Vredens Dag (1943)

ARTE zond gisteren tóch een nagesynchroniseerde versie uit. Ik wist me deze keer over de pijngrens heen te zetten...

Gelukkig maar, prachtig werk. Mooie shots (de plaatsing van Herlof's Marte, de heks, op de brandstapel vond ik zelfs shockerend), uitermate interessant script en fabuleus acteerwerk.

Vier sterren voor nu, de film moet ik herzien met de originele taal. Zoals ik reeds merkte bij 'Gertrud' (die ARTE wél uitzond in het Deens) speelde in die film de intonatie van de woorden een grote rol. Dat kan ik me bij Vredens Dag ook goed voorstellen. Een opwaardering zal dan zeker tot de mogelijkheden behoren.

ARTE zendt volgende week nog Ordet (blijkbaar ook nagesynchroniseerd potdikkie) en Mikael ('silent movie') uit. Vreemd dat deze Frans-Duitse zender niet Dreyers films uitzendt die gemaakt zijn in Frankrijk en Duitsland, respectievelijk La Passion de Jeanne d'Arc en Vampyr.

Nog opmerkelijker is dat Vredens Dag door de censuur van nazi-Duitsland is gekomen. Hedentendage leg je de link (die er ook niet is) heksenvervolging vs Jodenvervolging niet, maar in die tijd 'moest' dat toch wel?!

Fascinerende filmmaker deze Dreyer; ik wil meer!

Lekker luguber deze donkere film. Dreyers Ordet vond ik ook sterk, Jeanne d'Arc heb ik nog niet gezien, ben ook wat huiverachtig voor die film, omdat het veel gepraat en alleen maar close-ups schijnt te zijn.

Inmiddels heb ik vier van de vijf laatste films van Dreyer (zoals ze op MM staan) gezien, en zo langzamerhand kan ik concluderen dat ik de bewondering van Von Trier voor deze oude Deense cineast niet helemaal deel.

Vredens Dag is een drama uit de tijd van heksenvervolging, maar de echte thematiek is die van een verkeerd huwelijk (een man is getrouwd met een veel te jong meisje). "I'm burning for someone to love", zegt deze Anne op een gegeven moment, waarmee de twee thema's mooi verbonden worden.

Wat me in deze film een beetje tegenstaat is dat het allemaal zo theatraal is. Het acteerwerk, de dialogen, de duidelijke positie van de personages ten opzichte van elkaar, het voelt aan als nogal simpel en eendimensionaal. Niet voor niets vond ik waarschijnlijk de enige stomme film die ik van Dreyer zag (La passion de Jeanne d'Arc) zijn beste; zo'n film vraagt om aangezette contrasten, maar het lijkt alsof de Deen deze techniek heeft meegenomen in het tijdperk van de gesproken film. En dan werkt het niet meer.

Het aardige is dat de eerder genoemde Von Trier recent ook een film maakte waarin heksenvervolging en misogynie een plaats had. Deze film, Antichrist, is zo veel complexer en diepgaander dan wat het 'grote voorbeeld' hier op het doek brengt. Natuurlijk zijn deze twee films verder niet te vergelijken, maar het illustreert wel wat ik vaak mis bij Carl Theodor Dreyer.

Vredens Dag heeft gelukkig ook genoeg goede punten. Met name het begin is beklemmend, de belichting is zoals vaak weer erg mooi, en ook is er een aantal fraaie tracking shots binnenskamers.

Toch stelt de film als geheel me teleur. Misschien nog eens op zoek naar het vroege werk van Dreyer.

Een erg sterke film weer van Dreyer, die me prima beviel.

Vooral Lisbeth Movin weet indruk te maken als de jonge echtgenote van de dominee, die er geen moeite meeheeft om ook zijn zoon te verleiden. Ik vond het een sterk en overtuigend personage, die de verleiding echt uitstraalde.

Het begon allemaal best aardig, waarbij een vrouw wordt beschuldigd van hekserij en uiteindelijk wordt verbrand. De sfeer is sterk en soms ook lekker duister. De onderlinge relaties tussen de hoofpersonages worden door Dreyer goed uitgediept. daarnaast stelt hij heksenverbranding ook enigszins aan de kaak, waarbij hij goed gebruik weet te maken van het Christendom. Cinematografisch valt vooral het mooie zwart-wit gebruik op. Verder is het redelijk statisch allemaal.

Op het moment dat het niveau iets lijkt weg te zakken, breekt het laatste kwartier ineens aan, dat echt geweldig sterk is. Zeer kil en luguber en totaal anders dan ik eigenlijk verwacht had, maar oh zo sterk. Duister met een hoofdletter D en ook behoorlijk indrukwekkend.

4,0* dik

In het jaar 1623 waarin dit verhaal zich afspeelde was Denemarken Luthers en in de Lutherse Kerk bestond het celibaat niet. Predikanten - zo werden de priesters in de Lutherse kerken genoemd, net zoals trouwens in de Protestantse Kerken in Nederland - mochten dus trouwen.

Over de film verder;
Deze film moet het voor mij hebben van het uitstekende camera- en acteerwerk. Voor de rest is het zware kost wat je in deze film voorgeschoteld krijgt. Het kan haast niet anders zijn dat Ingmar Bergman hier zijn inspiratie vandaan gehaald heeft voor zijn zwaarmoedige drama's. Met het verhaal heb ik net zoals bij "Ordet" nogal veel moeite. Bestond er in die tijd in Denemarken zoiets als heksenverbranding. Ik kan het mij moeilijk voorstellen. Ik dacht tenminste dat het toen in die tijd daar inmiddels was afgeschaft. Niettemin is het krachtige cinema wat ook Dreyer hier weer uit zijn hoed heeft getoverd maar echt vrolijk word je er niet bepaald van. Deze film acht ik daarom niet bepaald geschikt om te bekijken op een mooie en warme zomerdag.

3,5*

Mijn derde Dreyer, na La Passion de Jeanne D'Arc en Vampyr, en ook deze is erg goed. Weinig zaken zo eng als godsdienstwaanzinnigen, religieuze fanatici, of hoe we ze ook willen noemen.

Fascinerend trouwens, het lijkt alsof het clubje users dat een film als deze wil kijken dat reeds gedaan heeft en toen was het stil. Ruim 2,5 jaar niets gezegd hier, wat je ook ziet in de statistieken van het stemmen, het loopt duidelijk terug. De aanwas van nieuwe liefhebbers kan getalsmatig blijkbaar niet op tegen de 'harde kern' van MM die deze film in een tijdsbestek van een paar jaar allemaal een stem gaven. Ik heb geen idee of die tendens bij vergelijkbare films ook zichtbaar is overigens, zou zomaar kunnen.

Edit: ik praat onzin, de verticale as is hoogte van de stem, niet aantal stemmen. Maar dan nog steeds een interessante tendens, dat de users die de film na een aanvankelijke periode van hoge waarderingen hebben gekeken, hem beduidend lagere cijfers geven. Van 2005 tot 2009 blijft het redelijk gelijk, maar er lijkt zowat in 2009 een kentering op te treden. Kan iemand dat verklaren?

Acteerwerk, cinematografie, (de spaarzame) muziek, het is allemaal erg goed. Ik ben wel benieuwd hoe het maken van deze film ging onder Duitse bezetting, trouwens.

Vredens Dag ligt laag qua tempo, dus houdt daar rekening mee met het moment dat je hem kijkt. Maar het is een excellente film voor een druilerige zaterdagmiddag (beetje onorthodoxe keuze voor Valentijnsdag, maar de vriendin is aan het werk)!

Ordet zie ik een beetje tegenop trouwens, hoewel die in de eerste reviews hierboven zo opgehemeld (no pun intended) wordt. 'De kracht van het geloof' (zoals MatthijsGroot het op Ordets pagina noemt) en vroomheid zijn zaken waar ik een beetje wee gevoel van in mijn maag krijg. En als dat de leidende thematiek of conclusie van die film is, vrees ik dat dat mijn plezier toch zal beïnvloeden. In zijn historische context zoals hier kan (en mag) het niet ontbreken, maar Ordet klinkt in mijn oren toch iets teveel pro-religie (Mark15 noemt het Christelijke propaganda) voor mijn atheïstische persoontje. Of valt dat wel mee? Als ik Wibro daar hoor, bevestigt hij mijn angsten een beetje, maar Montorsi zegt dat het blind geloof aan de kaak stelt. Soit, ik moet hem maar gewoon kijken.

Met dank aan zij die deze film onlangs in de Top 1000 brachten, want alzo herinnerd aan dit werk van Carl Theodor Dreyer.
Na "Master of the House", "Ordet" en "La Passion de Jeanne D'Arc" zijn vierde film die ik zie en naar mijn mening met kleine voorsprong de beste.
Een mooie film, met stijlvolle zwart-witte beeldcomposities, meerdere impressionante scenes, zelfs hartverscheurend zoals de beoordeling en veroordeling van die oude vrouw, en verder over de ganse lijn uitstekende, erg expressieve acteerprestaties.
Het leven in de 17de eeuw : geloof en bijgeloof, vermeende hekserij en vooral de dominantie van de kerk (onthutsend om te zien hoe het koor een nieuw tekst moest voorbereiden voor een verbranding en het hypocriete hoe nadien in de geschriften de verbranding werd omschreven als "happily") Dreyer brengt het allemaal in een boeiend kijkstuk.

Bijzondere film die na blijft spoken. Het begint al met de opening: dreigender klonken de eerste tonen van een muziekstuk zelden. De film doet zowel aan Dreyers meesterwerk Jeanne d'Arc als aan Ordet denken - religie en de dood zijn ook hier belangrijke thema's - maar uiteindelijk is Vredens Dag harder en meedogenlozer.

Anne is een interessant personage, perfect gespeeld door Lisbeth Movin. Zij is bepaald geen engel, maar een vrouw die zich bewust is van haar macht (haar jeugdige schoonheid) maar ook een zekere mate van voldoening toont als ze hoort over haar moeders gave, een gave die ze geërfd heeft (?). Het maakt de scenes tussen haar en haar geplaagde echtgenoot dubbelzinnig, en waar je als kijker eerst makkelijk de kant kiest van het meisje is dat later in de film steeds minder vanzelfsprekend. En dat einde...

Los van de morele dilemma's is er visueel genoeg te beleven: kraakheldere zwart-wit fotografie, shots als stillevens, spaarzaam gebruikte maar daardoor des te opvallender dynamische camerabewegingen. En dat steeds terugkerende muzikale motief dat het onheil aankondigt. Een film die ik ondanks het zware thema graag snel wil herzien.

Zeer mooie visueel sterke film uit de oude Deense doos. Mijn eerste Dreyer en ik denk dat er gauw nog snel zullen volgen. De hele heksenvervolging loopt als een rode draad doorheen de film. Het start en eindigt al met de onheilspellende en nietsontziende generiek van één of ander boek/pamflet. Maar ook de vervolging van die dame zette onmiddellijk de toon en liet zien dat we in een tijdperk zaten waarbij de vervolging van vermeende heksen deel uitmaakte van de religieuze cultuur.

Deze omkadering was van belang om het eigenlijke plot te ontvouwen waarbij ontrouw centraal staat. Dat komt er natuurlijk van als je liever jonge blaadjes lust. Dan is het niet denkbeeldig dat zelfs je eigen vlees en bloed ermee vandoor gaat.

Meer dan uitstekende acteerwerk en prachtige zwart-wit composities kenmerken de film. Zeer stijlvol uitgevoerd allemaal. De hele film ademt een onbehaaglijke dreiging uit die tot uiting moest komen op het eind. Mooi!

Ik zat op google te zoeken naar films met Hekserij erin. Ik hou nu eenmaal van Occult. Vooral occulte horror. Van deze film en regisseur had ik nog nooit gehoord. Ik vond het vrij sterk. Zeker voor een film uit 1943 want normaal ben ik daar helemaal geen fan van. Vind het meestal veel te traag en houterig. Maar dat was bij deze film geenszins zo. Ik vond de kille sfeer erg treffend en het acteerwerk was overwegend sterk. Vooral de zoon en zijn moeder vond ik erg goed. Als je dat zoals hier kunt combineren met een sterk verhaal en een erg goed laatste kwartier dan heb je een klein toppertje voor handen.

Snel wat andere films van deze man opzoeken.