The Odyssey (2026)

Dat ik niet bepaald een groot fan van Nolan ben is wellicht al wel bekend, daarom keek ik er niet direct naar uit dat deze regisseur met een vleugje grootheidswaanzin de moeder alle epische roadnovels zou gaan verfilmen. Maar toegegeven, ik vond hem een stuk beter dan ik had verwacht. Ook omdat hij gelukkig niet de ruimte had om bij dit verhaal alles tot de grootste epische proporties op te blazen.

Ja zoals verwacht dendert de muziek 3u lang door alle subtiliteit heen, dat is en blijft een groot pijnpunt. Al kwam het in zo'n film als deze wat beter uit de verf dan in noem maar wat Oppenheimer, Dunkirk of Tenet. Dat was echt helemaal een verschrikking.

Ik vind dat de verfilming wel trouw is aan de thematiek van de boeken. Het blijft toch het oerverhaal over oorlog dat enkel verliezers kent. Ik vind dat Nolan dat aardig weet te vangen. En het is een spectaculair geheel, dat moet toegegeven worden. Locaties komen goed uit de verf en je zit wel serieus in de film in de bioscoopzaal.

Gezeur op het niveau het hebben van een paar personages met een te donkere huidskleur naar de zin van zogemaamde anti-woke strijders, terwijl we ondertussen zitten te kijken naar een verhaal over een twist rond de dochter van Zeus en een zwaan die uit een ei is geboren, waar (al dan niet eenogige) reuzen, zeemonsters en zeenymfen de dienst uitmaken. Laten we zeggen dat het een kul-discussie is. De hele film is namelijk één grote herinterpretatie van de bron en op ontelbare punten niet trouw aan de Odyssee.
Nolan herschrijft namelijk het verhaal op heel veel essentiële onderdelen, het hele retrospectief van Odysseus wordt verplaatst van de Phaiaken (wordt integraal overgeslagen volgens mij?) naar Kalypso, waar bovendien van gevangenschap helemaal geen sprake is, hooguit van een bedwelming door de lotus, dat weer samengevoegd is bij een ander deel van het verhaal van Homerus. Het verblijf op het eiland krijgt ineens een hele andere dynamiek op deze manier. De hele reis van Telemachos is ook nogal ingekort. En het einde kent o.a. nogal een andere uitwerking als ik me niet vergis. Afijn ik snap wel om het nogal omvangrijke verhaal wat in te dikken om binnen de 3u te blijven. Maar ook dan vind ik het wel jammer dat we van de essentie van het karakter van Odysseus namelijk, zijn sluwheid en slimheid weinig terug zien. Ook de meer ambigue"ouwe snoeperd" die op elk eiland wel weer een nieuwe affaire aangaat is vervangen door de hondstrouwe echtgenoot die vooral niet thuiskomt omdat hij vergeetachtig is geweest. Het is vooral een mijmerende man met wroeging. Neem bijv. Polyphemos, van het dronken voeren is geen sprake, en de "Niemand" list komt in de film niet voor.

Maargoed, als je liever zeurt over iemands huidskleur dan zegt dat wellicht meer over jezelf.

Ook snap ik best dat ijzer op ijzer veel stoerder klinkt, en strakke Romeins aandoende helmen er veel indrukwekkender uitzien, dan die bronzen beplating (als ze al bepantserd waren) en die paar pijlen en speren die ze in werkelijkheid de bronstijd hadden. Ik vind het allemaal niet zo'n punt, nogmaals, de film is vooral een intens spektakel met een groot budget. Daar slaagt de film vrij aardig in.

A.u.b. volgende keer wel eens een poging doen om die belachelijke muziek eens de kop in te drukken en de beeldtaal wat beter zijn werk te laten doen, dat maakt een film doorgaans nog een stuk beter.

Kleine 3.5* voor de bioscoopervaring.

Kan me hier helemaal in vinden, top review.

Die casting van Damon begrijp ik ook absoluut niet, dat lijkt meer fan service te zijn dan dat hij geschikt is voor die rol. Zelfde geldt voor Tom Holland. Ik denk dat iedere beetje filmliefhebber zo 3 betere alternatieven kan noemen, maarja zet Damon erin en je hebt al +1 extra op iMDB. Die man is zo overhyped. Ik vind het maar een mediocre acteur met een emotieloze uitstraling.

Leukolenos had een meer symbolische dan een letterlijke betekenis. Het was een omschrijving voor goddelijke en adelijke vrouwen. Grappig dat een donkere Helena dan nergens op slaat, maar dat Menelaos in deze film kaal met een donkere baard is, terwijl Homerus hem omschreef met licht haar, dat is dan wel prima.

Tuurlijk, Griekse mythologie is episch en grotesk, maar tegelijk ook vol van hopeloos verouderde moraal en denkwijzes. Ik bleef er ondanks alle bombast behoorlijk onverschillig bij.

Nolan is beter als hij z'n verhalen zelf schrijft.

Mijn god ons Guusje voelt zich weer verongelijkt als blanke man hoor, sjonge sjonge

Corcicus schreef:

Dat is in de kern waar het omgaat.

Daarnaast weet Nolan met zijn keuze veel publiciteit te genereren. En polariteit, het zet mensen tegen elkaar op.

Deze hele film is één grote herinterpretatie/aanpassing van Homerus' werk, zoals dat al 2800 jaar lang gebeurt door verschillende schrijvers en vertellers. Het werk van Homerus zelf is nota bene weer een artistieke herinterpretatie van verhalen die al eeuwen verteld werden. Verhalen die weer interpretaties waren van historische gebeurtenissen eeuwen daarvoor enz enz. Kortom, alle onzin die wij als mensen oplepelen wordt al vanaf toen we coherente klanken konden produceren aangepast. En dan is het anno 2026, en dan zitten we te bomen over de huidskleur van een dochter van Zeus en een zwaan?
Waarom is nu net dat ene stukje "huidskleur" zo'n issue daarbinnen? We hebben het toch niet over een waargebeurd verhaal waarbinnen de kleur van die personen daadwerkelijk van belang was voor de identiteit of voor de inhoud van het verhaal? Net zo min als het voor deze film uitmaakt welke kleur haar iemand had.

Je leest zelfs mensen die vinden dat de vertolking van Page van Sinon geen recht doet aan het werk van Homerus (want dat moet toch echt een stoere man zijn, en geen voormalig vrouw), terwijl Sinon helemaal niet voor komt in de Odyssee.

wat me daar dan wel in stoorde was de slechte verteltechniek rond het ruilen van Antinioos en Sinon op jonge leeftijd, wie nou welk lootje trok en wat nu precies het bedrog was.

Dat zeg ik; de beschrijving van de stralende, witte huid van Helena slaat op de goddelijke status van Helena als dochter van Zeus en als koningin van Sparta.

Het is niet om de blanke huidskleur te benadrukken, die zij overigens wel had.

De hele casting sloeg nergens op Matt Damon voorop. Veels te sympathiek, een brave huisvader zonder charisma en qwa pigment veel te licht. Odysseus was volgens de overlevering een gekrulde, gebruinde man.

Je begrijpt toch wel dat een donkere Aethiopische Helena in de Griekse mythologie geen hout snijdt.

Dat valt te betwisten bij iemand die niet heeft bestaan. Ook Homerus heeft het verder (anders dan de eerder genoemde beschrijving) niet specifiek over haar huidskleur gehad. Enige artistieke interpretaties over hoe ze er dan uit heeft gezien zijn van latere data.

Historisch net zo weinig (of veel) hout als de blondharige Helena uit bijv. Troy als je het mij vraagt.

In het verhaal van Homerus was ze dus blank.

Wat me vooral stoorde, is dat het nou niet een vrouw is waar je een complete oorlog voor gaat voeren. Voor de rest wel een prima film, veel jonge mensen in de zaal die na afloop erg enthousiast waren. Dat is Nolan dan wel weer gelukt. Hij heeft er een moderne film van gemaakt, soms wel een beetje te. Maar bepaalde stukken, zoals bij de doden, zijn echt tof gedaan.

Nee, dat staat nergens in het verhaal van Homerus. Ze wordt alleen omschreven als Leukolenos. Maar zo noemden ze elke Godin of adelijke vrouw, als een metafoor dus.

Leukolenos betekent letterlijk witte arm. Omdat elitevrouwen binnenshuis verbleven (gynaeceum), bleef hun huid gespaard van de zon. Een bleke huid was hét fysieke bewijs dat een vrouw rijk genoeg was om niet buiten fysiek werk te doen.

Helena kan dus nooit een zwarte huid hebben gehad. Als een zwarte elitevrouw als Helena de hele dag binnenshuis zou vertoeven en dus de zon mijdt, worden haar armen niet wit/bleek.

Zoals wel vaker met metaforen (de term zegt het al), werd deze uitdrukking -nogmaals- niet meer letterlijk op die manier toegepast. Het was geen term voor "rijk" vs "arm", maar voor de goddelijke status voor de dames die werden bezongen. We hebben het niet over de relatief rijke vrouw van een handelaar die een huishoudster en een slaaf had, en dus ook niet meer op het land hoefde te werken. Nee dit is specifiek voor de omschrijving van personages als Hera, Helena etc.

De aanname dat deze personen dan wel blank móéten zijn is veel te kort door de bocht. Niet in de laatste plaats omdat we het hebben over personen die niet eens hebben bestaan en elke interpretatie over het uiterlijk van latere datum stamt. Bovendien maakt het werkelijk geen zak uit binnen de context van deze film, de huidskleur vervult hier geen enkele rol, net zo min als de haarkleur van een personage een rol speelt, of dat de acteur die Sinon speelt zich ooit als vrouw heeft geïdentificeerd.

Het epitheton leukōlenos functioneerde als de ultieme aanduiding voor een aristocratische status. Het gaf aan dat een vrouw tot een bevoorrechte maatschappelijke klasse behoorde die in staat was binnenshuis te leven. Zij hoefde geen fysieke arbeid te verrichten op het land onder de mediterrane zon (zoals slaven en boerinnen wel moesten).In de Ilias en Odyssee wordt de term daarom niet alleen voor Helena gebruikt, maar eveneens voor sterfelijke koninginnen en prinsessen van de hoogste elite, zoals Andromache (de echtgenote van de Trojaanse prins Hector) en Nausicaä (de koningsdochter van de Phaiaken).

Omdat godinnen door de Grieken werden voorgesteld als de "meest volmaakte aristocraten", werd het kenmerk leukōlenos ook voor hen gebruikt.

Bij godinnen verwees de term niet alleen naar het buiten de zon blijven, maar ook naar stralendheid, zuiverheid en een lichtgevende, verheven gedaante (leukos heeft in het Oudgrieks ook de bijbetekenis van "glanzend" of "helder" Bij Helena kwamen deze twee werelden samen: Helena was de koningin van Sparta. Goddelijk: In de mythe was zij de fysieke dochter van de oppergod Zeus. Haar "witte armen" duidden er in de literatuur dus op dat zij zowel de absolute maatschappelijke top van de menselijke wereld vertegenwoordigde als goddelijk bloed in zich had.

Helena was dus blank

Eerst een heel verhaal waar je benadrukt hoe de term overdrachtelijk werd gebruikt, en dan deze afsluitende slotsom waarin je toch oproept dat we het vooral heel letterlijk moeten nemen. Terwijl het er allemaal ook nog eens niet toe doet. Ik vind het allemaal best joh

Homerus verwijst in de Ilias en Odyssee meerdere keren naar de Aethiopiërs. Mocht er enige verwantschap of sprake van een zwartgebruinde huid bij Helena zijn dan lijkt het mij aannemelijk dat onze editeur op enige wijze hieraan zou moeten refereren.

De tekst spreekt voor zich.

Voor de goede orde; dezelfde Aethiopiërs waar Zeus, de vader in kwestie, met een nogal een twijfelachtig imago als rokkenjager, regelmatig op bezoek ging volgens Homerus...

Ik bedoel maar, je kunt overal conclusies uit trekken die er niet zijn.

Homerus verwijst afgezien van de Aethiopiërs (die vermoedelijk als apart volk worden omschreven omdat ze ver van de bekende Griekse koloniën woonden) nergens in de Ilias of Odyssee naar iets van een kenmerk dat daadwerkelijk van toepassing is op de huidskleur, ook niet naar één van de tientallen verschillende tinten die zitten tussen lijkbleek en pikzwart zouden kunnen zitten. "Grieken" zoals we die nu zo noemen woonden van Klein-Azië tot Spanje, van Noord-Afrika tot aan Zuid-Frankrijk. Die zagen er niet allemaal net zo bleek uit als al die Angelsaksen in deze film.Terwijl hij ondertussen wel regelmatig de kleur haar en dat soort dingen beschrijft. Je kunt toch nergens een conclusie trekken dat de beste man beslist geen donkere Helena/Andromache/Hera enz heeft willen creëren? We hebben het over gezongen verhalen die mensen elkaar eeuwen doorverteld hebben, er is geen enkele reden om aan te nemen dat de kleur van de personages hier überhaupt een rol in heeft gespeeld. Natuurlijk beelden mensen graag de helden in zoals ze er zelf ook uit zien, maar dat wil nog niet zeggen dat we dat dan anno 2026 maar klakkeloos moeten overnemen.

Belangrijkste vind ik echter om de film als zodanig te beoordelen, en dan zie ik op geen enkele manier wat de kleur van Helena (en/of Athena) hier de film anders maakt. Zelfs al zou Homerus ze ergens als blank hebben omschreven zou dat er niks toe doen.

Daar heb je dan wel weer gelijk in, maar vermoedelijk niet op de manier die je had gehoopt.

Weerleg het dan maar

Er valt weinig te weerleggen aan iets wat je me zelf al bevestigt met je hele verhaal, namelijk dat de term in figuurlijke zin wordt gebruikt. Enkel je eigen conclusie is niet coherent met wat je eerder opschrijft. Een conclusie die veel kenners van de Griekse literatuur ook niet met je delen.

Mocht je er voor open staan er meer over te lezen:

https://www.wnewsj.com/2026/07/10/nolans-odyssey-casting-hits-the-right-note-despite-internet-outrage/

In de epossen van Homeros (de Ilias en de Odyssee) wordt Helena verbeeld als een sterfelijke koningin met goddelijke trekken. Dus zowel de witheid voor haar fysiek ( haar huid werd niet door de zon gekleurd) als de metaforische goddelijke pracht van godinnen wordt door leukōlenos beschreven. Dat maakt haar fysieke verschijning toch blank?

Dat ben ik met je eens. Het zou over de incoherente anti oorlogsboodschap van de film moeten gaan of over de miscast van Damon als Odysseus.

Het komt toch telkens op hetzelfde neer, het is allemaal beeldspraak van mensen die elkaar op een plein, theater of rond een haardvuur verhalen vertellen, termen die gebruikt worden om de context van de personages waar het verhaal over gaat te beschrijven. Ik weet niet wat ik er nu nog verder aan toe moet voegen? Net zoals je nu termen als "stijve hark" en "een leeuwenhart" niet al te letterlijk neemt wanneer iemand je een verhaal vertelt, zou ik dat hier ook niet doen.

En ik benadruk nu al talloze keren dat voor mij de huidskleur, binnen de context van dit verhaal, überhaupt geen enkele waarde heeft. Er klopt toch al historisch niks van deze film. Het enige halve minuutje "Grieks" wat in deze film wordt gesproken is nota bene door een bondgenoot van de Trojanen (hoe ironisch), en er lopen 90% Britse en Amerikaanse acteurs rond, die qua uiterlijk vermoedelijk minder op de Grieken in de 13e eeuw voor Christus hebben geleken dan bijvoorbeeld Zendaya.

Ik heb dit even nagetrokken, Ik denk dat je gelijk hebt. Zo'n bouwsteen zit vastgeplakt aan een type personage: een adellijke vrouw is automatisch "met witte armen" (leukōlenos), een koning is automatisch "edel" of "goddelijk", en de zee is automatisch "wijnrood". (Milman Parry & Albert Lord)

IJzersterke film. Het verhaal is bekend en wordt weergaloos voorgeschoteld door Nolan zoals alleen hij dat kan. Het is in het begin wel even inkomen want er lopen wat verhaallijnen door elkaar maar dat duurt gelukkig maar kort. Eenmaal in het epische verhaal gezogen laat men je niet meer los tot en met de finale. Tot dit fraaie nagelbijtende einde, wordt je als kijker getrakteerd op mooie en zenuwslopende spannende scenes. Groots gefilmd ondersteunt en versterkt door een top soundtrack die de scenes naar een nog hoger niveau tillen. Het acteerwerk is eveneens van top niveau, waarbij Holland en Hathaway eruit springen. Absolute aanrader. 4.0/4.5

Dat opzwepende getrommel tijdens de verovering van Troje en later tijdens de schoonmaak in huize Odysseus, dat vond ik heerlijk, verder deed de soundtrack mij niet heel veel.

Verder leuk om te lezen dat er ook iemand is die juist het acteerwerk van Holland eruit vind springen. Ik ben dat niet met je eens, maar dat is niet relevant.

Echte Homerus-kenners zullen wel de nodige kritiek hebben op wat we als kijker voorgeschoteld krijgen. Sommige elementen worden wellicht te zwaar aangezet, andere blijven dan misschien juist weer onderbelicht. En over gekleurde karakters of Engelssprekende kan je van mening verschillen. Maar wat overeind blijft is een visueel spektakelstuk, een streling voor de ogen, een genot voor het gevoel. En daar gaat het mijns inziens toch vooral om bij dit type film. Ik heb me geen seconde verveeld en kwam aan het slot ook nog een beetje aan mijn filosofische trekken. Het moge duidelijk zijn dat The Odyssey geen filmhuis materiaal is. Dit is gewoon Holleywood spektakel. Over de top? Misschien wel. Doet de film het ware verhaal geweld aan? Geenszins, want het ware verhaal is onbekend. De Odyssee van Homerus (maar zelfs dat staat niet 100% vast; het verhaal is over een zeer lange periode geschreven en herschreven en dan ook nog eens in verschillende stijlen) kan op vele manieren uitgelegd en begrepen worden. Het is een overgeleverde mythe. Denk aan het spelletje waarin een persoon iets beschrijft aan een ander, die dat op zijn beurt weer doorverteld aan nummer drie enzovoort, totdat persoon nummer twaalf mag vertellen wat hij heeft gehoord en begrepen. Mij heeft het in elk geval geen moment gestoord. Gezeten in een relax-fauteuil heb ik mij overgegeven aan en ben ik ondergedompeld in visueel- en audiogeweld. Graag nog meer van dit. En voor diepzinnige filosofische pareltjes ga ik wel naar het Filmhuis.

Dit vind ik wel een interessante opmerking. Ik heb het idee dat er tegenwoordig een categorie bioscoophuizen is die tussen de commerciële ketens (en enkele zelfstandige) bioscoop en de die hard filmhuizen in zit.

Ik noem bijvoobeeld een Focus in Arnhem, een MIMIK in Deventer of een Forum in Groningen. Die draaien net zo makkelijk The Odyssey als een Omaha. Heb dat in de laatste jaren toch wel vaker meegemaakt. Ook deze film dus twee keer in een 'filmhuis' gezien en een keer in een commerciële bioscoop.