijk bedoeld was had ik misschien wel leuker gevonden.

Wordt nog steeds over gediscussieerd. In principe is het een stijl die schatplichtig is aan het Duits Expressionisme en moet het toepasbaar zijn op elk genre.

Dat begrijp ik wel, de restored version is bedoeld als een soort directors cut. Ik ga er echter van uit dat Universal de film destijds niet heeft ingekort om hem slechter te maken. Een regisseur gaat zich toch wat ga vereenzelvigen met 'zijn' film in het maakproces, en ik denk dat het de kwaliteit van het eindproduct wel ten goede komt als een relatieve buitenstaander er eens een kritische blik op werpt. Hoe de regisseur het bedoelt heeft en hoe het over komt op de kijker zijn immers twee verschillende dingen.

Dit kun je vinden, maar bij deze en andere films van Welles is toch wel gebleken dat ingrijpen door anderen ze niet beter heeft gemaakt, integendeel zelfs.

Uitzonderingen op de regel zijn natuurlijk altijd mogelijk. Ik begrijp dan echter niet wat het personeel bij Universal bezield heeft.

Dat gebeurde wel vaker bij Welles. Citizen Kane is de enige films die hij helemaal heeft kunnen maken zoals hij het wou, binnen het Amerikaanse studiosysteem dan. En wordt door velen nog steeds gezien als beste film aller tijden.

Magnificent Amberson, Lady from Shanghai, Touch Of Evil zijn allemaal verknipt door de studio's, en dan zijn er nog een hoop films die hij nooit heeft kunnen afmaken.

Hij heeft het studiosysteem dan ook afgewezen, en is films met een kleiner budget gaan maken (oa. in Europa).

Sinds mijn aantreden op moviemeter.nl ben ik ook wat gaan snuffelen buiten de genres waar ik me normaal mee bezig houd. Dat is voorlopig geen bepaald geslaagde onderneming te noemen. Het populaire misdaadgenre is absoluut niet mijn ding en het zogenaamde Nouvelle Vague mijd ik voortaan als de pest. Maar ja, je hebt wel de dvd’s al thuis liggen. Touch Of Evil dan maar. Beter snel kijken, want dan ben je er ook meteen klaar mee. Het was me dus inmiddels wel duidelijk dat film-noir onder misdaad valt, plus dat de man achter het saaie Citizen Kane, Orson Welles, deze Touch Of Evil geregisseerd heeft.

Toch heb ik me geheel tegen mijn eigen verwachtingen in behoorlijk vermaakt met deze film. Allereerst heb ik de stijl als erg prettig ervaren. Zo’n lekker klassiek zwart-witbeeldje gaat erin als koek, zo op z’n tijd. Qua sfeer doet het erg denken aan het Duitse expressionisme, maar dan zonder de overdreven decors. Ook het acteerwerk is bijzonder sterk. Nu sla je met Charlton Heston nooit een flater. Was wel even wennen om hem met zwart haar als Mexicaan te zien. Orson Welles speelde eveneens een uitstekende rol en gek genoeg vond ik de figuranten erg overtuigend. Dat is zeker voor die tijd een enorme verrassing. De handlangers van Grandi bijvoorbeeld verschillen in niets van de schoffies op straat. Een absolute topper zou ik Touch Of Evil niet willen noemen. Het verhaal is misschien wel heel goed gebracht, maar inhoudelijk is het slechts redelijk interessant. Toch is het erg fijn dat er eens interessante personen in de picture staan. Welles als corrupte en immorele agent en Heston als tegenpool. Hun conflict was interessanter dan het verhaal.

Ik heb overigens de gerestaureerde versie gezien, waarbij vermeld wordt dat dit de Touch Of Evil is zoals Orson Welles het wilde. Nu vind ik dit een heel keurige film, waarmee ik in de oude uitgave ook geen interesse heb. Film-noir is een blijvertje. Misdaadfilms kunnen dus best interessant zijn, mits je ook interessante personages hebt.

Ik ben niet zo heel erg van de Film Noirs, maar er zaten wel een paar aardige scenes tussen. Filmpje keek dan ook wel aardig weg. Wel vreemd dat men verder totaal niet meer in gaat op de getuigenis tegen Grandi. Dit was immers de reden dat Vargas de grens over ging.

Film is toch wel wat aangetast door de tand des tijds, maar het verhaal staat nog steeds als een huis. De sfeer van sommige scènes deed enigszins denken aan het veel betere The Third Man.

Jammer van het geschmier van Orson Welles; dat doet de film geen goed. En Marlene Dietrich had van mij best wat meer screentijd mogen hebben.

Film is nu ook op blu ray uitgebracht.

Inmiddels ook in Nederland overigens.

De opening van deze 'Touch of Evil' belooft veel. Prachtig tracking shot, sfeervol, mysterieus. Mijn verwachtingen van deze klassieker van Orson Welles lijken te worden ingelost. Helaas gebeurt dat niet volledig. Op cinematografisch vlak valt er niks op deze prent aan te merken. Grandioos gefilmd. Vond het verhaal(tje) niet zo bijzonder. Vermakelijk, maar nergens echt indrukwekkend. Misschien op het spannende einde na dan. In tegenstelling tot velen vond ik Heston helemaal niet zo goed in z'n rol, ongeloofwaardige Mexicaan. Welles als corrupte agent overtuigd daarentegen wel. Helaas geen meesterwerk mijns inziens, maar wel een sfeervolle klassieker. Leuk om gezien te hebben. 'Citizen Kane' blijft favoriet.

De mooie opening van de film doet verlangen naar een mooie sfeervolle film. Maar dan begint het onderzoek en zie ik ook niet meer dan een - weliswaar goedgemaakte - saaie filmnoir. Charlton Heston is miscast, hij gaf zelf later toe dat hij spijt had dit personage niet met een Mexicaans accent te spelen. Tja, als je een echte Amerikaanse acteur laat doorgaan voor een Mexicaanse agent kan het wel mislopen natuurlijk. Bovendien ligt Heston me eigenlijk nooit. In Planet of the apes viel het nog wel mee, maar dat is een ander soort rol dan hier. Orson Welles doet het nog wel goed, maar het is vooral Janet Leigh die nog veel goed maakt. Geen memorabele rol, maar ze acteert wel beter dan de rest van de aanwezigen. Het eindresultaat is een saaie film geworden die goed gemaakt is, maar ook niet opvallend. Film-noir is nooit mijn favoriete genre geweest en deze film zal me er ook niet meteen van overtuigen.

De openingsscène van dit goed geschreven, sfeervolle, fascinerende en visueel sterke verhaal, over corruptie en misdaad was om door een ringetje te halen en zorgde dat je aan het beeld gekluisterd zat. Jammer wel van enkele misplaatste zogenaamde komische scenes die niet grappig waren en in het geheel niet bij deze complexe thriller pasten. De cast speelde fantastisch, met name Charlton Herston en Orson Welles, al vond ik Dennis Weaver uit de toon vallen.

Orson Welles geeft filmles. Lastig kiezen of 'Citizen Kane' dan wel 'Touch Of Evil' zijn meesterwerk is. Het verhaal van de laatste is in ieder geval een stuk compacter dan dat van Kane, wat de meeslependheid ten goede komt. Cinematografisch zit het hoogtepunt in de vaak nagemaakte en veelvuldig bestudeerde openings-scene waar de camera een ongekend complexe beweging maakt door een Mexicaans grens-stadje, onderwijl de premisse van het verhaal vertellend. Die drieeneenhalve minuut alleen al maken 'Touch Of Evil' tot meesterwerk.

Aardige film waarin een Mexicaanse agent en zijn bruid wordt opgeschrikt door een explosie. Vooral op het begin een wat ingewikkeld plot. Stijlvol in beeld gebracht allemaal, maar soms ook iets te druk (wat niet ten goede komt voor de personages). Charlton Heston is niet helemaal op zijn plek hier. Dit in tegenstelling tot Orson Welles die zijn rol lekker dik aanzet.

Een close-up van een bom met een timer. De hand van een niet nader geïdentificeerde man zet de timer op 3 minuten, legt het in de kofferbak van een auto en verdwijnt. Een rijke man van middelbare leeftijd, met een veel jongere blondine als metgezel, stapt in de auto, verlaat de parkeerplaats en rijdt door de winkelstraat van een stadje aan de grens VS/Mexico. Een verkeersagent dwingt de auto te stoppen, een man met een ijskraam steekt over en de auto vervolgt zijn rit. Nog een verkeersagent, meer mensen steken over en de camera vindt het pasgetrouwde, zich haastende stel Mike [Charlton Heston] en Susan Vargas [Janet Leigh] die over de straat lopen. De auto haalt ze in maar verschijnt even later opnieuw in beeld, als blijkt dat een man met een kudde geiten de weg verspert. En dan is er ongeveer anderhalve minuut bij van het legendarische, ononderbroken (!) openingsshot van dit meesterwerk van het weerbarstige genie Orson Welles. Hij was het brein achter het hoorspel ‘War Of The Worlds’ van The Mercury Theater, waarmee hij zorgde voor paniek op de straten omdat duizenden luisteraars dachten dat het hier ging om een nieuwsbulletin! De pas 25-jarige Welles kreeg carte blanche voor zijn debuutfilm en dat werd Citizen Kane, volgens velen de beste film ooit gemaakt. Hoewel ik de kwaliteiten van die film absoluut erken, vind ik het verhaal niet zo boeiend en mist het scenario de scherpe kanten die je absoluut wel zult vinden in Touch Of Evil.

In de film speelt Heston een Mexicaanse drugsagent die het aan de stok krijgt met de effectieve, maar door-en-door corrupte en doortrapte Amerikaanse kapitein van de politie Hank Quinlan [Orson Welles], omdat die het heft in handen neemt bij het onderzoek naar de bomaanslag uit de openingsscène, hoewel de bom ontplofte op Mexicaans grondgebied dat buiten Quinlans jurisdictie ligt. Die weet snel een ‘dader’ te vinden, maar Vargas heeft meteen door dat Quinlan de boel belazert. Maar die wetenschap zorgt ervoor dat hij zijn eigen leven en dat van zijn kersverse vrouw niet zeker is.

De film is visueel overdonderend, zoals het openingsshot al duidelijk maakt. Maar het gebruik van lenzen die het beeld vervormen, ongewone camerahoeken en een prachtig schaduwspel maken dit tot een feest voor het oog. Het perverse scenario barst van de kleurrijke karakters die variëren van het mysterieuze [Marlène Dietrich als een zigeuner met een vaag verleden] en het bizarre [Dennis Weaver als The Nightman in een motel waar Susan Vargas terecht komt] tot het perverse [Mercedes McCambridge als een androgyne engerd die graag wil toekijken hoe een bende andere engerds Leigh onder handen neemt]. De film barst van de energie en hoewel Heston natuurlijk niet de meest voor de hand liggende keuze is om een Mexicaan (!) te spelen, is hij wel de perfecte acteur om het op te nemen tegen de dan al flink aan overgewicht lijdende Welles, die de meest indrukwekkende vertolking uit zijn carrière neerzet. Het camerawerk van Russell Metty is bij vlagen ronduit duizelingwekkend waardoor dit een film is die zowel inhoudelijk als visueel uitblinkt. En Janet Leigh heeft een geweldige rol als een vrouw die, in tegenstelling tot wat het stereotype beeld van de Amerikaanse vrouw van de jaren ’50 zou vermoeden, een sterke, eigenzinnige vrouw speelt en daarbij een spervuur aan scherpzinnige opmerkingen als munitie meekrijgt. Een triomf in alle opzichten!

Een bomaanslag, een (gesuggereerde) groepsverkrachting, een wurgmoord, en een shootout (nou ja) waarbij beide opponenten het loodje leggen: komt dat zien! Maar dan vooral de respectievelijke ‘aanlopen’ naar die evenementen, want het gaat bij deze film dan wel over het ‘wat’, maar het ‘hoe’ stelt hier het ‘wat’ van het goedbeschouwd niet heel bijzondere verhaaltje volkomen in de schaduw.

Schaduw, nu ik het er toch over heb: het is met name de belichting die deze film een prachtige sfeer geeft. Artificieel, inderdaad, maar in dit geval werkt dat uitstekend. En wat er allemaal met de camera wordt uitgespookt qua standpunt, beweging en diepteperspectief, is fabuleus.

Quinlan in beeld alsof er ruisend struikgewas uit z’n hersenpan woekert. Het hoofd van Vargas in een lijstspiegel, naast een drietal schilderijen. De schaduw van Quinlan’s wandelstok over het gezicht van Vargas. De hard achteruitrijdende camera als Vargas naar voren stormt, in het kroeggevecht. De vinger van de dode Menzies die naar Quinlan wijst. Naast de schitterende sequenties betreffende de vier eerder genoemde ‘evenementen’, zit de film propvol met dit soort eh... uitsloverij. Heerlijk.

Gedeeltelijk gefilmd op locatie, maar het ziet er uit alsof het in de studio gefilmd is. Je zit niet naar een verfilmd verhaaltje te kijken, maar naar een kunststuk. En toch, het is soms gewoonweg ouderwets spannend. Vet aangezet en karikaturaal op ‘narratief’ niveau, natuurlijk, maar Welles communiceert de essentie(s) (met name het karakter en het drama van Quinlan) met beelden.

‘Plotholes’, ‘psychologische onwaarschijnlijkheden’ en ‘karikaturen’ kunnen vele functies hebben, maar voor de letterknechten en de droogstoppels zullen ze altijd een probleem zijn. Zou Welles werkelijk een zo eenvoudig verhaaltje niet coherent kunnen vertellen? Natuurlijk kan ie dat wel. Maar erg interessant zou dat niet zijn.

En wat een cast.

Orson Welles als kwade genius van dienst die zichzelf letterlijk opgeblazen heeft tot enorme proporties, en regelmatig driekwart van het beeld vult, tegenover de zwaar geschminkte Heston als onkreukbare, maar nogal op zichzelf gerichte Mexicaanse narcotica-agent.

Janet Leigh als Vargas' vrouw, die haast vanaf het begin al als het ware wordt aangerand door de blikken van het tuig, dat om haar heen hangt. Een toegepast Hollywood-voyeurisme (Leigh, in het commentaar bij de restored version in 1998: ‘Ik loop wel erg vaak in m’n ondergoed rond hè?’). Moet je ‘r op bed zien liggen, in het motel...

Heerlijke over-the-top rollen van de neefjes en – vooral – oompje Grandi (Tamiroff), en niet te vergeten Dennis Weaver als de motel... dinges.

En als kers op de taart nog de mistig-melancholieke ogen van Marlene Dietrich.

Een film om van te houden.

Kijk niet de Netflix-versie van Touch of Evil, dat is de door de studio ingekorte versie, met zelfs vervangen scenes. Kom naar de versie die wij laten zien (de versie die Walter Murch heeft gemaakt op basis van de notities van Welles):

Borderline: the Mexican Frontier bij EYE Film in Amsterdam | EYE - eyefilm.nl

Touch of Evil bij EYE Film in Amsterdam | EYE - eyefilm.nl

Heeft mij niet erg kunnen bekoren deze klassieker met een groot aantal klinkende namen.

Een aantal scenes vind ik ronduit kluchtig. Toch aardig om gezien te hebben.

Zwoel, broeierig, mysterieus sfeertje in deze, reeds behoorlijk harde, film noir die overduidelijk de stempel Orson Welles draagt. Goed en spannend intrige, waarbij ieder personage wel iets wil verbergen of geheim houden.

De slordige figuur van Welles als de zelfverzekerde politiechef, die de zaakjes, daar in dat duistere grensstadje, wel steeds naar zijn hand zet, (moest af en toe denken aan Philippe Noiret in "Coup de Torchon") is een attractie in de film, maar dat is eigenlijk ook Marlene Dietrich, verwonderlijk toch maar in een bijrol. Charlton Heston daarentegen doet vreemd aan met zijn Mexican look (1 jaar later zou hij Ben Hur vertolken !)

Zag de film voor het eerst een 7-tal jaren geleden. Een tweede kijkbeurt leverde toch wel wat meer waardering op, maar beschouw de film niet als een meesterwerk. Sommige scènes komen nogal houterig over en ook het acteren is niet altijd op niveau.

Bestaat daar ook een DVD release van?

Jazeker.

Wouter

Welke release is een aanrader als ik mag vragen?

Die van Eureka misschien?

edit:

Heb al een gerestaureerde versie besteld inmiddels

De Eureka-Bluray heeft 5 verschillende versies en een shitload aan extra's. Ik heb hem ook.

‘Touch of Evil’: Orson Welles’ Grandiose Film Noir that Took Four Decades to Shine In Its Intended Form

Goede film én een magistrale rol van Welles in deze noir. Ben niet super bekend met Welles dus ik herkende hem niet als zwaarlijvige detective . Heb na een half uur maar even IMDB ingeschakeld om te zien welke rol Welles eigenlijk speelde. Ligt er ook aan dat ik een paar dagen geleden 'The Stranger' nog heb gezien van hem en hij daar nog een normaal postuur heeft.

Ik heb weer genoten het camerawerk en acteerprestaties van met name Welles, die erg goed op dreef is. Begint natuurlijk al met dat lange openingsshot, geweldig gedaan.

Echter kon het verhaal me iets minder bekoren en kom ik dus ook niet echt hoger uit dan 3,5*.

Sluit niet uit dat dit bij een herziening hoger uitvalt.