O Que Arde (2019)

Erg fijne film. Ode aan het schitterende Galicië, met een eenvoudig en poëtisch drama dat precies het juiste ritme weet te vinden. Goede soundtrack ook, met als oogtepunt natuurlijk Suzanne van Leonard Cohen tijdens de rit met de zieke koe, hoe mooi. Helaas is de climax in het verhaal iets te banaal verteld wat mij betreft, dat doet er nog wel aan af, maar dit is zeer de moeite waard.

Begint een beetje Balkan-achtig, op het platteland van een regenachtig en achtergesteld Galicië. Na de mooie openingsscene vind ik het geheel een tijdlang stilvallen. Het soort film van weinig woorden, kleine scenes, nauwelijks vooruitgang, een statische camera (terwijl er ook momenten zijn waarin Laxe cinematografisch echt wel wat meer te bieden heeft). De oude moeder, die leeft in de meest eenvoudige omstandigheden, is een mooi en ontroerend karakter. En dan in het laatste halfuur schakelt de film duidelijk op, met als enige afknapper dan weer het slot. Maar voor degenen die zich na een kwartier afvragen of het wel de moeite waard is om verder te kijken: fire will come. En muzikaal hoef je je niet te laten afschrikken door het bericht van Arnie, want de hoofdmoot is weggelegd voor het fraaie 'Cum Dederit' van Vivaldi, waarvan de tekst is gebaseerd op psalm 127, oftewel de 'builders psalm'. Daarmee geeft deze muziek ook een sleutel tot de interpretatie van de film.

Dit is zo’n typische filmhuisfilm die alle filmhuisfilms zo’n slechte naam geeft: de film is ontieglijk langzaam, er gebeurt niets noemenswaardigs, er is geen spanning, drama of actie. Zelfs thematiek of metaforen heb ik niet kunnen ontdekken in het nietszeggende verhaaltje. De beelden zijn wel mooi – je voelt je als kijker een beetje op vakantie op het platteland van Spanje – maar de film is zo saai en nietszeggend dat het moeilijk is om je aandacht erbij te houden en niet weg te dromen naar een zelfgekozen vakantieoord in je eigen fantasie.

Dat is inderdaad een elitair standpunt. Slaat ook nergens op. Het is idioot te denken dat iets een kunstvorm is als een ander (lees: het gewone volk) het niet begrijpt. Als je het verhaal in twee zinnen kan omschrijven omdat er vrijwel geen verhaal is, is het dan in eens kunst? Zet twee mensen aan een tafel en film het minuten lang: kunst? Of gewoon je er vanaf maken? Goed, iedereen zijn smaak en over smaak valt niet te twisten maar om te beweren dat dit nu eenmaal voor de fijnproevers is, is zelfs enigszins arrogant. Beetje makkelijk. Maar goed, ik wil niet moeilijk doen

Bij het lezen van de synopsis had ik de idee een soort film voorgeschoteld te krijgen als in Little Children (Film, 2006) of het lokalere Muidhond (Film, 2019) waarbij een ex-gedetineerde zich terug tracht te integreren in de samenleving hoewel de omgeving daar niet zo tuk op is. Zo’n vaart loopt het hier echter niet. Amador wordt weliswaar gemeden, maar erg vijandig is de film grotendeels niet. Dat lijkt ook niet het opzet van de film te zijn.

De film is erg traag in opbouw en mist een duidelijk plot. Het noordwesten van Spanje is erg ruig, bebost en regenachtig. De setting is erg mooi en lijkt atypisch Spaans. Het plot zelf komt iets te weinig aan bod en het einde verhelpt dit niet echt. Desalniettemin toch genoten van de film.