The Brutalist (2024)

Donderdagavond één van de aangevinkte topfilms aan de beurt. Want ja, de Oscars en cast wekken dan toch wel een behoorlijk verwachtingspatroon waar ik niet zo van de Oscarbait gedachte ben en de film daarom best wel een eerlijke kans wil geven. En het moet gezegd dat The Brutalist bijzonder en apart is, maar ook zeer zeker zijn mankementen heeft.

Apart en ronduit kunstzinnig is dan ook de opening met welhaast hallucinante scènes die eerder aansturen op een beleving dan een verhaal. Bijzonder is de muziek, fraai het cinematografische deel met framing en dergelijke, buiten dat ademt het geheel een bepaalde treurigheid en naargeestigheid in al zijn grijsheid en sluimerend trauma onder de oppervlakte. Er is sprake van een soort van warrigheid, is dit stress? Is dit trauma? Het is in ieder geval een vlucht ver van Duitsland, ver van wat er allemaal gebeurt is, in dit geval naar Amerika, zonder überhaupt maar te weten of vrouw en andere familie de Holocaust hebben overleefd. Over andere tijden gesproken...

Interessant? Ja. Heel erg goed? Mwoah, slecht is het niet. Maar vervolgens draait The Brutalist toch uit op een vrij stroeve, lange en zware exercitie waar overigens prima geacteerd wordt door Brody, Pearce en Jones. Toch gebeurd er qua verhaal niet heel veel behalve semi intellectueel gedoe van omstanders richting Toth om hem dan vervolgens weer te kleineren en duidelijk te maken dat hij belangrijk gemaakt is door hun, maar net zo gemakkelijk weer in de vergetelheid verdwijnt. Het toppunt is dan vervolgens de beschuldig een klaploper te zijn en dat de Joden de Holocaust opzichzelf afgeroepen hebben. De meningen dat dit een aanklacht is tegen de 'big bad US of A', hoe men met immigranten omgaat, deel ik dan vervolgens niet. Joden waren overal en ook voor de oorlog al, lees het verhaal van de SS St. Louis, persona non grata. En worden immigranten niet overal zo behandeld? Was Amerika de jaren voor de oorlog niet in een enorme crisis beland met veel werkeloosheid? Dus een dergelijke reactie is dan best wel verklaarbaar en komt in andere landen net zo goed voor. Nog meer monden om te voeden en concurentie op de arbeidsmarkt. Buiten dat is het gedrag van Van Buren van een geheel andere orde en is dit in mijn ogen vooral het typerende gedrag van een egocentrische, narcistische miljonair.

Waar The Brutalist uiteindelijk over gaat is niet zo heel lastig te duiden met Toth die een fictief personage betreft geënt op de ervaringen van architecten Marcel Breuer en Erno Goldfinger en hun strijd voor erkenning in het na-oorlogs Amerika. Kernpunten zijn ambitie, trauma en vernieuwing in de architectuur wat uitmond in strakke grote monsters van beton wat dan weer slaat op de titel The Brutalist. Maar uiteraard gaat dit samen met misbruik en ontzettend veel twijfel en verwerking van trauma. Dan lees ik nog afwijkende meningen zoals dat Toth zelf de antagonist is met een constante sluimering van drank en heroïne verslaving met homofiele neigingen waar Van Buren onterecht wordt afgeschilderd als de bad guy. Hmmmm, tja...

Either way is de film te lang en te ondoorgrondelijk en zelfs een erg harde noot om te kraken. Goed geacteerd wordt er wel en is de soundtrack fantastisch maar bij 3,5 uut is toch veel te lang voor het getoonde. Het cijfer is dan ook één van twijfel waar ik het liefst iets van een 3.2 of 3.3 zou geven. Want een 3.5 verdient het zeker niet.

Grandioos, overdonderd en beklijvend. Meesterwerk!

Vond dit aspect ook een tegenvaller. Deze film schreeuwt autobiografie en ik wil dan lekker in zo'n rabbithole duiken na mijn kijkbeurt. Om er vervolgens op Google achter te komen dat dit fictief is (soort van gebaseerd op 2 personen). Om de een of andere reden trek ik dat totaal niet bij een film met dit thema, de achtergrond van Toth en de manier waarop het verhaal vertelt wordt.

Dus ja, wellicht laat het je geloven dat hij echt kon bestaan. Maar het maakt de film voor mij ook minder krachtig omdat het allemaal duimzuigerij is.

Ik vind het juist vooral knap om zo'n overtuigend verhaal uit je duim te zuigen. Beter eigenlijk dan de voor de hand liggende 'based on a true story' terwijl dat eigenlijk nooit de lading dekt, en in het gunstigste geval alleen maar aanzet tot een soort zoek de acht verschillen. Dan beter zo, een kloppend verhaal met een moraal, een identiteit, een boodschap - een boodschap waarvan je weet dat die klopt, ondanks dat er niet letterlijk dezelfde 'echte' persoon achter zit.

Ik snap dat het voor jou werkt. Maar bij mij werkt dit precies de andere kant op. Maar vooral binnen het biopic genre en dit keer gemixt met holocaust elementen op de achtergrond vind ik het belangrijk. Het is nu enkel de film. Er valt verder niks uit te diepen of uit te zoeken voor mij. Dat had ik wel graag gewild

Een tour de force voor Adrian Brody, want dit is een kolossale rol die hij op zich neemt.

Net als in The Pianist laat hij zien hoe diep hij kan gaan met emoties.

Dus die oscar is terecht wat mij betreft.

Een ambitieuze bijzondere film, die wel wat te lang duurt.

Hier had ik meer van verwacht. Heel ambitieus voorgesteld en cinematografisch en naar scoreweet het dat ook geregeld waar te maken. Het verhaal zelf voelt ondergeschikt aan en komt bij momenten zeer langdradig over, waardoor de aandacht regelmatig ontsnapt.

Door zijn lengte en vorm (Vista Vision) is het toch wel een monumentale film geworden. Ook de fotografie is indrukwekkend en ik kan de vele scenes die er meer voor sfeerschepping zijn dan dat ze in dienst staan van het verhaal ook erg waarderen.

Maar het verhaal zelf kon me minder boeien. Het zijn dus vooral de andere elementen die ervoor zorgen dat ik hier 4* aan geeft.

De 4k transfer is van het hoogste niveau.