Tenet (2020)

Het concept is uitermate intrigerend, maar zodra, na al onnodig veel uitleg en dialogen, het concept voor het eerst daadwerkelijk tot uiting komt, boeit het maar matig. Wat volgt zijn vele herhalingen en andere invalshoeken, nog meer onnodige dialogen en uitleg, gecombineerd met een werkelijk absurde grootheidswaanzin middels de geluidsmix.

Wellicht is de beste, of slechtste, vergelijking nog te maken met het briljante Memento. Daar is het concept dusdanig extreem doorgevoerd, maar intrigeert het, het is emotioneel, uitdagend.... Sindsdien zijn alle Nolan films met een interessant concept (maar ook zonder) vooral belevingsgerichte lege hulzen, maar gelukkig nooit zonder fijne technische aspecten.

Op veel fronten kan ik mij enigszins vinden in veel opvattingen van Nolan over cinema, maar die tinnitus geluidsmix is mij wereldvreemd. Zijn beoogde mix zou alleen met een bepaald geluidssysteem in de bioscoop goed tot zijn recht komen, maar ik vraag mij af hoeveel procent van alle theaters, laat staan huiskamers, hieraan voldoen. Ik heb de film dan ook gekeken op een televisie met ingebouwde 20 watt speakers, het volume later zeer laag bijgesteld en met ondertiteling.

De verhouding tussen geluidseffecten en muziek tegenover dialoog is dusdanig contrasterend, nog meer als voorheen. Bij Tenet zijn zo’n 90 procent van de extreem laag gemixte dialogen bedoeld om heel veel uit te leggen. Maar waren deze vooral esthetisch bedoeld geweest, dan zou ik begrip kunnen opbrengen voor het sterke contrast. Helaas zijn de krankzinnig hoog gemixte geluiden en muziek hierdoor nooit onderscheidend. Hoe klein of grootschalig een scene ook is, er is geen enkele vorm van nuancering en verschil tussen de twee, waardoor het een saaie, maar consistente vorm van effectbejag nastreeft. Dunkirk is de enige film waarin zo’n geluidsmix, te midden van veel spektakel, weinig woorden, anonieme karakters waar je geen binding mee wilt hebben (etc), wel werkt.