Om det Oändliga (2019)

Mistroostige troosteloosheid, laat dat maar aan Roy Andersson over. Hij is een fenomeen die het weer helemaal waarmaakt.

De film toont hetzelfde als de vorige films van Andersson, hooguit zijn de tableaux (bewegende schilderijtjes) waar de films uit bestaan bij deze nog taltijker en onsamenhangender qua plot. Maar ze hebben wel dezelfde artistieke kwaliteit en het thema dat ze verbindt is opnieuw de ontgoocheling van het bestaan waarbij het realisme zowel ontroerend als absurdistisch kan zijn. Toch vond ik de film wat saai.

Het is een beetje jammer dat het openingsshot van deze meditatieve film herinneringen oproept aan "Birdemic: Shock and Terror". Temeer daar de special effects in het visuele en emotionele hoogtepunt van de film - afgebeeld op de filmposter - wél indruk maken. Er is geen verhaal, slechts een verteller die de meeste scènes afsluit of inleidt met de woorden: "Ik zag...", gevolgd door een beschrijving van wat we zagen of te zien krijgen. Regisseur Roy Andersson besteedde veel aandacht aan beeldcompositie, waarbij elk element tot in detail lijkt te zijn uitgedacht, en het consequente gebruik van pastelkleuren in combinatie met het (bewust) langzame tempo waarin actie en interactie zich voltrekken tonen aan dat Andersson het visuele aspect van de filmkunst begrijpt. De inhoudelijke samenhang is echter ver te zoeken, waardoor "About Endlessness"ondanks de beperkte speelduur soms zo eindeloos lijkt te zijn als de titel suggereert.

Op één mooi shot na, boven een kapotgeschoten stad (Keulen?), in grijstinten waar de camera zachtjes horizontaal beweegt is dit een film die bestaat uit enkele tientallen volledig statische shots in overwegend bruin, beige, grijs. Sommige shots zouden niet misstaan op een fototentoonstelling: sterk gekadreerd en boeiend om te zien, maar even vaak vind ik de shots niet heel bijzonder. Ook hetgeen er gebeurt boeit niet altijd, vermoedelijk ook door de enorme treurnis. Op een gegeven moment ben je er wel klaar mee. Het is fijn als er dan enkele andere momenten in zitten, met 3 jonge dansende meisjes of scènes die beginnen met een focus op persoon X en uiteindelijk gaat om persoon Y. Dan gebeurt er binnen zo'n scène nog wat interessants. Zoals op de vismarkt, waar het shot begint als men vis bestelt en op de achtergrond een ruzie begint waar de aandacht uiteindelijk heen gaat. Maar al met al was dit te eentonig om de volle speelduur, die al beperkt is, te boeien. 2,5*.

Weer een typische Andersson, zeker niet slecht maar wel enigszins voorspelbaar allemaal. We hebben het natuurlijk al drie keer eerder gezien deze manier van filmen. Sommige tableaus zijn erg mooi, andere weer totaal nietszeggend. De opening is mooi, dat wel. De verwoeste stad die we te zien kregen kan alleen maar Keulen voorstellen. De stad die volledig in puin ligt maar waarbij de Dom er vrij ongeschonden uit komt en de rivier die met zijn verwoeste bruggen natuurlijk alleen maar de Rijn kan voorstellen. Niet te moeilijk lijkt me zo.

De meest interessante scène vond ik trouwens die van de priester die zijn geloof kwijt was en daardoor in een existentiële crisis raakte. Voor mij was het duidelijk dat de priester eigenlijk altijd een ideologie gevolgd had - die van de R.K. kerk – en daarin i.m.o. volledig terecht aan ging twijfelen. Het geloof wordt je gegeven, komt van binnenuit, is 100% subjectief en kan je dus van buitenaf niet aangeleerd worden. Dit zei de door mij zeer gewaardeerde filosoof Sören Kierkegaerd en daar kan ik het dus helemaal mee eens zijn. Wat deze film wel enigszins met Andersson's andere drie films deed verschillen is dat de dames die wij te zien kregen er wel een stuk aantrekkelijker uitzagen. Als het om de personen gaat in Anderson’s films is lelijkheid toch wel vaak troef, maar dat heeft natuurlijk ook zijn charme.

3,5*

Ik zag een film... en dacht... WTF???

Apart is het wel, maar ook nietszeggend. Tig korte scènes die op zichzelf niet echt boeien en ook weinig verband hebben met de andere scènes. Er zaten enkele scènes tussen die nog best aardig waren maar het merendeel viel erg tegen. Al met al een film die niet aan mij besteed is. Gelukkig duurt de film niet zo lang.

De toon in Om det Oändliga is nog wat zwartgalliger geworden en soms is het tragikomische aspect vrijwel afwezig.

Prachtige soms magisch mooie stylering, maar dit deel heeft wat minder goed uitgewerkte scènes dan het voorgaande deel, dat mijn favoriet uit de reeks is.

Enkele scènes schieten er wat mij betreft bovenuit. De laatste dagen van Hitler in de bunker, die geïnspireerd is op een schilderij uit 1946 van Kukryniksy.

De scène afgebeeld op de poster is een ode aan het schilderij Over Vitebsk (1913) van Marc Chagall.

(bron IMDb trivia)

De dansende meisjes vormen een onverwacht maar zeer leuke lichtvoetige afwisseling.

De scène met de soldaten die worden afgevoerd naar Siberië is echt uitzonderlijk mooi in beeld gebracht, meesterlijk gedaan.

Ik hou hier wel van. Al moet ik toegeven dat ik Andersson liever wat komischere films zie maken. Niet dat dit volledig uit de film is gehaald, maar het lijkt toch vooral een drama te zijn geworden. Gelukkig blijft Andersson's aparte stijl genieten. Ondanks de statische camera is het gewoon weer ontzettend sfeervol gemaakt.

Nog geen 80min, maar het was toch maar een lange zit. De verhalen konden maar matig boeien en ik geraakte ook niet echt in de film. Het zag er wel mooi uit, maar met looks alleen ben je niet veel. Not my cup of tea.

Mijn derde Andersson, dus ik wist waar ik me mocht aan verwachten. Ligt zeker in het verlengde van zijn ander oeuvre. Zeer statische en sobere filmstijl. Alsof al zijn fragmenten schilderijtjes zijn. Elke scène is kort, soms iets te kort om er lijn in te krijgen. Elke scène wordt vergezeld door een vrouwelijke voice-over die beschrijft wat ze ziet.

Sommige scènes waren wel interessant zoals bijvoorbeeld de priester die zijn geloof verloor en zijn ziel op tafel gooit bij de dokter of zichzelf moed indrinkt in de sacristie. De toon van de sketches is veelal melancholisch met hier en daar een humoristische ondertoon. Bizarre personages ook veelal. Bleek opgesminkt met figuranten die even statisch zijn als het cameragebruik.

Absurd en onsamenhangend plot, goed voor een keertje maar niet iets om zomaar maar eens 'op te leggen'.

Met vaste camera, een beetje longshotcinema, brengt Roy Andersson een série minikorte sketches over mensen, toestanden en gevoelns die we best herkennen. Doodeenvoudige handelingen, vaak grappige wisselen af met bloedernstige. Het maakt allemaal deel uit van het leven.

De locaties zijn over het algemeen passend voor het onderwerp en af en toe is er iets op de achtergrond dat nog wat bijdraagt aan het gebeuren.

Eigenlijk had ik toch een tikkeltje meer inventiviteit en humor verwacht. Top is het dus niet. Het duurde ook niet zo lang en al bij al toch genoten van enkele geslaagde passages.

Af en toe zeer geestig. Wel heel stijlvast, fletse kleuren, de gezichten van de personages hebben vaak een ongezonde teint.

Een aantal scènes ziet er prachtig uit en om de scène in de bus en die op de begraafplaats heb ik hardop moeten lachen.

Wat mij betreft is dit juist weer beter dan de duif die op z'n tak over het bestaan zit na te denken. De titel en de voice-over creëren een samenhang die ik in de vorige film van Anderson nog mistte. En de korte speelduur werkt goed bij deze opzet. Ik noem twee scenes uit About Endlessness die me het meest bevielen. Als eerste: de jonge vader die zijn kind de lucht in steekt om te poseren voor de foto (hoe dat tafereeltje langzaam verandert in een soort absurdistische gruwel puur en alleen door de herhaling, want er verandert niks, genius!). En de tweede: de al door kappeuter aangehaalde dans van de drie meisjes. Dit is eigenlijk het omgekeerde van de vorige. Hier begint het tableau met de bekende kneuterige-treurigheid, de valse opgewektheid van de muziek is gewoon pijnlijk, en dan komt het ineens tot leven door menselijk gedrag (maar Anderson smokkelt wel een beetje, want de muziek wordt luider en de kleuren iets levendiger, als ik me niet vergis). De zweefscene met de koormuziek erbij is natuurlijk ook heel fraai en het tekent deze regisseur dat hij dat niet gebruikt als afsluiter of iets dergelijks, nee hoor, gewoon halverwege. De eerste twee films uit deze Roy Anderson-reeks kennen misschien een aantal scenes die filmisch krachtiger zijn, maar ik vond About Endlessness (naar de eerste wet van de thermodynamica) een betekenisvolle film, misschien wel de meest betekenisvolle uit de reeks. Het kan ook zijn dat ik er gewoon voor in de stemming was.