The Martian (2015)

Geen onaangename kijkervaring, maar die discodreunen, kom op zeg, moest dat nou? Gelukkig werd David Bowie niet vergeten. Het einde kwam rechtstreeks uit de sapcentrifuge, wat jammer was, want ik zie het fruit liever vanaf de verte aan de bomen hangen. Afijn, ik vond Moon in al z'n eenvoud stukken beter.

Het filmscript moet al zowat klaar hebben gelegen, nog voor het boek een bestseller werd in 2014. Een aantal familieleden was er lyrisch over en zodoende dus het boek indertijd gelezen. Maar net als het boek, deed de film me niet zoveel.

Het ziet er allemaal gelikt uit en technisch is er echt niet zoveel mis met het verhaal (ook wel het laatste punt waar ik over zal vallen; het is maar waar je je druk om maakt). De schrijver heeft zelfs behoorlijk wat fieldresearch gedaan bij diverse ruimtevaartorganisaties. En natuurlijk hoort daar enige literaire vrijheid bij; het gaat hier tenslotte niet om een studieboek over de ruimtevaart.

Echter mis ik enige binding met de personages. Bij een goed boek of een goede film leef je echt mee met de hoofdpersonen en hoop je dat het allemaal goed afloopt. Je voelt mee met hun angsten en overwinningen. Dat had ik hier geen moment. Alles voelt koud, klinisch, afstandelijk. Geen moment kreeg ik het idee dat Matt Damon daadwerkelijk gevaar liep; niets ten nadele van zijn acteerprestatie. Met de personen op aarde was dat nog minder.

Het kijkt allemaal lekker weg, maar het kwam over als lopende bandwerk. Typische 3*** film voor mij.

Mijn eerste stem dit jaar.

En Ridley Scott heeft het weer gedaan. Een zeer boeiende, oogstrelende ruimtevertelling. Nee, niet met Aliens, invasies of buitenaardse kolonies... Gewoon over een man die voor dood is achtergelaten op Mars.

Deze man heet Mark Watney... en opnieuw duim ik stevig voor Matt Damon. Deze man is, zoals vermeld, voor dood achtergelaten na een mislukte missie op Mars... Maar, wanneer de crew inmiddels op aarde is teruggekeerd blijkt hij helemaal niet dood te zijn. Ja... wat doe je dan? Miljarden kilometers van jou planeet af... in een rood niemandsland?

De film weet hierbij op een sterke manier te switchen van overlevingsdrama tot de gekte die Mark probeert te onderdrukken. Hij mag van geluk spreken dat er al van te voren een kleine basis is gebouwd op de planeet.... Met een groot voedselvoorraad en een onderdak. Sterker nog, door de biogenetische kennis van Mark weet hij zelfs een tuintje te maken en groente te oogsten... Ook de manieren hoe hij aan water komt blijft een koud kunstje.

De film is een aaneenschakeling van de verbaasde Nasa-leden als de observatie van Mark... die met zijn sarcastische videoverslagen afleiding probeert te zoeken, allerlei manieren verzint om aan zijn levensmiddelen te komen, irriteren aan discomuziek van een van zijn collega's... en dan het uiteindelijke contact met de aarde.

Ridley Scott weet er hier toch wel iets luchtigs van te maken. De eenzaamheid van Mark dringt niet tot diep in je ziel naar binnen, de hoop lijkt grotendeels meer op de voorgrond te treden en ook de vele mislukte pogingen om Mark te redden... Maar opgeven? Homaar...

En inderdaad... Na een fikse eenzame afmatterij verdiend de film wel een happy end. Wel een hele buitengewone wel te verstaan...

Wat ik trouwens wel een vreemde logica vond: Op dat moment dat die capsule klaarstaat op de landingscirkel... Waarom oh waarom moet Mark zo nodig de top losschroeven en eraf schoppen... en alle ramen verwijderen... Dat is toch vragen om problemen?

Maar desalniettemin heb ik weer zeer genoten van de creatie die Scott in elkaar gezet heeft.

4,0*

Ok.

Veel goede geluiden, maar ik vond deze film echt niet heel bijzonder in vergelijking met andere Sci-Fi films. Misschien is het verhaal wat origineler, want de planeet Mars heb ik nog niet vaak gezien in een samenvatting. Maar goed.

Visueel is de film natuurlijk helemaal top. Damon acteert best goed, en de rest is wel ok. Leuke rol van Childish Gambino ook weer. De film wil overigens nergens echt heel spannend worden, dus daarvoor hoef je het niet te doen. Het verhaal was best boeiend, maar pakte me niet altijd even goed.

Duurt ook misschien iets te lang, en de band met de personages is inderdaad vrij lastig te maken. Voor de rest een prima film. Best een aanradertje voor ScienceFiction fans.

Film die weliswaar mijn aandacht had bij de release, maar waar ik nooit achteraan ben gegaan. Ridley Scott heeft in het verleden bewezen goed met het genre overweg te kunnen en de cast was ook veelbelovend. Ik denk dat twijfels over of het uitgangspunt het gehele speelduur interessant zou blijven ervoor gezorgd hebben dat ik de film een tijdje ontweken heb.

En die twijfels bleken niet geheel onterecht. The Martian begint namelijk halverwege wel wat te slepen. De reddingsactie die op aarde beraamt wordt verandert op den duur zelfs in oninteressant geneuzel. Dat is wel enigszins teleurstellend, want namen als Jeff Daniels, Sean Bean en Mackenzie Davis maakten mij vooraf wel juist extra benieuwd naar de film. Dit deel van de cast doet het nog steeds vrij goed hoor (hoewel ik de rol van Donald Glover wel vrij vervelend vond), maar hun verhaallijntjes vond ik niet zo interessant. De film is op zijn best wanneer de focus op Matt Damon ligt.

Het grapje over 'Cast Away op Mars' had ik ook al vrij gauw gemaakt. Matt Damon kiest wel voor een iets nonchalantere aanpak dan Tom Hanks in die film, hetgeen misschien niet altijd even geloofwaardig is, maar wel voor een stukje humor zorgt. Hij speelt zijn personage prima. De tegenslag die hij halverwege onverwachts te verwerken krijgt hakt er ook wel in. Tegen het einde van de film, wanneer we eindelijk bij Mark's reddingsoperatie zijn aangekomen, volgt jammer genoeg een aaneenschakeling van ongeloofwaardigheden (met het lek in het pak als dieptepunt). De aanhoudende grapjes over iemands muzieksmaak vond ik daarnaast bij vlagen nogal misplaatst en melig. Op enkele cruciale momenten deed het afbreuk aan de spanning. Het gebruik van popmuziek door de film heen vond ik dan weer niet zo'n probleem. Ik vond de Starman-montage zelfs erg leuk.

Visueel heb ik hier niets op aan te merken. Shots in de ruimte zien er fantastisch uit, waardoor het met het sciencefictiongedeelte van de film ook wel goed zit. The Martian scoort met gemak een voldoende, maar ik denk dat het inperken van al die NASA-perikelen ervoor had kunnen zorgen dat ik nog hoger geëindigd was.

3*

Degelijk, maar behalve dat niet echt mijn ding, en de vraag waarom deze film toch zo hoog scoort op IMDB.

Beeld wordt geschapen van Mark die per ongeluk achter wordt gelaten op Mars. Zijn manieren en uitvindingen om te overleven zijn interessant en boeiend, en verder valt natuurlijk het visuele gedeelte op. De beelden van Mars zelf zijn prachtig, Met de nodige tegenslag en vooral veel overleg tussen grote bonzen worden er verschillende reddingsacties opgezet. met de meest onwaarschijnlijke als iets dat uitgevoerd wordt.

Eerste punt van kritiek is de duidelijkheid qua tijdsbesef. De eerste keer dat ik de film zag ontging me hoe lang hij daar nu alleen zat, en dit keer weer. Dan is er de toon van de film die mij niet echt pakt. Het valt mij op dat op een paar momenten richting het einde Mark nergens echt bij de pakken neer gaat zitten, boos wordt, verdrietig wordt, of het zelfs opgeeft. Iets dat ik een gemiste kans vind tot wat extra lading, beleving en drama en ik overigens normaal zou vinden voor een mens in een dergelijke situatie. Dit verloopt wat mij betreft allemaal veel te gladjes. Dan zijn er een aantal quasi-komische momenten plus de discomuziek die het geheel wat luchtig maken, maar die lijn wordt ook niet voldoende doorgetrokken. Wat resulteert in een behoorlijke lange zit die mij nooit ergens pakt of spannend wordt.

The Martian is wat mij betreft dan ook een gemiste kans en wat daar nu precies aan ontbreekt laat Damon wel zien als Dokter Mann in Nolan's Interstellar, namelijk wanhoop en angst. Goed dat zal Scott niet in gedachte gehad hebben, maar mij doet het weinig ondanks de meer dan aardige acteerprestaties van Damon. The Martian is daarmee wat mij betreft een zoutloos geheel zonder iets extra's of het moet de schare appetijtelijke dames zijn in de vorm van Chastain, Wiig en vooral Davis zijn die voorbij komen. Aardig voor een keer, maar daarna een film die in het geheugen erg ver naar de achtergrond schuift.

Op zichzelf altijd leuk die space rescue missies, we zagen er inmiddels al flink wat. De astronaut die alleen op Mars achterblijft, heeft het te druk met zijn overleven om nou echt veel tijd te hebben voor diepgang, maar dan kan je wellicht ook beter Tarkovsky kiezen dan voor Ridley Scott.

Beetje te lang wellicht, maar met een fijne climax.

Wanneer een wetenschappelijke expeditie op Mars wordt overvallen door een zware storm, besluit expeditieleider Melissa Lewis [Jessica Chastain] de planeet te verlaten in de veronderstelling dat botanist Mark Whatney [Matt Damon] de storm niet heeft overleefd. Mark blijkt echter slechts gewond te zijn en hij beseft zich dat hij slechts 30 dagen gebruik kan maken van de middelen die de expeditie heeft achtergelaten en dat hij, om technische redenen, normaal gesproken pas over vier jaar opgepikt zou kunnen worden. Overlevingsdrama is een eerbetoon aan wetenschap met een hoofdpersoon die zich met de combinatie van zijn enorme kennis en nuchtere instelling elk onoverkomelijke probleem weet op te lossen. Damons beste rol uit zijn carrière leverde hem een Oscarnominatie op, maar hij legde het af tegen Leonard DiCaprio voor The Revenant.

Gave film, Robinson Crusoe op Mars. Inderdaad over heldendom en optimisme. Iets mis mee? Wat heb ik toch de pest aan mensen die dan met 'typisch Amerikaans' komen aanzetten. 'Typisch Nederlands' is dat, alles moet altijd worden verkleind, alles moet onder de grauwsluier van een Hollandse motregen worden geschoven. Leefde erg mee met de hoofdpersoon. Ik begrijp dat hij niet wanhoopt, niet bij de pakken neer gaat zitten, want dat kan hij zich absoluut niet veroorloven. Ik begrijp ook hoe hij en anderen zich met humor op de been houden. Visueel ook prachtig. En leuk, die disco en Abba. Geeft de film iets luchtigs, wat meer SF-films kunnen gebruiken, terwijl hij toch, zeker tegen het eind, bloedspannend is.

Overigens geen meesterwerk, wel gewoon een film om door een ringetje te halen.

Mwah.. Bijna alles waarvoor ik de film wilde zien, zat er niet in. Zo ging het eigenlijk niet om Mars, de planeet zelf komt niet of nauwelijks aan de orde. Ook niks over de psychologische strijd bij de eenzaamheid en het op rantsoen leven; gewoon '7 months later', klaar. Hier hadden ze Matt Damon niet voor nodig, dit had iedereen die zijn tekst kan onthouden kunnen spelen. Ook zaten er rare vergezochte zaken in die het plot gaande moesten houden (waar sloeg dat 'we vertellen het de crew nog niet'-gedoe op?). De finale vond ik dan wel goed gedaan. Heel origineel wordt het niet maar spannend is het toch wel. Ook de beelden zijn mooi. Maar alles bij elkaar toch wel echt teleurgesteld. Heel magere voldoende.

Visueel strakke film die oerdegelijk is maar eigenlijk niet weet te verassen. Aan Ridley Scott kun je deze verfilmingen wel toevertrouwen en aan Matt Damon deze hoofdrol ook. Als niet astrofysicus is het technisch niet te volgen al hebben meer intelligente spacefilms dat natuurlijk wel vaker. Toch is het allemaal best vermakelijk, alhoewel alle clichés in The Martian voorbijkomen. Niet in de laatste plaats een bekende kop in vrijwel iedere (bij)rol.

3,5*

Mijn top 10

Eigenlijk trok The Martian mij niet zo. Op dezelfde manier dat de film Interstellar mij in het begin ook niet direct aansprak. Het is dat ik er zoveel positieve recensies over heb gelezen en dat Matt Damon over het algemeen altijd wel garant staat voor een goede film, dat ik besloot de film toch te gaan kijken. Ik keek The Martian pas nadat ik mijn top 10 lijstje voor 2015 gemaakt had, maar ik denk dat als ik hem daarvoor had gekeken dat The Martian, compleet tegen mijn verwachtingen in, zeker in de top 10 geëindigd was.

Makkelijk verteerbaar

Ik keek er ondertussen nog steeds tegenop en verwachte een lange film vol drama en moeten overleven, uithongeren op Mars, etc. etc. Maar al snel was ik dat compleet vergeten; The Martian begint met een knal, bleek makkelijk verteerbaar, continu interessant, prachtig gefilmd en dan heb ik het nog niet eens gehad over de prettige mate van humor die je in The Martian terug kon vinden. Het feit dat je af en toe ook terugblikt op hoe het op aarde vergaat zodra ze erachter zijn dat hij nog leeft en zijn teamgenoten die bezig zijn met de terugreis naar Aarde zorgt voor een prettige afwisseling.

Sublieme cast

De acteurs zijn subliem en het verbaasd mij dan ook niet dat Matt Damon is genomineerd voor een Oscar voor beste acteur. Hij weet je echt mee te nemen in het verhaal en te doen meeleven met zijn personage. Maar ook de supportende cast bestaat uit sterke acteurs, waaronder Jessica Chastain uit het eerder genoemde Interstellar – die bij deze film in het niet valt en waar Matt Damon ook in speelde maar ik op de één of andere manier compleet vergeten ben… -, maar ook die leuke Sebastian Stan en grappige Michael Peña. Al moet ik zeggen dat de eer voor grappigste personage gaat naar onze hoofdpersoon Mark Watney (Matt Damon).

Fantastische humor

Dit grappige element in de film is erg belangrijk omdat de film hierdoor luchtiger wordt en eigenlijk voorbij vliegt. Het personage gebruikt humor; deels om te overleven onder het mom van keep up the spirit, maar ook later in de film – waar ik niet teveel over weg wil geven – wordt het op een leuke manier toegepast. En dan heb ik het nog niet gehad over de muziek; dat was een welkome verrassing en zou je eigenlijk niet zo snel verwachten in een film als deze. Het weet zich hierdoor echter juist te onderscheiden van andere films over de ruimte. Verwacht nu overigens geen komedie – ik vond dit gewoon een element dat de film extra leuk maakte -, het is namelijk een fantastische dramafilm, met op de juiste manier komische elementen toegepast.

Vraagtekens

Natuurlijk, hier en daar zou je vraagtekens kunnen zetten bij dingen die Watney doet om te overleven. Meer dan eens heb ik zei ik tijdens het kijken tegen mijn vriend: “Zou dat echt kunnen?” Maar hier en daar zaten er ook wat toevalligheden in. Wat mij betreft zijn ze verwaarloosbaar genoeg dankzij de fantastische kwaliteit van het verhaal en cinematografie.

Conclusie

The Martian is een film die mij in eerste instantie niet trok, maar die iedereen gezien moet hebben. Zelfs als Mars je niet warm of koud laat, zal Matt Damon, het fantastische verhaal en de cinematografie je overtuigen. De film is enorm spannend en meeslepend, maar voelt luchtiger aan door de fijne mate van humor waardoor het een film wordt die voor iedereen (althans 12+, de rest is wat te jong) leuk om te kijken is. Je vliegt door de film heen en voor je het weet ben je al aangekomen bij het spannende einde.

Deze recensie verscheen eerst op mijn blog. Deze is offline sinds 1 november 2024. Daarom heb ik alle recensies hiernaartoe verplaatst (om ze te behouden).

Cast Away voor gevorderden. Ik dacht dat we langer bij Matt Damon in zijn eentje zouden blijven, maar uiteindelijk is het een samenspel van NASA en de overige austronaten van de missie. Had het wel leuker gevonden om hem nog wat langer in zijn eentje te zien overleven. Ook gaan sommige dingen net iets te snel. Bijvoorbeeld hoe ze contact met elkaar krijgen met die letters; daar had de film wel wat meer spanning mogen opbouwen of dat zou lukken of niet.

Verder eigenlijk heel weinig op aan te merken (of het moet die scène zijn waarbij je Waterloo hoort als achtergrondmuziek, dat werkte echt totaal niet). Heel vermakelijk, en het blijft ondanks de lange speelduur heel de tijd boeien.

4,25*