Posoki (2017)

Vanaf 7 maart 2019 in de bioscoop (Contact Film)

De film is in feite één grote aanklacht tegen de toestand in hedendaags Bulgarije waarvoor de regisseur blijkbaar de taxi – waar verschillende mensen elkaar ontmoeten – een geschikte plek vond om de miserabele en sombere toestand van zijn land weer te geven: door middel van de verschillende scenes in verschillende taxi’s krijgen we een beeld van hedendaags Bulgarije dat wordt geteisterd door armoede, geweld en corruptie. Daarbij wordt benadrukt dat 1/3 van de bevolking het land al heeft ontvlucht en dat de thuisblijvers gedwongen zijn zich te prostitueren (de meisjes), de criminaliteit in te gaan (de jongens) of zelfmoord te plegen (de rest).

Ongetwijfeld zit daar een kern van waarheid in maar de film geeft niet veel inzicht in waarom het land in zo’n slechte staat is. Iemand geeft als verklaring dat het communisme de bevolking lui heeft gemaakt en dat men de kans niet heeft gegrepen om de Europese waarden en hervormingen door te voeren, maar die persoon blijkt de grootste hufter van allemaal… Voor een deel wordt hedendaags Bulgarije bekritiseerd op een manier die niet specifiek voor Bulgarije lijkt zoals het consumentisme, de oppervlakkigheid en de onverschilligheid (niemand kijkt nog naar elkaar om) zoals gedicteerd door het mondiale kapitalisme. Wellicht moet de conclusie worden getrokken dat precies de transformatie van het communisme naar het kapitalisme het land noodlottig is geworden. Hoe dan ook, “Bulgarije is dood” zegt een emigrant die zichzelf een evacué noemt omdat in Bulgarije geen leven meer mogelijk zou zijn…

Veel scenes zijn boeiend maar de schier eindeloze aaneenschakeling van taxiscenes – die overigens wel met elkaar worden verbonden door het verhaal van de eerste scene dat de kapstok blijkt waar alle andere scenes aan worden opgehangen – en de monotone somberheid van de boodschap maakt de film ook een lange zit. Als ik me echter vooral op de goede kanten van de film focus dan wil ik ‘m wel vier sterren geven, al was het maar omdat de regisseur duidelijk de alarmklok wil slaan en ik ‘m daarvoor het podium wel gun.

Sterk mozaïekdrama uit Bulgarije. In de proloog maken we kennis met Misho, een ondernemer die bijbeunt als taxichauffeur in de Bulgaarse hoofdstad Sofia om zijn hoofd boven water te kunnen houden. Hij lijkt een moreel rechtschapen man, die gevangen zit in een uitzichtloze situatie en financieel wordt uitgebuit door een bankier, die aan de andere kant van het morele spectrum opereert. Dit leidt tot een wanhopige daad van Misho.

Waar de proloog plaatsvindt op klaarlichte dag, speelt het hart van de film zich af in de avond en nachtelijke uren, waarbij we kennismaken met verschillende collega's van Misho, die met hem gemeen hebben dat ze allemaal min of meer moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Hun baan als taxichauffeur is dan ook noodzakelijk om te overleven. Dit, tegen het decor van een felverlicht maar toch ook grauw en deprimerend Sofia, waar alle scenes ook veelal in longtakes zijn opgenomen. Op de achtergrond speelt de radio (in de verschillende taxi's) een belangrijke rol, waar de gebeurtenissen rondom Misho eerder die dag uitgebreid worden becommentarieerd en een doorsnee van de Bulgaarse bevolking zijn mening ventileert over de (morele, politieke en financiële) stand van het land. En zo laat Stephan Komandarev een Bulgarije zien dat op de rand van de (morele) afgrond balanceert. Een land dat zijn inwoners in grote getalen ziet vertrekken, op zoek naar betere omstandigheden in andere EU-landen. Een tragische film, overtuigend geacteerd en bijzonder sterk geregisseerd.

Boeiende, knap geconstrueerde mozaïek van levens in het hedendaagse Sofia, Bulgarije. Door de ogen van een groep taxichauffeurs volgen we de verloedering van de stad en het steeds verder wegzakken van normen en waarden. De afzonderlijke scenes zijn veelal in één lange take opgenomen, met sporadisch zeer complexe cameravoering. Deze aanpak zorgt in ieder geval voor veel sfeer en betrokkenheid bij de personages. Niet alle verhaaltjes zijn even interessant, maar overwegend is dit een fascinerende, tot nadenken stemmende film.