Free Solo (2018)

Die is gek:

Wat de fuck zijn veiligheidskabels? Dat heet gewoon een (klim)touw in normaal Nederlands.

Veiligheidskabels is gewoon een normaal Nederlands woord toch. Een klimtouw is een touw om in te klimmen, wat in een gymzaal hangt bijvoorbeeld.

We gaan nu echt volledig off-topic hier, maar het touw wat bij klimmen gebruikt wordt noemt men toch echt een klimtouw en geen veiligheidskabel. Dat betekent overigens niet dat die term niet bestaat natuurlijk. Ik word altijd een beetje kregelig van het foutief gebruik van klimtermen in de (niet-klim) media, zo wordt er ook vaak gesproken over een harnas in plaats van een klimgordel. Bij dat eerste moet ik dan toch echt aan de riddertijd denken, maar met zo'n gevaarte kom je nog geen heuvel op natuurlijk. En niet te vergeten de klassieker van Everest bedwingen "zonder zuurstof". Echt knap, zo lang je adem inhouden. Maar ik dwaal af...

Als ze zelfs in gespecialiseerde winkels al het woord "harnas" bezigen, kun je misschien beter je pijlen niet direct op de media richten. Die schrijven niet voor profs, maar voor leken. En een leek zoals ik weet precies wat er bijvoorbeeld met De Everest bedwingen zonder zuurstof bedoeld wordt.

Vanaf 10 januari 2019 in de bioscoop (Periscoop Film)

JM wordt niet helemaal lekker als hij dat ziet...

Maar ik wil het toch zien, hoogtevrees be damned. Voor die TV-toren in Praag had ik het ook niet, misschien kan het ook weer over gaan... En dit soort mensen (zowel de klimmer als degene die er als partner mee om kan/moet gaan) vind ik mateloos fascinerend.

Ep. 497 - The /Filmcast

Vanaf 12:00 korte review

Een intrigerende maar vooral zenuwslopende documentaire over Alex Honnold, die in 2017 als eerste 'free solo' de klif 'El Capitan' in het Yosemite National Park heeft beklommen. Uiteraard worden fragmenten van de betreffende klim in een adembenemend lange scene vertoond, maar voordat het zover is, wordt er ruimschoots tijd ingeruimd voor de persoon van Alex. En meer nog dan de duizelingwekkende capriolen van deze bijzondere man, is vooral dat bijzonder interessant. Wat drijft hem en wat maakt dat hij het nodig heeft om zulke extreem spannende situaties op te zoeken waarmee hij zijn eigen leven keer op keer in de waagschaal stelt? En wat gebeurt er in dat brein van hem? Hoe kan het dat hij angsten zodanig kan controleren dat hij deze bijna bovenmenselijke prestaties kan leveren? En zo is Free Solo ook het portret van een innemende maar ook egocentrische man, die niet anders kan dan doen wat hij doet en voor wie het klimmen op nummer 1 staat en pas daarna de mensen in zijn omgeving, hoe dicht die ook bij hem staan of hoe dierbaar die hem ook zijn.

Uiteindelijk is daar dan de beklimming van El Cap, zonder veiligheidskabels (of hoe dat dan ook mag heten). Hoe heftig moet dat geweest zijn voor de mensen die al die tijd betrokken zijn geweest bij de voorbereidingen en die een nauwe band met Alex hebben opgebouwd? Die deze zenuwslopende gebeurtenis van nabij meemaakten en ook filmden, met het risico dat zij hun maat honderden meters naar beneden hadden zien vallen. Maar eveneens voor de vriendin van Alex, die ook een rol heeft in de documentaire. De kleinste fout was zeer waarschijnlijk al fataal geweest. Dat besef en de adembenemende beelden erbij maakten dat ik letterlijk met koud zweet in mijn handen deze fascinerende maar tegelijk gestoorde onderneming gadesloeg. Bijzondere documentaire die ik beslist aanraad, tenzij je last hebt van hoogtevrees of een zwak hart.

Ik voel me een beetje misplaatst, aangezien ik momenteel verantwoordelijk ben voor de laagste stem (3,5, waar de rest 4 of hoger is), terwijl dit toch echt een goede documentaire is. Spectaculair gefilmd, zoomt goed en op een enerverende manier in op de hoofdpersoon Alex. Echter maakte het niet dermate indruk op mij dat ik hem hoger dan 3,5 kan beoordelen. Wellicht ligt het aan het relationele aspect tussen Alex en zijn vriendin, waar iets teveel hetzelfde aspect herhaald werd.

Enfin, goede documentaire die zeker het kijken waard is als je geen hoogtevrees hebt (of dan misschien juist?)

Ik neem die twijfelachtige eer (laagste stem) wel van je over.

Zo, dit was erg goed. Als je al niet onder de indruk raakt van de vlotte, frisse en humoristische wijze waarop dit verhaal in beeld is gebracht, dan toch zeker wel van de huiveringwekkende beelden van de beklimmingen van Alex. Dit is gewoon voor mij menselijk gezien eigenlijk niet mogelijk, maar toch heeft hij het ultieme geflikt. Niet te bevatten dit dit gewoon gelukt is. Wát een klim, wat fantastisch. Maar je bent voor mij ook wel een idioot als je zo met je leven zit te stunten. Ik heb de El Capitan zelf jaren terug van een afstandje gezien tijdens een vakantie daar en de berg is (net als dat prachtige park) in het echt minstens zo adembenemend als hier in de docu. Ook met de gedachte dat het hem ging lukken, zat ik geregeld met zweet in de handen te kijken naar zijn geklauter. En anders was het gewoon genieten van de fantastische beelden van de enorme bergen, rotsen en andere Amerikaanse natuur. Het camerawerk was sowieso van grote klasse.

Buiten dat is het ook een vlotte docu om te bekijken. Alex is een beetje wereldvreemd op gebied van emoties tonen, wat tijdens zijn verhaal ook een paar keer duidelijk wordt. Het levert ieder geval diverse vermakelijke uitspraken van hem op, zeker als zijn vriendin met hem de dialoog aan wil gaan, wat soms awkward verloopt. Erg leuke en betrokken meid overigens. Ze voegde ook wel een menselijk tintje aan het verhaal toe, al was het subplotje rondom hun gekochte woning en het koelkast-shoppen vrij overbodig. Verder was het ook interessant om de gedachten van Alex te volgen, die nogal nonchalant over de gevaren doet. Tijdens zijn beklimmingen speelde dat eigenlijk niet mee in zijn hoofd. Ook tof vond ik de reacties van de crew die deze onderneming gingen ondersteunen en filmen. Zeker die kerel die tijdens de grote klim nauwelijks durfde te kijken was een prettig persoon. Het maakt alles bij elkaar van Free Solo een beste aanrader, ook voor in de bioscoop.

4*

'Als de klimmer in Free Solo aan zijn klim begint, raakt de kijker ook in euforie'

Deze man!!

Het klimmen zelf ziet er zeer indrukwekkend uit. Tijdens de beklimming van de El Cap zat ik met zwetende handjes te kijken. Zat ook in een redelijk volle zaal en vond het leuk om te merken dat iedereen mee leefde met Honnold.

Vond Honnold zelf echter niet heel erg interessant. Beetje de standaard topsporter. Had veel liever gezien dat het alleen over het klimmen was gegaan. Ik had niet verwacht dat ik dat ooit zou zeggen.

Dat vind ik juist niet. De meeste topsporters doen het ook heel erg voor de eer en de glorie, maar deze jongen is gewoon volledig bezeten van klimmen. En dan vooral deze rots. Hij werd juist ongemakkelijk van een cameraploeg in zijn buurt en hij heeft ook niet de personality van zo'n topsporter.

Net in Jinek een stuk van gezien, die gast is niet goed wijs. Echt bovennatuurlijk wat hij doet!

Alex Honnold voldoet niet aan het stereotiepe beeld van de adrenalinejunkies die zich bezighouden met levensgevaarlijke sporten. Alex heeft door de jaren heen gezien hoe andere bergbeklimmers records vestigden, maar weet eveneens dat veel van de pioniers zijn omgekomen bij ongelukken tijdens zo'n klim. Hij droomt al tien jaar van het 'free solo' (alleen, zonder veiligheidskabels) beklimmen van 'El Capitan', een rots die hij door en door kent maar die een aantal zeer gevaarlijke punten heeft. In een wereldje waarin het hebben van een relatie een last kan zijn, is het de vraag wat voor invloed zijn vriendin Sandi zal hebben op zijn mentale weerbaarheid. En zal hij zich kunnen blijven concentreren terwijl camera's en een drone hem filmen?

Honnold gesloten persoonlijkheid maakt het aanvankelijk wat lastig om je te laten meeslepen in het verhaal, maar de fotografie van zijn klimpartijen is werkelijk verbluffend en uiteraard weet niemand op het moment van filmen hoe het af zal lopen. Met de effectieve score van niemand minder dan Marco Beltrami is het niet zo gek dat je net zoveel peentjes zweet als Honnolds vrienden en collega's die onderaan El Capo hulpeloos toekijken. Alex zelf maakt zich duidelijk minder druk, maar dat is juist zijn charme. Zeer meeslepend en een must voor (aspirant-)bergbeklimmers.

Bergbeklimming is niet iets wat mij boeit of aanspreekt. Sterker nog, ik heb hoogtevrees en ik ben sowieso een schijtluis (aan mij heb je niks in een oorlog). Ik kan al niet naar al die filmpjes op youtube kijken van waaghalzen die hoog in de bergen idioot hard op smalle richels fietsen of rijden of zelfs naar de trapezeartisten in het circus. Dus ik wilde niet naar deze documentaire over weer zo’n maffe waaghals, maar de critici waarderen ‘m hoog en hier staat ie zelfs op nr. 1 in de Recente Top 250 dus ben ik toch maar wezen kijken met m’n Cinevillepas…

De documentaire is precies wat ik had verwacht en dus inderdaad niet echt boeiend. Natuurlijk zit je met zweethandjes te kijken of ie toch niet valt en de documentairemakers laten natuurlijk heel veel valpartijen zien – en z’n vriend zit duizenden redenen te geven waarom dit onmogelijk goed kan aflopen – om zo op een wat goedkope manier de spanning nog wat op te voeren zoals circusartiesten dat ook doen. Interessanter is de psyche van zo’n waaghals. Kent hij misschien geen angst? Sowieso zijn de mensen zonder angst natuurlijk degenen die zich meteen al doodvallen, maar ironisch genoeg schetst Alex zichzelf zelfs als een van nature heel bang mannetje die zelfs geen contact durft te maken met mensen en die lijdt aan dwangneuroses (net als z’n vader lijkt hij wat autistisch te zijn) en met z’n hersenen blijkt niets mis. Ook zou hij niet echt een thrill-seeker zijn – al kickt hij wel op het overwinnen van het gevaar dat ‘m pas echt het gevoel geeft te leven – maar zou hij vooral gedreven worden door prestatie- en perfectiedwang (als een soort dwangneurose): alleen door geen enkele fout te maken kan hij het overleven – hij ziet zichzelf als een soort samoerai – en die noodzaak tot perfectie maakt ‘m gelukkig want een bijzonder mens die grootse dingen bewerkstelligt.

Nou, dat weten we dan ook weer. En een bijzonder mannetje is hij zeker. Maar deze documentaire over hem vind ik niet zo bijzonder.

Dit noemen ze "adventure" maar is eigenlijk pure horror.

Dit behoort tot het engste wat ik heb gezien

Dan heb ik het dus over die vriendin, Sanni McCandless die op een gegeven moment zegt dat ze hoopt dat Alex aan haar denkt als hij aan die rots hangt. Dat hoop ik dus niet: die man is bezig met een levensgevaarlijke beklimming, hij heeft wel belangrijkere zaken om zich op te focussen dan jou en je koelkast. Die hele relatie voelt voor mij nogal gescript aan alsof het allemaal wel erg goed uitkomt voor de docu om een knappe vrouw -veel te veel- beeldvulling te laten zijn omdat de persoon Alex nou ook weer niet heel interessant is. Als je Googled op McCandles krijg je ook dit soort teksten 'Sanni McCandless is a life and transition coach for outdoor-focused individuals who want to create more tailored, intentional lifestyles.' .....uhmmm, nee doe maar niet.

Verder was de klim erg tof gefilmd, was fraai op groot scherm! (de docu was wel een half uur te lang mede door bovenstaande tante)

Erg mooie docu met adembenemende beelden. Plus dat je een goede uitleg krijgt van Honnold waar de pijnpunten liggen. Waar de moeilijkheidsgraad omhoog gaat. En welke verschillende technieken er gebruikt gaan worden.

Ook interessant om te zien is hoe Honnold met de dood van een collega bergbeklimmer omgaat. Enerzijds compleet harteloos. Anderzijds wel begrijpelijk. Dat aspect had wat mij betreft wel wat meer uitgediept mogen worden. Ook de eigenlijke klim had langer in beeld mogen zijn. En dan inderdaad dat gezwam van en over zijn vriendin inkorten.

Helaas is de kans groot dat we in de toekomst gaan horen/lezen dat Honnold een van de vele slachtoffers gaat worden van deze sport. Want uiteindelijk nemen deze mensen (te)veel risico. Er hoeft maar een steentje los te zitten dat de dag ervoor nog vast zat. En dan....

Deel jouw mening. Aardige documentaire, maar ook niet meer dan dat. Weinig diepgang.

Wat ik mij steeds weer afvroeg: waarom zou iemand die niet begaan is met het onderwerp deze docu nu zo dringend in de bioscoop moeten zien?

Op haar beste momenten lijkt de film de psyche van Alex Hannold te willen duiden, maar de teleurstellende terloopsheid waarin dat gebeurd doet vermoeden dat het vooral emotionele opvulling is voor een film die anders de feature length niet had bereikt.

De film is ondanks z'n vele gebreken niet onaardig om te zien, maar het ontbreekt aan diepgang en visuele juweeltjes die ik van een dergelijke bioscoop release had verwacht. En de NatGeo TV vormgeving die her-en der opduikt spreken wat mij betreft ook niet in het voordeel van de film. Gewoon op TV kijken, daar is de film duidelijk voor bedoeld.

Wat een docu.

Prachtige beelden van yosemite en el cap.

Het geeft je ook inzicht in het brein van Alex Honnold.

Zoals in de docu ook te zien is (als zijn hersenscan wordt besproken) zijn brein is anders dan die van de gemiddelde mens.

Autist, compleet gestoord en ongemakkelijk zijn woorden die mij te binnen schoten tijdens de film. Maar ik was ook zeer onder de indruk.

Voor wie de docu nog niet heeft gezien, doen.

En voor wie nog niet naar Yosemite is geweest, doen!

Toch maar even iets schrijven, al is het summier. Dit moet je namelijk beleven.

Blijft lang hangen deze docu, ik denk er nog steeds aan. Niet teveel, want dan komen de klamme handjes weer terug. Heerlijk om een volle zaal in Pathé ademloos te voelen kijken. Nobody made a peep, op de collectieve zucht van verlichting toen hij voorbij the boulder problem kwam na.

Wat was dit indrukwekkend.

4*

Een uitstekende documentaire en hommage in een, deze free style bergbeklimmer Alex Honnold.

Na het verlaten van de bioscoop waren mijn handen klam en natuurlijk geen krijtpoeder bij me.

Volgens een aantal mensen heeft de documentaire te weinig “diepgang”. 900 meter lijkt me toch wel ruim voldoende . Maar alle gekheid op een stokje , wat is dit een ongelofelijke prestatie , uiteraard moet je hiervoor niet alleen een topatleet zijn, maar ook nog mentaal zo hard als graniet (of niet en gewoon de berg op gaan)

De documentaire is mooi opgebouwd , goede muziek , prachtige beelden en kijkt spannend weg , als je er van houd tenminste.

Minpuntje is dat de eigenlijke beklimming wat te fragmentarisch in beeld werd gebracht , het was mooi geweest als de shots wat langer waren geweest, maar goed

Deze sympathieke Amerikaan heeft geschiedenis geschreven door zonder touwen/kabels een zeer moeilijke berg te beklimmen…….en te overleven, want hoe groot is de kans dat je valt? Als je daarover gaat nadenken… Je hoopt dat Alex nog lang blijft leven, helaas worden klimmers als hij niet zo oud, hopelijk stopt hij bijtijds.